De wereld waarnemen – samenvatting cursus
Eindtermen en ontwikkelingsdoelen zijn minimumdoelen op vlak van kennis, inzicht, vaardigheden
en attitudes die de onderwijsoverheid als noodzakelijk en bereikbaar acht voor een bepaalde
leerlingenpopulatie. Bij het kleuteronderwijs spreek je over minimumdoelen, terwijl je bij het lager
onderwijs over eindtermen spreekt (die men aan het einde van het basisonderwijs moet bereikt
hebben). Deze ontwikkelingsdoelen en eindtermen worden vastgelegd door het Vlaams Parlement.
Je hebt zowel leergebiedgebonden als leergebiedoverschrijdende eindtermen.
We maken een onderscheid binnen wereld waarnemen:
Mens & Maatschappij
Domeinen: Rubrieken:
Mens Verkeer en mobiliteit
Ruimte Ik en mezelf
Tijd Historische/sociale…tijd
Brongebruik Ruimtelijke ordening
Maatschappij Algemene vaardigheden tijd/ruimte
Wetenschappen & Natuur
Domeinen: Rubrieken:
Techniek Gezondheid
Natuur Milieu
Kerncomponenten techniek
Techniek en samenleving
Binnen de eindtermen (leergebiedgebonden) van WERO, is er een onderverdeling op vlak van zes
domeinen:
- Mens
- Maatschappij
- Natuur
- Ruimte
- Techniek
- Tijd
- (extra) Brongebruik
De leergebiedoverschrijdende eindtermen behoren niet specifiek tot één leergebied, maar kunnen in
meerdere worden gerealiseerd. Dit kan bijvoorbeeld: ICT, leren leren of sociale vaardigheden zijn.
Eindtermen en ontwikkelingsdoelen worden vervolgens vertaald in leerplannen.
, Kinderen laten waarnemen is ontzettend belangrijk, maar niet zo héél evident. Zo is het belangrijk
om alles zo visueel mogelijk (zintuigelijk) waarneembaar voor de kinderen te maken. Dit hangt dus
samen met het aanschouwelijkheidsprincipe. Met waarnemen bedoelen we dan: het leren kijken
naar de omgeving en er ook bij stilstaan, erover nadenken.
Waarnemen bestaat uit vier belangrijke stappen:
1. Kijken multisensorieel waarnemen (zien, voelen, ruiken, horen, smaken)
2. Benoemen kan met woorden, maar ook met beelden. Hier is beheersing van de taal en
het medium nodig.
3. Begrijpen multiperspectiviteit, je bekijkt de werkelijkheid vanuit verschillende brillen. Dit
zijn de domeinen uit mens & maatschappij en wetenschappen & techniek, en het onderlinge
verband met elkaar.
4. Positieve attitude kinderen kunnen de waarde van het waargenomen object in hun
omgeving erkennen. Als je het object begrijpt, dan pas kun je er respect voor krijgen. Je
ontwikkelt een positieve houding tegenover dat object.
Niet alleen het aanschouwelijkheidsprincipe is belangrijk, maar ook het activiteitsprincipe.
Waarnemen en beleven staat nauw met elkaar verbonden. Het waarnemen van een object vraagt
een actieve houding van de leerling. Tenslotte is exemplarisch werken ook van belang: werken met
goedgekozen voorbeelden is de stelregel.
Geleid ontdekkend leren
Geleid leren is voornamelijk door de leerkracht gestuurd, deze bepaald namelijk de doelen en bakent
de leerinhoud af. Ook bepaald hij/zij de werkvormen, de tijd…De leerkracht bepaalt hierdoor dus ook
de manier van leren.
Ontdekkend leren is een didactische aanpak die vertrekt vanuit de nieuwsgierigheid van leerlingen
zelf. De leerling is uitgedaagd de wereld actief te onderzoeken. Hierbij wordt er vooral thematisch
gewerkt, waarbij de leerinhoud explicieter in een context geplaatst wordt. Dit maakt het voor
kinderen makkelijker om verbanden te zien.
Geleid ontdekkend leren is een beetje de gulden middenweg tussen beide aanpakken. Zo kunnen
leerlingen zelf aan de slag en stellen ze vragen, maar zijn de leerkrachten er wel om te begeleiden.
Kinderen mogen de manier van onderzoeken (meebepalen) en de leerkracht moet inzien dat er
meerdere goede vragen, werkwijzen en antwoorden bestaan.
Verschillende stappen bij het geleid ontdekkend leren:
1. Introductie
Het delen van gezamenlijke ervaring, oproepen van reacties en het prikkelen van de nieuwsgierigheid
van kinderen. Zorg hierbij dat je de aandacht trekt van de klas en dat je sfeer brengt.
2. Vrije verkenning
Je hebt tijdens de introductie de belangstelling van de kinderen gewekt, nu is het aan hen om het
aangeboden materiaal vrij te laten verkennen. Op deze manier kan het vragen oproepen, kunnen ze
vertrouwd raken met het materiaal en krijgen ze een gemeenschappelijke ervaringsbasis.
3. Probleemstelling/onderzoeksvraag
Je stelt verschillende onderzoeksvragen op (vrije exploratie leidt tot vragen).
Eindtermen en ontwikkelingsdoelen zijn minimumdoelen op vlak van kennis, inzicht, vaardigheden
en attitudes die de onderwijsoverheid als noodzakelijk en bereikbaar acht voor een bepaalde
leerlingenpopulatie. Bij het kleuteronderwijs spreek je over minimumdoelen, terwijl je bij het lager
onderwijs over eindtermen spreekt (die men aan het einde van het basisonderwijs moet bereikt
hebben). Deze ontwikkelingsdoelen en eindtermen worden vastgelegd door het Vlaams Parlement.
Je hebt zowel leergebiedgebonden als leergebiedoverschrijdende eindtermen.
We maken een onderscheid binnen wereld waarnemen:
Mens & Maatschappij
Domeinen: Rubrieken:
Mens Verkeer en mobiliteit
Ruimte Ik en mezelf
Tijd Historische/sociale…tijd
Brongebruik Ruimtelijke ordening
Maatschappij Algemene vaardigheden tijd/ruimte
Wetenschappen & Natuur
Domeinen: Rubrieken:
Techniek Gezondheid
Natuur Milieu
Kerncomponenten techniek
Techniek en samenleving
Binnen de eindtermen (leergebiedgebonden) van WERO, is er een onderverdeling op vlak van zes
domeinen:
- Mens
- Maatschappij
- Natuur
- Ruimte
- Techniek
- Tijd
- (extra) Brongebruik
De leergebiedoverschrijdende eindtermen behoren niet specifiek tot één leergebied, maar kunnen in
meerdere worden gerealiseerd. Dit kan bijvoorbeeld: ICT, leren leren of sociale vaardigheden zijn.
Eindtermen en ontwikkelingsdoelen worden vervolgens vertaald in leerplannen.
, Kinderen laten waarnemen is ontzettend belangrijk, maar niet zo héél evident. Zo is het belangrijk
om alles zo visueel mogelijk (zintuigelijk) waarneembaar voor de kinderen te maken. Dit hangt dus
samen met het aanschouwelijkheidsprincipe. Met waarnemen bedoelen we dan: het leren kijken
naar de omgeving en er ook bij stilstaan, erover nadenken.
Waarnemen bestaat uit vier belangrijke stappen:
1. Kijken multisensorieel waarnemen (zien, voelen, ruiken, horen, smaken)
2. Benoemen kan met woorden, maar ook met beelden. Hier is beheersing van de taal en
het medium nodig.
3. Begrijpen multiperspectiviteit, je bekijkt de werkelijkheid vanuit verschillende brillen. Dit
zijn de domeinen uit mens & maatschappij en wetenschappen & techniek, en het onderlinge
verband met elkaar.
4. Positieve attitude kinderen kunnen de waarde van het waargenomen object in hun
omgeving erkennen. Als je het object begrijpt, dan pas kun je er respect voor krijgen. Je
ontwikkelt een positieve houding tegenover dat object.
Niet alleen het aanschouwelijkheidsprincipe is belangrijk, maar ook het activiteitsprincipe.
Waarnemen en beleven staat nauw met elkaar verbonden. Het waarnemen van een object vraagt
een actieve houding van de leerling. Tenslotte is exemplarisch werken ook van belang: werken met
goedgekozen voorbeelden is de stelregel.
Geleid ontdekkend leren
Geleid leren is voornamelijk door de leerkracht gestuurd, deze bepaald namelijk de doelen en bakent
de leerinhoud af. Ook bepaald hij/zij de werkvormen, de tijd…De leerkracht bepaalt hierdoor dus ook
de manier van leren.
Ontdekkend leren is een didactische aanpak die vertrekt vanuit de nieuwsgierigheid van leerlingen
zelf. De leerling is uitgedaagd de wereld actief te onderzoeken. Hierbij wordt er vooral thematisch
gewerkt, waarbij de leerinhoud explicieter in een context geplaatst wordt. Dit maakt het voor
kinderen makkelijker om verbanden te zien.
Geleid ontdekkend leren is een beetje de gulden middenweg tussen beide aanpakken. Zo kunnen
leerlingen zelf aan de slag en stellen ze vragen, maar zijn de leerkrachten er wel om te begeleiden.
Kinderen mogen de manier van onderzoeken (meebepalen) en de leerkracht moet inzien dat er
meerdere goede vragen, werkwijzen en antwoorden bestaan.
Verschillende stappen bij het geleid ontdekkend leren:
1. Introductie
Het delen van gezamenlijke ervaring, oproepen van reacties en het prikkelen van de nieuwsgierigheid
van kinderen. Zorg hierbij dat je de aandacht trekt van de klas en dat je sfeer brengt.
2. Vrije verkenning
Je hebt tijdens de introductie de belangstelling van de kinderen gewekt, nu is het aan hen om het
aangeboden materiaal vrij te laten verkennen. Op deze manier kan het vragen oproepen, kunnen ze
vertrouwd raken met het materiaal en krijgen ze een gemeenschappelijke ervaringsbasis.
3. Probleemstelling/onderzoeksvraag
Je stelt verschillende onderzoeksvragen op (vrije exploratie leidt tot vragen).
