Tra
TRAINING & COACHING
Samenvatting handboek – Trainen: een praktijkgids
Ruth Van Ryckeghem
VIVES KORTRIJK SAW – 2BaTP – ’21-‘22
,Inhoud
H1: EEN GOED PROGRAMMA.................................................................................................................3
Wat is trainen?...................................................................................................................................3
Het verschil tussen trainen en procesbegeleiden...............................................................................3
Training en coaching in het BaTP werkveld........................................................................................5
Groepstypologie – Remmerswaal en Goossens..................................................................................6
DE START VAN EEN TRAINING: zicht op de praktijk............................................................................6
1. Intake bij de opdrachtgever (stap 1)...............................................................................................6
2. Brainstorm (stap 2).........................................................................................................................8
3. Doelen formuleren (stap 3)............................................................................................................8
4. Het conceptprogramma (stap 4).....................................................................................................9
5. Intake bij de deelnemers (stap 5)...................................................................................................9
6. Definitief programma (stap 6)......................................................................................................11
Besluiten hoofdstuk 1:......................................................................................................................11
H2: Van programma naar trainingsopbouw.........................................................................................12
Welke methode werkt het best?......................................................................................................12
Effectief laten leren van voorbeelden...............................................................................................12
Een didactiek van 4 stappen – model van Schunk en Zimmerman...................................................13
Waarom zijn dit nu belangrijke componenten?................................................................................16
De kunst van feedback......................................................................................................................16
H3: Trainersvaardigheden....................................................................................................................19
Omgaan met weerstand...................................................................................................................19
Contact maken met de praktijk van de deelnemers.........................................................................20
Spelen met inhoud...........................................................................................................................21
Practice what you preach.................................................................................................................21
Opdrachten instrueren.....................................................................................................................21
Nabesprekingen leiden.....................................................................................................................22
Discussies leiden...............................................................................................................................22
Omgaan met de tijd..........................................................................................................................23
Feedback geven................................................................................................................................23
Complimenten geven.......................................................................................................................23
Feedback in het hier-en-nu (laten) geven.........................................................................................24
Feedback geven met humor.............................................................................................................24
Bevlogenheid....................................................................................................................................24
H4: Demonstreren................................................................................................................................25
1
, Een demonstratie geeft inzicht en overtuigt + activerend................................................................25
Bezwaren tegen een demonstratie...................................................................................................25
De ontdekkende demonstratie.........................................................................................................25
De intrainende demonstratie...........................................................................................................26
H6: Groepsprocessen...........................................................................................................................27
Levines model – kort uitgelegd.........................................................................................................27
Fase 1: Parallelfase – autoriteit weggeven.......................................................................................28
Fase 1: Parallelfase – autoriteit toevoegen......................................................................................29
Fase 1: Parallelfase – aanval op autoriteit........................................................................................29
Fase 2: Opnemingsfase – intimiteit vergroten..................................................................................31
Fase 2: Opnemingsfase – conflicten horen erbij...............................................................................31
Fase 2: Opnemingsfase – de informele leider...................................................................................32
Fase 2: Opnemingsfase – killing the leader.......................................................................................32
Fase 2: Opnemingsfase – Zwarte schaap..........................................................................................33
Fase 2: Opnemingsfase – een deelnemer aanspreken onder 4 ogen...............................................33
Fase 3: Wederkerigheid – werken vanuit intimiteit..........................................................................34
Fase 4: Afscheid nemen....................................................................................................................34
Diversiteit in je groep.......................................................................................................................35
H7: Jezelf als instrument.......................................................................................................................36
Ken je kwaliteiten.............................................................................................................................36
Blijf in je kracht.................................................................................................................................36
Werken aan je uitdagingen...............................................................................................................36
Lichaamsgewaarzijn..........................................................................................................................37
De dramadriehoek............................................................................................................................37
2
, H1: EEN GOED PROGRAMMA
Wat is trainen?
Trainen is de doelgerichte steun bij het leren van nieuw, effectiever gedrag met als doel de
deelnemers beter te laten functioneren in hun praktijk.
(kennis overbrengen, vaardigheden en attitudes in een context/groep via doelgerichte steun bij het
leren van nieuw, effectiever gedrag)
Trainen begint met kijken wat niet goed gaat in de praktijk van de deelnemers.
- Praktijk is altijd het uitgangspunt, niet de inhoud.
Effectiever gedrag aanleren bestaat uit 3 elementen:
1. Nieuwe kennis
a. Deelnemers weten wat ze in hun eigen praktijk anders kunnen doen en waarom
2. Nieuwe vaardigheden
a. Deelnemers weten niet alleen wat ze anders kunnen doen, maar kunnen die kennis
ook toepassen
3. Nieuwe houding
a. Deelnemers moeten geloven dat het nut heeft en hebben voldoende zelfvertrouwen
om het gedrag toe te passen, gaat om de attitude
Het verschil tussen trainen en procesbegeleiden
Het verschil is niet altijd eenduidig. Er is een
continuüm.
Trainer: doelen bereiken
Coach: eerder ondersteunend
Training:
- Deelnemers passen zich aan aan het vooropgestelde doel (in samenspraak met doelgroep)
- Kan eenmalig zijn
- Veelal in groepsverband
- Kennis en vaardigheden overbrengen en inoefenen
- De focus is leren: je wilt dat elke deelnemer leert met de groep als middel
- Als trainer kan je op 3 terreinen aan het werk:
o Inhoud: je hebt verstand van de zaken die de groep gaat leren
o Didaktiek: je kunt je inhoud vertalen in een programma en dit begeleiden zodat
iedereen leert
o Groepsproces: deskundigheid over groepsprocessen nodig
Coaching:
- Cliënt bepaalt de krijtlijnen van het traject
- Niet enkel behalen van bepaalde doelen, maar ook zoeken naar oorzaken en moeilijkheden
- Persoonlijk potentieel ontwikkelen
- Kan gericht zijn op het behalen van lange termijn doelstellingen
3
TRAINING & COACHING
Samenvatting handboek – Trainen: een praktijkgids
Ruth Van Ryckeghem
VIVES KORTRIJK SAW – 2BaTP – ’21-‘22
,Inhoud
H1: EEN GOED PROGRAMMA.................................................................................................................3
Wat is trainen?...................................................................................................................................3
Het verschil tussen trainen en procesbegeleiden...............................................................................3
Training en coaching in het BaTP werkveld........................................................................................5
Groepstypologie – Remmerswaal en Goossens..................................................................................6
DE START VAN EEN TRAINING: zicht op de praktijk............................................................................6
1. Intake bij de opdrachtgever (stap 1)...............................................................................................6
2. Brainstorm (stap 2).........................................................................................................................8
3. Doelen formuleren (stap 3)............................................................................................................8
4. Het conceptprogramma (stap 4).....................................................................................................9
5. Intake bij de deelnemers (stap 5)...................................................................................................9
6. Definitief programma (stap 6)......................................................................................................11
Besluiten hoofdstuk 1:......................................................................................................................11
H2: Van programma naar trainingsopbouw.........................................................................................12
Welke methode werkt het best?......................................................................................................12
Effectief laten leren van voorbeelden...............................................................................................12
Een didactiek van 4 stappen – model van Schunk en Zimmerman...................................................13
Waarom zijn dit nu belangrijke componenten?................................................................................16
De kunst van feedback......................................................................................................................16
H3: Trainersvaardigheden....................................................................................................................19
Omgaan met weerstand...................................................................................................................19
Contact maken met de praktijk van de deelnemers.........................................................................20
Spelen met inhoud...........................................................................................................................21
Practice what you preach.................................................................................................................21
Opdrachten instrueren.....................................................................................................................21
Nabesprekingen leiden.....................................................................................................................22
Discussies leiden...............................................................................................................................22
Omgaan met de tijd..........................................................................................................................23
Feedback geven................................................................................................................................23
Complimenten geven.......................................................................................................................23
Feedback in het hier-en-nu (laten) geven.........................................................................................24
Feedback geven met humor.............................................................................................................24
Bevlogenheid....................................................................................................................................24
H4: Demonstreren................................................................................................................................25
1
, Een demonstratie geeft inzicht en overtuigt + activerend................................................................25
Bezwaren tegen een demonstratie...................................................................................................25
De ontdekkende demonstratie.........................................................................................................25
De intrainende demonstratie...........................................................................................................26
H6: Groepsprocessen...........................................................................................................................27
Levines model – kort uitgelegd.........................................................................................................27
Fase 1: Parallelfase – autoriteit weggeven.......................................................................................28
Fase 1: Parallelfase – autoriteit toevoegen......................................................................................29
Fase 1: Parallelfase – aanval op autoriteit........................................................................................29
Fase 2: Opnemingsfase – intimiteit vergroten..................................................................................31
Fase 2: Opnemingsfase – conflicten horen erbij...............................................................................31
Fase 2: Opnemingsfase – de informele leider...................................................................................32
Fase 2: Opnemingsfase – killing the leader.......................................................................................32
Fase 2: Opnemingsfase – Zwarte schaap..........................................................................................33
Fase 2: Opnemingsfase – een deelnemer aanspreken onder 4 ogen...............................................33
Fase 3: Wederkerigheid – werken vanuit intimiteit..........................................................................34
Fase 4: Afscheid nemen....................................................................................................................34
Diversiteit in je groep.......................................................................................................................35
H7: Jezelf als instrument.......................................................................................................................36
Ken je kwaliteiten.............................................................................................................................36
Blijf in je kracht.................................................................................................................................36
Werken aan je uitdagingen...............................................................................................................36
Lichaamsgewaarzijn..........................................................................................................................37
De dramadriehoek............................................................................................................................37
2
, H1: EEN GOED PROGRAMMA
Wat is trainen?
Trainen is de doelgerichte steun bij het leren van nieuw, effectiever gedrag met als doel de
deelnemers beter te laten functioneren in hun praktijk.
(kennis overbrengen, vaardigheden en attitudes in een context/groep via doelgerichte steun bij het
leren van nieuw, effectiever gedrag)
Trainen begint met kijken wat niet goed gaat in de praktijk van de deelnemers.
- Praktijk is altijd het uitgangspunt, niet de inhoud.
Effectiever gedrag aanleren bestaat uit 3 elementen:
1. Nieuwe kennis
a. Deelnemers weten wat ze in hun eigen praktijk anders kunnen doen en waarom
2. Nieuwe vaardigheden
a. Deelnemers weten niet alleen wat ze anders kunnen doen, maar kunnen die kennis
ook toepassen
3. Nieuwe houding
a. Deelnemers moeten geloven dat het nut heeft en hebben voldoende zelfvertrouwen
om het gedrag toe te passen, gaat om de attitude
Het verschil tussen trainen en procesbegeleiden
Het verschil is niet altijd eenduidig. Er is een
continuüm.
Trainer: doelen bereiken
Coach: eerder ondersteunend
Training:
- Deelnemers passen zich aan aan het vooropgestelde doel (in samenspraak met doelgroep)
- Kan eenmalig zijn
- Veelal in groepsverband
- Kennis en vaardigheden overbrengen en inoefenen
- De focus is leren: je wilt dat elke deelnemer leert met de groep als middel
- Als trainer kan je op 3 terreinen aan het werk:
o Inhoud: je hebt verstand van de zaken die de groep gaat leren
o Didaktiek: je kunt je inhoud vertalen in een programma en dit begeleiden zodat
iedereen leert
o Groepsproces: deskundigheid over groepsprocessen nodig
Coaching:
- Cliënt bepaalt de krijtlijnen van het traject
- Niet enkel behalen van bepaalde doelen, maar ook zoeken naar oorzaken en moeilijkheden
- Persoonlijk potentieel ontwikkelen
- Kan gericht zijn op het behalen van lange termijn doelstellingen
3
