Samenvatting begrippen kennislijn samenlevingstheorie B

Sociale kwaliteit
 Versterken van sociale kwaliteit van de samenleving
 Bevorderen van kwaliteit van leven van individuele mensen in relatie met hun sociale
omgeving
 Meet hoe burgers aan het sociale- en economische leven kunnen deelnemen om
welzijn te verbeteren
 4 voorwaarden
1) Bestaansminimum = Sociaal Economische Zekerheid (sociale
rechtvaardigheid)
2) Mee mogen doen = Sociale Inclusie (gelijkwaardigheid)
3) Verbondenheid = Sociale Cohesie (solidariteit)
4) Versterken = Sociale Empowerment (je versterkt verschillende
doelgroepen door op allerlei niveaus in de samenleving verandering in te
zetten). (menswaardigheid)


Zorgend mensbeeld

 Mensen zijn sociaal en relationeel. Ze zijn betrokken met elkaar.
 De zorg voor jezelf en voor elkaar staat centraal
 De context is essentieel
 De grootste bedreiging is: verlaten worden



Autonoom mensbeeld

 Mensen zijn zelfstandig en vrij en ze kunnen over hun eigen leven beslissen
 Vrijheid is belangrijker dan solidariteit
 Mensen zijn verantwoordelijk voor hun handelen
 Grootste bedreiging voor mensen met een autonoom mensbeeld: inmenging in de
bestaansvrijheid



Mensbeeld vanuit Hobbes

 De mens is van nature slecht
 Jaloezie, strijd en streven naar zelfbehoud in combinatie met schaarste leiden tot een
oorlog van allen tegen allen
 We worden elkaars vijanden, door gelijke kans onze doelen te verwezenlijken
 Niemand is te vertrouwen
 Oplossing: sociaal contract (veiligheid)

,Mensbeeld vanuit Rousseau

 De mens is van nature goed
 De oorsprong van de mens is vrij, onafhankelijk van anderen. Er is geen
maatschappelijke ongelijkheid
 De maatschappij verpest de mens
 De mens is een gevoelswezen. Medelijden is een oorspronkelijke deugd
 Garantie van vrijheid? Sociaal contract (algemene wil)



Gezag

 De plicht en het recht tot opvoeding en verzorging
 Het bewind over vermogen
 Wettelijke vertegenwoordiger in burgerlijke zaken
 Moeder heeft gezag als:
- Biologisch
- Adoptie
- Duo moeder
 Vader heeft gezag als:
- Automatisch als hij getrouwd is of geregistreerd partnerschap heeft
- Automatisch als hij het kind adopteert
- Via de rechter als hij het kind erkend
- Via de rechter als het vaderschap gerechtelijk is vastgesteld


Juridisch ouderschap

 Wettelijke ouders van een kind (hoeft dus niet biologisch te zijn)
 Familierechtelijke betrekkingen
- Achternaam geven
- Toestemming geven voor het huwelijk
- Recht op omgang
- Financieel verantwoordelijk
- Het kind heeft recht om te erven
- Recht om de nationaliteit door te geven
 Moeder is juridisch ouder als
- Biologisch
- Adoptie
- Duo moeder
 Vader is juridisch ouder als
- Hij getrouwd is of geregistreerd partnerschap heeft met de moeder
- Als hij het kind adopteert
- Als hij het kind erkent
- Via gerechtelijke vaststelling van het vaderschap
- Via vervangende toestemming vd rechtbank

, Opvoeddoelen
 Het bieden van emotionele veiligheid: Een veilige basis creëren, een ‘thuis’ waar
kinderen zich kunnen ontspannen en zichzelf kunnen zijn. Door deze geborgenheid
zal het kind zich goed kunnen ontwikkelen.
 Het bieden van gelegenheid tot het ontwikkelen van persoonlijke
competentie: Hiermee wordt gedoeld op het ontwikkelen van zelfstandigheid en
zelfvertrouwen, flexibiliteit en creativiteit die kinderen in staat stellen om allerlei
soorten problemen op de juiste manier aan te pakken en zich goed aan te passen
aan veranderende omstandigheden.
 Het bieden van gelegenheid tot ontwikkelen van sociale competentie: Hieronder valt
een heel scala aan sociale vaardigheden, zoals het meeleven met andere kinderen,
zich kunnen uiten, samen delen met andere kinderen, andere kinderen helpen, het
opbouwen van vriendschap en het oplossen van conflicten met andere kinderen.
Juist bij de kinderopvang kunnen we kinderen extra sociale
ontwikkelingsmogelijkheden aanbieden.
 Het meegeven van waarden en normen: Kinderen moeten de kans krijgen om
waarden en normen te leren, de ‘cultuur’ eigen te maken van de samenleving
waarvan zij deel uitmaken.


Leefwereld

De leefwereld is het totaal van de sociale, culturele en etnische achtergronden van de
kinderen. In het kort:

 De sociale achtergrond zijn alle factoren die te maken hebben met de thuissituatie,
de erfelijke factoren en het sociale milieu waaruit de leerling komt.
 De culturele achtergrond zijn de normen, waarden en gebruiken die de leerling van
huis uit meekrijgt.
 De etnische achtergrond is de bevolkingsgroep waartoe de leerling hoort,
bijvoorbeeld bij de Marokkanen.



Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling
Iedereen is verplicht de meldcode als afwegingskader voor conflict van plichten te gebruiken
die werkzaam is in de volgende sectoren: gezondheidszorg; onderwijs kinderopvang;
maatschappelijke ondersteuning; jeugdhulp; justitie.
Als pedagoog krijg je daar dus zeker mee te maken. Je bent vooral verplicht om dit
afwegingskader te gebruiken; dat betekent niet dat je verplicht een melding moet doen van
kindermishandeling. Als je daartoe verplicht zou zijn, dan zou de verantwoordelijkheid voor
het voorkomen van kindermishandeling teveel bij de professional komen te liggen. Mocht er
dan namelijk toch iets gebeuren, dan zou dat een reden geven om de professional de schuld
te geven. Dat zou het bij twijfel wel melden in de hand werken, terwijl dat ook schade kan
toebrengen. Het moet een goede afweging zijn.