Thema 7: Decubituspreventie
Definitie
Decubitus is:
n een gelokaliseerde beschadiging van
n de huid
n en/of onderliggend weefsel,
n meestal ter hoogte van een botuitsteeksel,
n als gevolg van
n druk
n of druk in samenhang met schuifkracht.
n Een aantal andere bevorderende of beïnvloedende
factoren wordt ook geassocieerd met decubitus; de
betekenis van deze factoren moet nog verder onderzocht
worden
De term ’decubitus’
n Synoniemen in de literatuur:
n Druk-necrose (te beperkt)
n Drukletsel (te beperkt)
n Doorligwonde (te beperkt)
n Decubitus veel gebruikte term
n Engels: bedsores, pressure ulcers, decubitus ulcers,
pressure sores
Etiologie
Over druk, schuifkracht, weefselvervorming,
ischemie,
Druk/ druk+schuifkracht
=externe mechanische belasting
Meestal thv botuitsteeksels
Interne reactie (ischemie, weefselvervorming met
celdeformatie, …)
Weefselschade met name gelokaliseerde beschadiging
van
de huid
en/of onderliggend weefsel
dóch ene persoon is gevoeliger dan andere
(=intrinsieke gevoeligheid)
, Druk of comprimerende kracht = kracht loodrecht uitgeoefend
op het weefsel
Schuifkracht= kracht uitgeoefend evenwijdig aan het weefsel
Weefselschade als gevolg van druk/schuifkracht toegelicht …
n Druk Weefselvervorming celdeformaties
weefselversterf
n druk + (!) schuifkrachten bloedvatafsluiting
ischemie (! zuurstoftekort)
Zodoende heeft een halfzittende houding door de
combinatie van druk- en schuifbelasting meer kans
op weefselschade.
n Weefselreperfusieschade: indien de bloedcirculatie na
een periode van ischemie herstelt, komen
zuurstofradicalen vrij die weefselnecrose kunnen
veroorzaken.
n Gestoorde diffusie van voedingsstoffen, afvalstoffen
en hormonen, die het metabolisme in de spieren
reguleren
Intrinsieke gevoeligheid voor belasting
n De ene persoon is gevoeliger voor het ontwikkelen van
decubitus dan de andere
Over celschade, reversibiliteit, frictie,
druktoename boven beenderig uitsteeksel
De (grootte van de) celschade
n De celschade kan variëren van reversibel (=omkeerbaar)
tot irreversibel.
De overgang tussen reversibel en irreversibel bevindt zich
op een bepaald tijdstip, het overgangspunt (point of no
return) genaamd.
REVERSIBELPOINT OF NO RETURN IRREVERSIBEL
n Hoe groter de inwerkende druk- en schuifkrachten, hoe
sneller dit overgangspunt wordt bereikt.
De weefseltolerantie speelt tevens mee in het al dan niet
sneller bereiken van dit overgangspunt.
Definitie
Decubitus is:
n een gelokaliseerde beschadiging van
n de huid
n en/of onderliggend weefsel,
n meestal ter hoogte van een botuitsteeksel,
n als gevolg van
n druk
n of druk in samenhang met schuifkracht.
n Een aantal andere bevorderende of beïnvloedende
factoren wordt ook geassocieerd met decubitus; de
betekenis van deze factoren moet nog verder onderzocht
worden
De term ’decubitus’
n Synoniemen in de literatuur:
n Druk-necrose (te beperkt)
n Drukletsel (te beperkt)
n Doorligwonde (te beperkt)
n Decubitus veel gebruikte term
n Engels: bedsores, pressure ulcers, decubitus ulcers,
pressure sores
Etiologie
Over druk, schuifkracht, weefselvervorming,
ischemie,
Druk/ druk+schuifkracht
=externe mechanische belasting
Meestal thv botuitsteeksels
Interne reactie (ischemie, weefselvervorming met
celdeformatie, …)
Weefselschade met name gelokaliseerde beschadiging
van
de huid
en/of onderliggend weefsel
dóch ene persoon is gevoeliger dan andere
(=intrinsieke gevoeligheid)
, Druk of comprimerende kracht = kracht loodrecht uitgeoefend
op het weefsel
Schuifkracht= kracht uitgeoefend evenwijdig aan het weefsel
Weefselschade als gevolg van druk/schuifkracht toegelicht …
n Druk Weefselvervorming celdeformaties
weefselversterf
n druk + (!) schuifkrachten bloedvatafsluiting
ischemie (! zuurstoftekort)
Zodoende heeft een halfzittende houding door de
combinatie van druk- en schuifbelasting meer kans
op weefselschade.
n Weefselreperfusieschade: indien de bloedcirculatie na
een periode van ischemie herstelt, komen
zuurstofradicalen vrij die weefselnecrose kunnen
veroorzaken.
n Gestoorde diffusie van voedingsstoffen, afvalstoffen
en hormonen, die het metabolisme in de spieren
reguleren
Intrinsieke gevoeligheid voor belasting
n De ene persoon is gevoeliger voor het ontwikkelen van
decubitus dan de andere
Over celschade, reversibiliteit, frictie,
druktoename boven beenderig uitsteeksel
De (grootte van de) celschade
n De celschade kan variëren van reversibel (=omkeerbaar)
tot irreversibel.
De overgang tussen reversibel en irreversibel bevindt zich
op een bepaald tijdstip, het overgangspunt (point of no
return) genaamd.
REVERSIBELPOINT OF NO RETURN IRREVERSIBEL
n Hoe groter de inwerkende druk- en schuifkrachten, hoe
sneller dit overgangspunt wordt bereikt.
De weefseltolerantie speelt tevens mee in het al dan niet
sneller bereiken van dit overgangspunt.
