Vragenlijst Topografie 1
met oplossing
Vragen soms niet uitgebreid genoeg opgelost, eerder een extra hulp/samenvatting
Vragen - Deruyter
Deel 1: Inleiding
1. Situeer het vakgebied van “geodesie” en “topografie” binnen de wetenschappen.
Geodesie =
de wetenschap die de afmetingen en de vorm van de
aarde bepaalt (inclusief zwaartekrachtsveld) in 3D
ruimte in functie van de tijd
Topografie = lokale (lagere) geometrische geodesie=
De toegepaste wetenschap die zich bezig houdt met
het meten en beschrijven van het topografisch
oppervlak
2. Wat zijn de 3 taken van de topograaf + een beetje uitleg over elk van die taken.?
-Meten: de onderlinge positie van punten op het aardoppervlak bepalen (stuk land < 50 x 50 km). Kan
zowel hoeken, richtingen, hoogteverschillen of afstanden zijn.
-Terrein uitzetten met behulp van totaalstation en bruggen.
-Terrein benoemen/beschrijven
3. Wat is het verschil tussen topografie en geodesie?
Topografie is slechts een onderdeel van de geodesie. Topografie beperkt zicht tot het oppervlak en
kleine stukken grond terwijl men in de geodesie het volledig oppervlak van de aardbol onderzoekt en
beschrijft (met modellentheorieën, gravimetrie, …) en ook het rotatiegedrag van de aarde, het
magnetisch veld, en dergelijke onderzoekt.
4. Leg kort uit:
- GPS: (=Global Positioning System)
Het bepalen van de 3D positie van de ontvanger in een globaal referentiestelsel m.b.v. satellietsignalen
(minstens 4 satellieten). 3 van de 4 satellieten bepalen de x, y en z coördinaten en de 4de is om accurater
te meten.
- Fotogrammetrie: (=luchtfotografie) geometrische metingen uitvoeren a.d.h.v. luchtfoto’s. Door deze
luchtfoto’s kan de vorm van het terrein bepaald worden, de ligging van de wegen en huizen bepaald
worden.
1
,- Bathymetrie en hydrografie:
Bathymetrie is een onderdeel van hydrografie die de ligging van de zeebodem opmeet (diepte +
planimetrie). Belangrijkste onderdeel is echolood ( geluidsgolven uitzenden naar de bodem,
elektromagnetische doven uit in water)
hydrografie is de wetenschap van het beschrijven van de waterbodem, rekening houdend met de
samenstelling van het water, de stroming, het getij, …
- Laserscanning: techniek waarbij metingen worden gedaan door een laserstraal te laten terugkaatsen
op een bepaald oppervlak (toegepast bij een totaalstation). Geeft een grafisch beeld van x, y en z-
componenten weer. Dit wordt gedaan aan de hand van de afstand van laser tot object.
5. Welke grootheden worden gemeten met:
- een totaalstation: richtingen en hoeken (horizontaal en verticaal) ook afstanden (H & V en schuin)
- een theodoliet: richtingen, hoeken (horizontaal en verticaal)
- een waterpasinstrument: hoogteverschillen
6. Leg de werking uit van een dubbel prisma. Geef en leg enkele toepassingen uit van het
gebruik(pg90).
Een prisma waar de twee spiegel componenten zich boven elkaar bevinden met 2
spiegels onder een hoek van 45°. Hiermee kan men een uitgaande straal bepalen die
loodrecht op de invallende staat. De uitgaande stralen staan in elkaars verlengde.
Vb. de basis- en loodlijnmethode bij detailmeting, het uitzetten van rechte hoeken.
7. Leg uit: gebruik van modellen om de vorm van de aarde te beschrijven.
Het topografisch oppervlak is onregelmatig van vorm en wiskundig niet te beschrijven
daarom werkt men met vaste modellen:
-Fysisch model (de geoïde)
Het model wordt voorgestel door het niveau valk op het gemiddeld zeeniveau in rust.
staat in elk van zijn punten loodrecht op de richting van de zwaartekracht.
-Wiskundig model (de omwentellingsellipsoïde of de bol)
omwentelen rond de kortste as van de ellips.
afmetingen bepaald door astronomische en geodetische metingen.
lokale ellipsoïden: Bessel, Hayford, Clarcke, … ----- lokale benadering en gebruikt als referentie-ellipsoïde
voor landelijke kaartprojecties
globale omwentelingsellipsoïde: GRS80, WGS84 via o.a. satellietgeodesie
2
,8. Wat is de invloed van de aardkromming op planimetrie en altimetrie? + gevolgen voor de
landmeetkunde.
Bij planimetrie zal de horizontale afstand kleiner zijn dan de gemeten afstand over de aardkromme, maar
over afstanden < 50 km zal deze verkorting verwaarloosbaar zijn. Indien men echter de hoogte ingaat zal
de projectie op zeeniveau wel stilaan beginnen oplopen en moet men corrigeren, maar algemeen is de
aardkromming verwaarloosbaar.
Op zeeniveau:
Bij altimetrie mag men de aardkromming echter niet verwaarlozen aangezien de hoogte snel stijgt van
zodra men van op een bepaalde afstand gaat meten (1 km zorgt voor een fout van 7,8 cm)
3
, 𝑠² 𝑥²
(𝑅 + 𝑥)2 = 𝑠 2 + 𝑅² → 𝑥 = −
2𝑅 2𝑅
Gevolgen
1. doel van landmeetkunde = vastleggen van situatie en hoogte van punten in getallen en
afbeeldingen (kaarten).
2. planimetrische (situatie-) metingen en altimetrische (hoogte-) metingen worden gescheiden
behandeld
3. situatiemeting (planimetrie) = bepaling van de projectie van de geoïde (benaderd door
omwentelingsellipsoïde) op een plat vlak
4. hoogtemeting = bepaling van de afstand tot de geoïde (richting van de zwaartekracht)
9. Geef de verschillende soorten indelingen (op basis van projectie eigenschappen) van
kaartprojecties.
Indeling volgens
de aard: -Plat vlak -Kegel -Cilinder
het contact: -Rakend -Snijden
de stand: -Normaal (volgens aardrotatie-as) -Transversaal (loodrecht op ar-as) -Willekeurig
ligging van het projectiecentrum: -Gnomisch -Stereografisch -Orthografisch
vervorming:
-Conform = behoud van richtingen
-Equivalent = behoud van elementaire oppervlakten
-Equidistant = behoud van elementaire afstanden
4
, 10. Geef 3 soorten kaarten (indeling op basis van inhoud) en leg uit (ook voorbeelden kunnen
herkennen)
-Topografische kaarten: (= stafkaarten) Weergave van de topografie, schaal > 1/100000
-Navigatie- en oriëntatiekaarten: navigatie kaarten bevatten extra informatie om een route uit te
stippelen terwijl oriëntatiekaarten extra terreingegevens hebben met als bedoeling een positie
af te lezen en zich te oriënteren
-Thematische kaarten: de verspreiding van bepaalde verschijnselen of thema’s weergeven
Een thematische kaart heeft twee delen:
een invariabel deel (de topografische achtergrond)
en een variabel deel (wat men wil voor stellen met de thematische kaarten)
Topografische kaart Navigatiekaart Oriëntatiekaart
11. Geef een verdere indeling van de thematische kaarten op basis van de soort gegevens die
voorgesteld worden.
-Inventariskaarten: verspreiding van verschijnselen (moeilijk leesbaar) vb. bodemkaart
-Analysekaarten: specifieke keuzes voor betere leesbaarheid vb. bodemgeschiktheidskaart
-Synthesekaarten: meerdere aspecten weergeven op dezelfde kaart vb. klimaatclassificatiekaart
12. Geef een verdere indeling van de thematische kaarten op basis van de voorstellingswijze.
(+ voorbeelden herkennen)
5
met oplossing
Vragen soms niet uitgebreid genoeg opgelost, eerder een extra hulp/samenvatting
Vragen - Deruyter
Deel 1: Inleiding
1. Situeer het vakgebied van “geodesie” en “topografie” binnen de wetenschappen.
Geodesie =
de wetenschap die de afmetingen en de vorm van de
aarde bepaalt (inclusief zwaartekrachtsveld) in 3D
ruimte in functie van de tijd
Topografie = lokale (lagere) geometrische geodesie=
De toegepaste wetenschap die zich bezig houdt met
het meten en beschrijven van het topografisch
oppervlak
2. Wat zijn de 3 taken van de topograaf + een beetje uitleg over elk van die taken.?
-Meten: de onderlinge positie van punten op het aardoppervlak bepalen (stuk land < 50 x 50 km). Kan
zowel hoeken, richtingen, hoogteverschillen of afstanden zijn.
-Terrein uitzetten met behulp van totaalstation en bruggen.
-Terrein benoemen/beschrijven
3. Wat is het verschil tussen topografie en geodesie?
Topografie is slechts een onderdeel van de geodesie. Topografie beperkt zicht tot het oppervlak en
kleine stukken grond terwijl men in de geodesie het volledig oppervlak van de aardbol onderzoekt en
beschrijft (met modellentheorieën, gravimetrie, …) en ook het rotatiegedrag van de aarde, het
magnetisch veld, en dergelijke onderzoekt.
4. Leg kort uit:
- GPS: (=Global Positioning System)
Het bepalen van de 3D positie van de ontvanger in een globaal referentiestelsel m.b.v. satellietsignalen
(minstens 4 satellieten). 3 van de 4 satellieten bepalen de x, y en z coördinaten en de 4de is om accurater
te meten.
- Fotogrammetrie: (=luchtfotografie) geometrische metingen uitvoeren a.d.h.v. luchtfoto’s. Door deze
luchtfoto’s kan de vorm van het terrein bepaald worden, de ligging van de wegen en huizen bepaald
worden.
1
,- Bathymetrie en hydrografie:
Bathymetrie is een onderdeel van hydrografie die de ligging van de zeebodem opmeet (diepte +
planimetrie). Belangrijkste onderdeel is echolood ( geluidsgolven uitzenden naar de bodem,
elektromagnetische doven uit in water)
hydrografie is de wetenschap van het beschrijven van de waterbodem, rekening houdend met de
samenstelling van het water, de stroming, het getij, …
- Laserscanning: techniek waarbij metingen worden gedaan door een laserstraal te laten terugkaatsen
op een bepaald oppervlak (toegepast bij een totaalstation). Geeft een grafisch beeld van x, y en z-
componenten weer. Dit wordt gedaan aan de hand van de afstand van laser tot object.
5. Welke grootheden worden gemeten met:
- een totaalstation: richtingen en hoeken (horizontaal en verticaal) ook afstanden (H & V en schuin)
- een theodoliet: richtingen, hoeken (horizontaal en verticaal)
- een waterpasinstrument: hoogteverschillen
6. Leg de werking uit van een dubbel prisma. Geef en leg enkele toepassingen uit van het
gebruik(pg90).
Een prisma waar de twee spiegel componenten zich boven elkaar bevinden met 2
spiegels onder een hoek van 45°. Hiermee kan men een uitgaande straal bepalen die
loodrecht op de invallende staat. De uitgaande stralen staan in elkaars verlengde.
Vb. de basis- en loodlijnmethode bij detailmeting, het uitzetten van rechte hoeken.
7. Leg uit: gebruik van modellen om de vorm van de aarde te beschrijven.
Het topografisch oppervlak is onregelmatig van vorm en wiskundig niet te beschrijven
daarom werkt men met vaste modellen:
-Fysisch model (de geoïde)
Het model wordt voorgestel door het niveau valk op het gemiddeld zeeniveau in rust.
staat in elk van zijn punten loodrecht op de richting van de zwaartekracht.
-Wiskundig model (de omwentellingsellipsoïde of de bol)
omwentelen rond de kortste as van de ellips.
afmetingen bepaald door astronomische en geodetische metingen.
lokale ellipsoïden: Bessel, Hayford, Clarcke, … ----- lokale benadering en gebruikt als referentie-ellipsoïde
voor landelijke kaartprojecties
globale omwentelingsellipsoïde: GRS80, WGS84 via o.a. satellietgeodesie
2
,8. Wat is de invloed van de aardkromming op planimetrie en altimetrie? + gevolgen voor de
landmeetkunde.
Bij planimetrie zal de horizontale afstand kleiner zijn dan de gemeten afstand over de aardkromme, maar
over afstanden < 50 km zal deze verkorting verwaarloosbaar zijn. Indien men echter de hoogte ingaat zal
de projectie op zeeniveau wel stilaan beginnen oplopen en moet men corrigeren, maar algemeen is de
aardkromming verwaarloosbaar.
Op zeeniveau:
Bij altimetrie mag men de aardkromming echter niet verwaarlozen aangezien de hoogte snel stijgt van
zodra men van op een bepaalde afstand gaat meten (1 km zorgt voor een fout van 7,8 cm)
3
, 𝑠² 𝑥²
(𝑅 + 𝑥)2 = 𝑠 2 + 𝑅² → 𝑥 = −
2𝑅 2𝑅
Gevolgen
1. doel van landmeetkunde = vastleggen van situatie en hoogte van punten in getallen en
afbeeldingen (kaarten).
2. planimetrische (situatie-) metingen en altimetrische (hoogte-) metingen worden gescheiden
behandeld
3. situatiemeting (planimetrie) = bepaling van de projectie van de geoïde (benaderd door
omwentelingsellipsoïde) op een plat vlak
4. hoogtemeting = bepaling van de afstand tot de geoïde (richting van de zwaartekracht)
9. Geef de verschillende soorten indelingen (op basis van projectie eigenschappen) van
kaartprojecties.
Indeling volgens
de aard: -Plat vlak -Kegel -Cilinder
het contact: -Rakend -Snijden
de stand: -Normaal (volgens aardrotatie-as) -Transversaal (loodrecht op ar-as) -Willekeurig
ligging van het projectiecentrum: -Gnomisch -Stereografisch -Orthografisch
vervorming:
-Conform = behoud van richtingen
-Equivalent = behoud van elementaire oppervlakten
-Equidistant = behoud van elementaire afstanden
4
, 10. Geef 3 soorten kaarten (indeling op basis van inhoud) en leg uit (ook voorbeelden kunnen
herkennen)
-Topografische kaarten: (= stafkaarten) Weergave van de topografie, schaal > 1/100000
-Navigatie- en oriëntatiekaarten: navigatie kaarten bevatten extra informatie om een route uit te
stippelen terwijl oriëntatiekaarten extra terreingegevens hebben met als bedoeling een positie
af te lezen en zich te oriënteren
-Thematische kaarten: de verspreiding van bepaalde verschijnselen of thema’s weergeven
Een thematische kaart heeft twee delen:
een invariabel deel (de topografische achtergrond)
en een variabel deel (wat men wil voor stellen met de thematische kaarten)
Topografische kaart Navigatiekaart Oriëntatiekaart
11. Geef een verdere indeling van de thematische kaarten op basis van de soort gegevens die
voorgesteld worden.
-Inventariskaarten: verspreiding van verschijnselen (moeilijk leesbaar) vb. bodemkaart
-Analysekaarten: specifieke keuzes voor betere leesbaarheid vb. bodemgeschiktheidskaart
-Synthesekaarten: meerdere aspecten weergeven op dezelfde kaart vb. klimaatclassificatiekaart
12. Geef een verdere indeling van de thematische kaarten op basis van de voorstellingswijze.
(+ voorbeelden herkennen)
5
