De pasgeborene
De eerste levensfuncties
Vroeger: hulpeloos wezentje
Recent: beschikt over tal van aangeboren gedragspatronen (actief verhogen van de kansen
op overleven). Met deze basis start de baby zijn leven en kan hij zoeken om zijn eerste
behoeften te bevredigen.
Bv. mama weet door het huilen wat de baby wil
Slapen
Om eigen ontwikkeling te bevorderen.
-> 16-18 uur per dag
Het aantal uren slaap dat een mens nodig heeft neemt langzaam af tot ongeveer 8uur bij
een volwassene.
Normaal vallen de korte waakperiodes samen met de voedingsmomenten.
Sommige baby’s slapen na één maand de nacht door en anderen pas na een jaar.
Eten
2 visies:
6-8 voedingen, regelmatig verspreid over het etmaal
Voeden op verzoek, reageren op de honger signalen die de baby zendt
Zuigreflex is van levensbelang
Aangeboren zuiggedrag is belangrijk voor de voeding & is een bron van aangename
ervaringen (zien van de moeder, warm tegen haar aanliggen, …) .
Baby’s worden vaak rustiger door het zuigen op fopspeen of vinger.
Huilen
Huilen is aangeboren gedrag met belangrijke overlevingsfunctie
-> baby verzekert zich van de nabijheid van zijn ouders die voedsel, warmte en bescherming
geven.
Ouders ervaren verschillen in het gehuil van hun baby (honger, pijn, …).
Lichamelijke ontwikkeling
De lichamelijke groei gebeurt asynchroon (= verschillende delen van het lichaam groeien
sneller op verschillende tijdstippen).
-> hoofd sneller voor de geboorte en na de geboorte het lichaam sneller
Gewicht
Gemiddeld 3500g en zal verdrievoudigen op 1jaar (10kg).
Tijdens de eerste week verliest de baby 5-10% van zijn geboortegewicht.
-> volledige spijsvertering en borstvoeding moeten nog op gang komen, ondertussen put de
baby uit zijn reserves.
1
, Lengte
Varieert tussen 46 en 54 cm, gemiddeld 50cm.
In het 1ste levensjaar tot 72cm, ruim 50% meer.
Hoofd
Bij de geboorte: meer dan 60% van zijn definitieve grootte.
-> in de 2 eerste levensjaren blijft het hoofd nog relatief snel groeien
-> einde 2de jaar: hoofd bijna 90% van zijn definitieve grootte
Hoofd = ¼ van de lichaamslengte = cefalocaudale ontwikkeling
-> hersenen volgen dezelfde evolutie als het hoofd
Hersengewicht pasgeborene 350g (volwassene 1300g)
-> evolutie van 10% van het totale lichaamsgewicht
Hersencellen vanaf geboorte -> meeste hersencellen rond 8ste maand van zwangerschap
-> vanaf dan enkel hersencellen afsterven en komen er geen bij
MAAR hersenen functioneren nog niet optimaal bij pasgeborene
-> eerst moet het steun- en isolatieweefsel (myeline) rond de zenuwcellen verder uitgroeien
-> van globaal naar gedifferentieerd = principe van differentiatie
Sensoriële ontwikkeling (perceptuele)
Zintuigen van een pasgeborene zijn opmerkelijk goed ontwikkeld (30j terug dachten we iets
anders)
-> daardoor kunnen ze voldoende sterke prikkels waarnemen
ziet, hoort, smaakt, tastzin, warmte- en koudegevoelig, gevoelig voor pijn en voor
veranderingen in lichaamshouding (= proprioceptieve waarneming, zintuig voor balans en
motoriek van het lichaam)
Zien
De pasgeborene kijkt niet naar iets wanneer hij zijn ogen opent
-> lichtgevoelig: keert zich naar het licht & neemt zwak kleuren waar
Na 1 week: baby kan objecten en personen zien van op 25cm afstand (verder is wazig).
-> voorkeur aan bepaalde waarnemingen, zoals menselijke gezicht (van de moeder) en
contrasten (kleurrijk mobiel), bewegende beelden, … .
Meteen na de geboorte kan de baby gezichtsuitdrukkingen van zijn ouders nabootsen.
Pasgeborene ziet kleuren, maar niet scherp.
-> de ogen accommoderen nog niet (door lensspieren de ooglens instellen zodat er scherp
beeld op het netvlies komt).
Dieptewaarneming, kleurdiscriminatie, contrastwaarneming, scherpheid, … zijn beperkt.
2
De eerste levensfuncties
Vroeger: hulpeloos wezentje
Recent: beschikt over tal van aangeboren gedragspatronen (actief verhogen van de kansen
op overleven). Met deze basis start de baby zijn leven en kan hij zoeken om zijn eerste
behoeften te bevredigen.
Bv. mama weet door het huilen wat de baby wil
Slapen
Om eigen ontwikkeling te bevorderen.
-> 16-18 uur per dag
Het aantal uren slaap dat een mens nodig heeft neemt langzaam af tot ongeveer 8uur bij
een volwassene.
Normaal vallen de korte waakperiodes samen met de voedingsmomenten.
Sommige baby’s slapen na één maand de nacht door en anderen pas na een jaar.
Eten
2 visies:
6-8 voedingen, regelmatig verspreid over het etmaal
Voeden op verzoek, reageren op de honger signalen die de baby zendt
Zuigreflex is van levensbelang
Aangeboren zuiggedrag is belangrijk voor de voeding & is een bron van aangename
ervaringen (zien van de moeder, warm tegen haar aanliggen, …) .
Baby’s worden vaak rustiger door het zuigen op fopspeen of vinger.
Huilen
Huilen is aangeboren gedrag met belangrijke overlevingsfunctie
-> baby verzekert zich van de nabijheid van zijn ouders die voedsel, warmte en bescherming
geven.
Ouders ervaren verschillen in het gehuil van hun baby (honger, pijn, …).
Lichamelijke ontwikkeling
De lichamelijke groei gebeurt asynchroon (= verschillende delen van het lichaam groeien
sneller op verschillende tijdstippen).
-> hoofd sneller voor de geboorte en na de geboorte het lichaam sneller
Gewicht
Gemiddeld 3500g en zal verdrievoudigen op 1jaar (10kg).
Tijdens de eerste week verliest de baby 5-10% van zijn geboortegewicht.
-> volledige spijsvertering en borstvoeding moeten nog op gang komen, ondertussen put de
baby uit zijn reserves.
1
, Lengte
Varieert tussen 46 en 54 cm, gemiddeld 50cm.
In het 1ste levensjaar tot 72cm, ruim 50% meer.
Hoofd
Bij de geboorte: meer dan 60% van zijn definitieve grootte.
-> in de 2 eerste levensjaren blijft het hoofd nog relatief snel groeien
-> einde 2de jaar: hoofd bijna 90% van zijn definitieve grootte
Hoofd = ¼ van de lichaamslengte = cefalocaudale ontwikkeling
-> hersenen volgen dezelfde evolutie als het hoofd
Hersengewicht pasgeborene 350g (volwassene 1300g)
-> evolutie van 10% van het totale lichaamsgewicht
Hersencellen vanaf geboorte -> meeste hersencellen rond 8ste maand van zwangerschap
-> vanaf dan enkel hersencellen afsterven en komen er geen bij
MAAR hersenen functioneren nog niet optimaal bij pasgeborene
-> eerst moet het steun- en isolatieweefsel (myeline) rond de zenuwcellen verder uitgroeien
-> van globaal naar gedifferentieerd = principe van differentiatie
Sensoriële ontwikkeling (perceptuele)
Zintuigen van een pasgeborene zijn opmerkelijk goed ontwikkeld (30j terug dachten we iets
anders)
-> daardoor kunnen ze voldoende sterke prikkels waarnemen
ziet, hoort, smaakt, tastzin, warmte- en koudegevoelig, gevoelig voor pijn en voor
veranderingen in lichaamshouding (= proprioceptieve waarneming, zintuig voor balans en
motoriek van het lichaam)
Zien
De pasgeborene kijkt niet naar iets wanneer hij zijn ogen opent
-> lichtgevoelig: keert zich naar het licht & neemt zwak kleuren waar
Na 1 week: baby kan objecten en personen zien van op 25cm afstand (verder is wazig).
-> voorkeur aan bepaalde waarnemingen, zoals menselijke gezicht (van de moeder) en
contrasten (kleurrijk mobiel), bewegende beelden, … .
Meteen na de geboorte kan de baby gezichtsuitdrukkingen van zijn ouders nabootsen.
Pasgeborene ziet kleuren, maar niet scherp.
-> de ogen accommoderen nog niet (door lensspieren de ooglens instellen zodat er scherp
beeld op het netvlies komt).
Dieptewaarneming, kleurdiscriminatie, contrastwaarneming, scherpheid, … zijn beperkt.
2
