Economie: TH2 H1: geld
1. Ruileconomie versus geldeconomie
Voldoen aan persoonlijke behoeften koop je producten aan die je met geld betaalt.
In primitieve samenlevingen werden producten tegen producten geruild ruil in natura
Niet erg praktisch gezien:
- Het waardeverschil van de geruilde producten
- Iedereen moest een tegenpartij zoeken die op datzelfde moment zijn product nodig had
- Te groot, te zwaar
- Ging niet lang mee
- Niet te gebruiken voor kleine aankopen
Klopje edelmetaal was wel praktisch omdat:
- Het ging lang mee duurzaam
- Het werd door iedereen aanvaard herkenbaar
- Je kon zowel kleine als grote klompjes maken deelbaar
- Het was gemakkelijk mee te nemen draagbaar
Economische leven van een samenleving werd moeilijker mensen gingen opzoek naar een
alternatief en creëerden een tussengoed dat als algemeen ruilmiddel kon dienen: geld.
Ruileconomie maakte plaats voor de geldeconomie.
2. Functies van geld
- Ruilmiddel
Door gebruik te maken van geld kun je het ruilen van producten opsplitsen in 2 transacties:
De aankoop & de verkoop
De naturaruil wordt ontdubbeld. Je verwerft door de verkoop van een product een ‘tussengoed’ dat
je later tegen om het even welk ander product kunt ruilen (aankopen). Daardoor wordt het ruilen
sterk vereenvoudigd.
- Beleggingsmiddel of spaarmiddel
Je kunt geld bijhouden om een vermogen (bezittingen) op te bouwen en eventueel later uitgeven.
- Kredietmiddel
Je kunt vandaag al het geld van iemand anders uitgeven en het dan op termijn aan die persoon of
instelling terugbetalen. (nu kopen, later betalen)
- Waardemeter
Geld maakt het mogelijk om de waarde van producten vast te stellen.
De prijs is de in geld uitgedrukte ruilwaarde van een product.
Het geeft je de mogelijkheid om te vergelijken in de handel is dit een onmisbare functie
3. Soorten geld
Chartaal geld is een door de overheid erkend betaalmiddel in omloop in de vorm van munten en
bankbiljetten. Moet draagbaar zijn, duurzaam, herkenbaar en deelbaar
, Oudste vorm van een bankbiljet representatief papiergeld elk biljet vertegenwoordigde een
bepaald gewicht aan goud.
Huidige bankbiljetten conventioneel papiergeld de waarde van het geld heeft niets meer te
maken met de gouddekking. Het papiergeld dankt zijn koopkracht aan de door de overheid
opgelegde verplichting om het betrokken geld als betaling te aanvaarden.
Euromunten -en biljetten worden door de landen van de eurozone uitgegeven onder controle van de
Europese Centrale Bank (ECB).
De ECB uitgegeven bankbiljetten komen uiteindelijk in de handen van het publiek terecht door
opname van eurobiljetten of aan biljetautomaten die worden beheerd door een financiële instelling
4 factoren die de vraag naar eurobiljetten beïnvloeden:
- Voorkeur
- Economische situatie
- Zwartgeld
- De prijzen van de goederen
-Giraal geld zijn de tegoeden op zichtrekeningen bij financiële instellingen. Het tegoed is onmiddellijk
opvraagbaar + je kan er mee betalen.
Gebruik maken van giraal geld d.m.v.:
- Overschrijven
- Afhalen
- Online betalen
- Bankcontact/ Payconic
De financiële instelling vermindert de ene rekening (= debiteren) en vermeerdert de andere
(=crediteren) zo een overschrijving heeft in het Italiaans ‘giro’
4. Aanbod van chartaal en giraal geld door de Europese Centrale Bank
De Belgische euromunten worden geslagen door de Koninklijke Munt van België, een bevoegdheid
van de minister van Financiën. De nationale bank van België (NBB) brengt ze in omloop onder
toezicht van de ECB. De ECB is in de eurozone verantwoordelijk voor de uitgifte van bankbiljetten.
1. Ruileconomie versus geldeconomie
Voldoen aan persoonlijke behoeften koop je producten aan die je met geld betaalt.
In primitieve samenlevingen werden producten tegen producten geruild ruil in natura
Niet erg praktisch gezien:
- Het waardeverschil van de geruilde producten
- Iedereen moest een tegenpartij zoeken die op datzelfde moment zijn product nodig had
- Te groot, te zwaar
- Ging niet lang mee
- Niet te gebruiken voor kleine aankopen
Klopje edelmetaal was wel praktisch omdat:
- Het ging lang mee duurzaam
- Het werd door iedereen aanvaard herkenbaar
- Je kon zowel kleine als grote klompjes maken deelbaar
- Het was gemakkelijk mee te nemen draagbaar
Economische leven van een samenleving werd moeilijker mensen gingen opzoek naar een
alternatief en creëerden een tussengoed dat als algemeen ruilmiddel kon dienen: geld.
Ruileconomie maakte plaats voor de geldeconomie.
2. Functies van geld
- Ruilmiddel
Door gebruik te maken van geld kun je het ruilen van producten opsplitsen in 2 transacties:
De aankoop & de verkoop
De naturaruil wordt ontdubbeld. Je verwerft door de verkoop van een product een ‘tussengoed’ dat
je later tegen om het even welk ander product kunt ruilen (aankopen). Daardoor wordt het ruilen
sterk vereenvoudigd.
- Beleggingsmiddel of spaarmiddel
Je kunt geld bijhouden om een vermogen (bezittingen) op te bouwen en eventueel later uitgeven.
- Kredietmiddel
Je kunt vandaag al het geld van iemand anders uitgeven en het dan op termijn aan die persoon of
instelling terugbetalen. (nu kopen, later betalen)
- Waardemeter
Geld maakt het mogelijk om de waarde van producten vast te stellen.
De prijs is de in geld uitgedrukte ruilwaarde van een product.
Het geeft je de mogelijkheid om te vergelijken in de handel is dit een onmisbare functie
3. Soorten geld
Chartaal geld is een door de overheid erkend betaalmiddel in omloop in de vorm van munten en
bankbiljetten. Moet draagbaar zijn, duurzaam, herkenbaar en deelbaar
, Oudste vorm van een bankbiljet representatief papiergeld elk biljet vertegenwoordigde een
bepaald gewicht aan goud.
Huidige bankbiljetten conventioneel papiergeld de waarde van het geld heeft niets meer te
maken met de gouddekking. Het papiergeld dankt zijn koopkracht aan de door de overheid
opgelegde verplichting om het betrokken geld als betaling te aanvaarden.
Euromunten -en biljetten worden door de landen van de eurozone uitgegeven onder controle van de
Europese Centrale Bank (ECB).
De ECB uitgegeven bankbiljetten komen uiteindelijk in de handen van het publiek terecht door
opname van eurobiljetten of aan biljetautomaten die worden beheerd door een financiële instelling
4 factoren die de vraag naar eurobiljetten beïnvloeden:
- Voorkeur
- Economische situatie
- Zwartgeld
- De prijzen van de goederen
-Giraal geld zijn de tegoeden op zichtrekeningen bij financiële instellingen. Het tegoed is onmiddellijk
opvraagbaar + je kan er mee betalen.
Gebruik maken van giraal geld d.m.v.:
- Overschrijven
- Afhalen
- Online betalen
- Bankcontact/ Payconic
De financiële instelling vermindert de ene rekening (= debiteren) en vermeerdert de andere
(=crediteren) zo een overschrijving heeft in het Italiaans ‘giro’
4. Aanbod van chartaal en giraal geld door de Europese Centrale Bank
De Belgische euromunten worden geslagen door de Koninklijke Munt van België, een bevoegdheid
van de minister van Financiën. De nationale bank van België (NBB) brengt ze in omloop onder
toezicht van de ECB. De ECB is in de eurozone verantwoordelijk voor de uitgifte van bankbiljetten.
