Samenvatting Op Weg Naar Meesterschap-B: Didactisch Handelen

Samenvatting didactisch handelen
Hoofdstuk 1) Het didactisch model
Didactiek  onderwijzen van kennis, vaardigheden en attitudes (synoniem: onderwijskunde)
In het didactisch model zijn alle componenten belangrijk om een les tot een goed einde te
brengen: een leerkracht moet er dus rekening mee houden dat ze allen aanwezig zijn. Dit
model is echter niet de realiteit, het is een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid.
In het echt gebeuren er natuurlijk een heleboel andere zaken waarmee men dient rekening
te houden. Dit model is dus een voorbereiding van zaken die vastgelegd kunnen worden.




Component 1: de doelstellingen (wat wil ik bereiken) en de beginsituatie (wie zijn ze en wat
kunnen ze al?)
Tussen de doelstellingen en de beginsituatie is er een wisselwerking: de beginsituatie
bepaalt namelijk hoeveel doelen er vasthangen aan een les en ook welke dat zijn. Het
bereiken van deze doelstellingen zorgt er namelijk voor dat de beginsituatie continu aan het
veranderen is.
Alle componenten ernaast stellen puzzelstukjes voor: dit wilt zeggen dat ze allemaal
belangrijk zijn en er geen enkele primeert boven de andere. Ze zijn immers allemaal nodig
om een krachtige leeronderwijssituatie te vormen.
1. De doelstellingen
Als leerkracht doe je niet enkel activiteiten, maar denk je vooral na wat je hiermee wil
bereiken. Wat moeten ze kennen en kunnen na de les? Wat konden ze al voor de les en wat
kennen ze nu?
Doelen zijn vooral belangrijk en moeten ook duidelijk zijn, want dat maakt het in je les
namelijk eenvoudiger om een onderscheid te maken tussen waar je op ingaat en waar niet,
maar ook waaraan je de tijd efficiënt moet besteden. (dit maakt de kans dat leerlingen de
doelen bereiken alleen maar groter)

, 1.1 Psychomotorische doelen
Deze doelen hebben betrekking op het uitvoeren van handelingen: schrijven, zwemmen, een
passer hanteren…
1.2 Dynamisch-affectieve doelen
Hebben betrekking op de vorming van interesses, het maken van waardenkeuzes, houdingen
en ook percepties en gevoelens ten opzichte van zichzelf. Over het eigen kunnen en relaties
met anderen.
1.3 Cognitieve doelen
Hebben betrekking op kennis, inhoud en oplossingsmethodes.
2. De beginsituatie
= Alle factoren die een invloed hebben op de keuze van je doelstellingen en op het
lesgebeuren in het geheel. Dit gaat zowel over de leerling als over de klasgroep.
2.1 Niveau
Welke kennis, vaardigheden en attitudes beheersen de leerlingen en de klasgroep al in
verband met het lesonderwerp?
2.2 Leerprofiel
Heeft betrekking op het leertempo, de wijze waarop leerlingen het liefst/best leerinhouden
opnemen of ondersteund worden.
2.3 Interesse
Heeft te maken met voorkeuren, de motivatie om aan iets te werken.
3. Didactische principes
Noodzakelijk of sterk gewenste kenmerken van het didactisch handelen. Het zijn als het
ware krachtlijnen, grondbeginselen voor het didactisch handelen in de dagdagelijkse
praktijk.
 Motivatieprincipe
= Dit principe geeft weer dat de motivatie van leerlingen om aan iets te werken vooral
bepaald wordt door persoonlijke en situationele factoren. De motivatie van de leerlingen
vormt de grondslag van het leren.
 Intrinsieke motivatie (beste methode = de motivatie is namelijk gelegen in de
leerinhoud zelf, maar dit is natuurlijk enkel het geval als de leerinhouden aansluiten
bij de psychologische basisbehoeften van het kind).
 Extrinsieke motivatie (hier heeft de motivatie niet te maken met de leerinhoud, maar
eerder met wat ze door de activiteit uit te voeren zullen bereiken).