Geschiedenis samenvatting de koude oorlog + het interbellum
Inhoudsopgave
In dit hoofdstuk (4.1)..............................................................................................................................2
Lenin Spreekt..........................................................................................................................................2
Moedertje Rusland, vadertje Tsaar (4.2)................................................................................................2
Moeizame moderniseringen...................................................................................................................2
Onderdrukking en verzet........................................................................................................................2
Bloedige zondag.....................................................................................................................................3
De Februarirevolutie (4.3)......................................................................................................................3
Lenin terug in Rusland............................................................................................................................3
De Oktoberrevolutie...............................................................................................................................3
Oorlogscommunisme (4.4).....................................................................................................................3
Burgeroorlog..........................................................................................................................................4
Nieuwe Economische politiek.................................................................................................................4
Trotski of Stalin? (4.5).............................................................................................................................4
Collectivisatie.........................................................................................................................................4
Verzet tegen de collectivisatie................................................................................................................5
Grote terreur..........................................................................................................................................5
Begrippen bij dit hoofdstuk (4):..............................................................................................................5
In dit hoofdstuk (5.1)..............................................................................................................................7
De held van Frankrijk..............................................................................................................................7
De verenigde staten, kort na oorlog (5.2)...............................................................................................7
Duitsland, kort na de oorlog...................................................................................................................7
Het Dawesplan.......................................................................................................................................7
Live now, pay later! (5.3)........................................................................................................................8
Drooglegging en discriminatie................................................................................................................8
De voortekenen van crisis......................................................................................................................8
Berlijn in de jaren twintig.......................................................................................................................8
Zwarte donderdag op Wall Street (5.4)..................................................................................................8
Hoover krijgt de crisis niet onder controle.............................................................................................9
De New deal van Roosevelt....................................................................................................................9
Werkgelegenheden en sociale premies..................................................................................................9
Volksküche voor de armen (5.5).............................................................................................................9
1
, In dit hoofdstuk (4.1)
Rusland werd lange tijd bestuurd door de tsaren, eerst vanuit Moskou en later vanuit Sint-
Petersburg, dat vanaf 1914 Petrograd heette. Hun eigen macht was daarbij erg belangrijk. Mensen
die kritisch waren, werden verbannen naar afgelegen delen van het enorme land. Na 1917
bestuurden communisten Rusland. Maar van gelijkheid, toch een kernwaarde in het communisme,
kwam niets terecht. Een kleine groep machthebbers dwong de bevolking te gehoorzamen, liet
opstanden neerslaan en stuurde tegenstanders naar concentratiekampen. Op het eerste gezicht
veranderde er weinig in Rusland.
Lenin Spreekt
De rode vlaggen laten zien welke politieke stroming populair is bij het publiek. De spreker, Vladimir
Lenin, leidt een groep communisten die in oktober 1917 tijdens een revolutie de Russische regering
heeft afgezet. Hij weet dat hij niet veel macht heeft dus hij moet mensen die nog niet bij hem zijn
aangesloten overhalen om bij hem te komen. Vol vuur spreekt hij dan over de communistische
revolutie, over de prachtige toekomst die het volk wacht en over de kapitalistische vijanden die de
arbeiders en boeren deze mooie toekomst willen afnemen. Die vijanden bedreigen Petrograd, de
hoofdstad van Rusland, daarom besluit Lenin dat Moskou de hoofdstad wordt.
Moedertje Rusland, vadertje Tsaar (4.2)
Voor veruit de meeste Russen waren ‘Moedertje Rusland en Vadertje Tsaar’ enorm belangrijk.
Moedertje Rusland zorgde voor voedsel en Vadertje Tsaar zorgde met hulp van de adel voor bestuur
en orde. In de hogere rangen van het leger dienden vaak de zonen van edelen, waardoor de adel niet
alleen politieke macht, maar ook militaire macht had. De Russisch-orthodoxe Kerk nam de zielzorg
voor haar rekening. In veel boerderijen was een hoekje ingericht met iconen (afbeeldingen) van
Jezus, Maria en persoonlijke heiligen. Dat in ditzelfde hoekje vaak ook een afbeelding van de tsaar
hing, laat zien hoe belangrijk hij voor de meeste Russen was. Ruim tachtig procent van de Russen was
boer. In het grootste deel van Rusland was de bodem te arm om een goede oogst op te brengen. De
boeren hadden het heel slecht.
Moeizame moderniseringen
Er was weinig industrie, want doordat boeren de grond van hun eigenaar niet mochten verlaten,
waren er nauwelijks arbeiders beschikbaar. Uiteindelijk gingen ze fabrieken bouwen, steenkolen
ijzerertsmijnen graven en spoorwegen aanleggen. Boeren die zich konden ontworstelen aan de
grondbezitters trokken naar de steden om in de nieuwe industrieën te werken. Wel bleven ze
verbonden met hun geboortedorp, waar ze in de ploeg-, zaai- en oogsttijd boerenwerk bleven doen.
Maar iedereen had het nog steeds erg slecht.
Onderdrukking en verzet
Het verzet tegen de maatschappelijke en politieke verhoudingen in Rusland nam toe. Geïnspireerd
door ideeën en ontwikkelingen uit West-Europa vonden veel mensen het niet langer acceptabel dat
maar zo’n klein deel van de bevolking politieke invloed had en dat zo’n groot deel van het volk
straatarm bleef. Anarchisten wilden hier verandering in brengen de adel etc. wilde dit niet dus de
anarchisten werden veroordeeld in 1879 kwam de radicale organisatie Volkswil en toen is ook in
1881 tsaar Alexander II vermoord. Toen kwam er een nieuwe tsaar en die pakte alles nog strenger
aan, dat was Alexander III. Op vergaderingen in West-Europa discussieerden de communisten over
de revolutie. De communist Vladimir Lenin stelde dat die niet vanzelf zou uitbreken. Een klein
groepje moest de revolutie beginnen. Dan zouden boeren en arbeiders volgen.
2
Inhoudsopgave
In dit hoofdstuk (4.1)..............................................................................................................................2
Lenin Spreekt..........................................................................................................................................2
Moedertje Rusland, vadertje Tsaar (4.2)................................................................................................2
Moeizame moderniseringen...................................................................................................................2
Onderdrukking en verzet........................................................................................................................2
Bloedige zondag.....................................................................................................................................3
De Februarirevolutie (4.3)......................................................................................................................3
Lenin terug in Rusland............................................................................................................................3
De Oktoberrevolutie...............................................................................................................................3
Oorlogscommunisme (4.4).....................................................................................................................3
Burgeroorlog..........................................................................................................................................4
Nieuwe Economische politiek.................................................................................................................4
Trotski of Stalin? (4.5).............................................................................................................................4
Collectivisatie.........................................................................................................................................4
Verzet tegen de collectivisatie................................................................................................................5
Grote terreur..........................................................................................................................................5
Begrippen bij dit hoofdstuk (4):..............................................................................................................5
In dit hoofdstuk (5.1)..............................................................................................................................7
De held van Frankrijk..............................................................................................................................7
De verenigde staten, kort na oorlog (5.2)...............................................................................................7
Duitsland, kort na de oorlog...................................................................................................................7
Het Dawesplan.......................................................................................................................................7
Live now, pay later! (5.3)........................................................................................................................8
Drooglegging en discriminatie................................................................................................................8
De voortekenen van crisis......................................................................................................................8
Berlijn in de jaren twintig.......................................................................................................................8
Zwarte donderdag op Wall Street (5.4)..................................................................................................8
Hoover krijgt de crisis niet onder controle.............................................................................................9
De New deal van Roosevelt....................................................................................................................9
Werkgelegenheden en sociale premies..................................................................................................9
Volksküche voor de armen (5.5).............................................................................................................9
1
, In dit hoofdstuk (4.1)
Rusland werd lange tijd bestuurd door de tsaren, eerst vanuit Moskou en later vanuit Sint-
Petersburg, dat vanaf 1914 Petrograd heette. Hun eigen macht was daarbij erg belangrijk. Mensen
die kritisch waren, werden verbannen naar afgelegen delen van het enorme land. Na 1917
bestuurden communisten Rusland. Maar van gelijkheid, toch een kernwaarde in het communisme,
kwam niets terecht. Een kleine groep machthebbers dwong de bevolking te gehoorzamen, liet
opstanden neerslaan en stuurde tegenstanders naar concentratiekampen. Op het eerste gezicht
veranderde er weinig in Rusland.
Lenin Spreekt
De rode vlaggen laten zien welke politieke stroming populair is bij het publiek. De spreker, Vladimir
Lenin, leidt een groep communisten die in oktober 1917 tijdens een revolutie de Russische regering
heeft afgezet. Hij weet dat hij niet veel macht heeft dus hij moet mensen die nog niet bij hem zijn
aangesloten overhalen om bij hem te komen. Vol vuur spreekt hij dan over de communistische
revolutie, over de prachtige toekomst die het volk wacht en over de kapitalistische vijanden die de
arbeiders en boeren deze mooie toekomst willen afnemen. Die vijanden bedreigen Petrograd, de
hoofdstad van Rusland, daarom besluit Lenin dat Moskou de hoofdstad wordt.
Moedertje Rusland, vadertje Tsaar (4.2)
Voor veruit de meeste Russen waren ‘Moedertje Rusland en Vadertje Tsaar’ enorm belangrijk.
Moedertje Rusland zorgde voor voedsel en Vadertje Tsaar zorgde met hulp van de adel voor bestuur
en orde. In de hogere rangen van het leger dienden vaak de zonen van edelen, waardoor de adel niet
alleen politieke macht, maar ook militaire macht had. De Russisch-orthodoxe Kerk nam de zielzorg
voor haar rekening. In veel boerderijen was een hoekje ingericht met iconen (afbeeldingen) van
Jezus, Maria en persoonlijke heiligen. Dat in ditzelfde hoekje vaak ook een afbeelding van de tsaar
hing, laat zien hoe belangrijk hij voor de meeste Russen was. Ruim tachtig procent van de Russen was
boer. In het grootste deel van Rusland was de bodem te arm om een goede oogst op te brengen. De
boeren hadden het heel slecht.
Moeizame moderniseringen
Er was weinig industrie, want doordat boeren de grond van hun eigenaar niet mochten verlaten,
waren er nauwelijks arbeiders beschikbaar. Uiteindelijk gingen ze fabrieken bouwen, steenkolen
ijzerertsmijnen graven en spoorwegen aanleggen. Boeren die zich konden ontworstelen aan de
grondbezitters trokken naar de steden om in de nieuwe industrieën te werken. Wel bleven ze
verbonden met hun geboortedorp, waar ze in de ploeg-, zaai- en oogsttijd boerenwerk bleven doen.
Maar iedereen had het nog steeds erg slecht.
Onderdrukking en verzet
Het verzet tegen de maatschappelijke en politieke verhoudingen in Rusland nam toe. Geïnspireerd
door ideeën en ontwikkelingen uit West-Europa vonden veel mensen het niet langer acceptabel dat
maar zo’n klein deel van de bevolking politieke invloed had en dat zo’n groot deel van het volk
straatarm bleef. Anarchisten wilden hier verandering in brengen de adel etc. wilde dit niet dus de
anarchisten werden veroordeeld in 1879 kwam de radicale organisatie Volkswil en toen is ook in
1881 tsaar Alexander II vermoord. Toen kwam er een nieuwe tsaar en die pakte alles nog strenger
aan, dat was Alexander III. Op vergaderingen in West-Europa discussieerden de communisten over
de revolutie. De communist Vladimir Lenin stelde dat die niet vanzelf zou uitbreken. Een klein
groepje moest de revolutie beginnen. Dan zouden boeren en arbeiders volgen.
2
