samenvatting verbintenissenrecht

- Wat is een verbintenis?
 Rechtsband tussen 2 personen
 Schuldvordering van de een op de andere
 Vorderingsrecht
 <-> zakelijk recht
 In geld waardeerbare aanspraak
 Heeft altijd een marktwaarde
 Kan altijd in geld uitgedrukt worden
 In rechte afdwingbaar
 Schuldvordering van de een op de ander
Bv: je verkoopt een fles wijn van 15€ aan Sara, ik heb een schuldvordering op Sara, Sara
heeft een verbintenis ten aanzien van mij. Ik ben schuldeiser van de schuldenaar
 Vorderingsrecht = schuldvordering
 Verbintenis bezit een marktwaarde
 Schuldvordering is onlichamelijk
 Er is een beslag legging mogelijk
 Middelenverbintenis
= schuldenaar verbindt zich om alle mogelijke inspanningen te doen, het is niet zeker als
het zal lukken
Bv: advocaat gaat mogelijke doen om je vrij te pleiten
 Resultaatsverbintenis
= schuldenaar verbindt zich om resultaat te bereiken, als hij dat resultaat niet bereikt,
dan is hij contractueel aansprakelijk
In geval van overmacht, ben je niet aansprakelijk
Bv: je gaat naar kapper en vraagt paars haar en het is roze, het moet paars zijn
 Bij middelenverbintenis is het moeilijker om contractbreuk te bewijzen, bij middelen
moet schuldeiser bewijzen en bij resultaat bij overmacht moet schuldenaar bewijzen
 Je moet kijken naar de gemaakte bedoeling van de beide partijen
 Verbintenis om
 Iets te doen: bv de aannemer moet voor jou de veranda plaatsen
 Iets te geven: altijd het overdragen van een eigendom/ zakelijk recht, het overdragen
van een huis na de verkoop
 Iets niet te dien: een niet concurrentie beding (een arbeidsov sluiten met werkgever,
als je ontslagen wordt/ ontslag neemt, dat je in het eerste jaar niet bij een
concurrent van het bedrijf te gaan werken)
 Verbintenis is altijd in rechte afdwingbaar
 Als verbintenis niet wordt nagekomen is schuldenaar aansprakelijk
 Als je bv iets niet betaald, kan er een sanctie zijn
 Uitzonderingen!
o Vriendschappelijke afspraken
o Natuurlijke verbintenis (zie HB, pg. 269)
o Intensieverklaring (‘letter of intent’)
= wanneer een bep firma verklaart dat het de bedoeling is om tot een
overeenkomst te komen
o Patronaatsverklaring (‘letter of comfort’)
= wanneer bedrijf verbintenis aangaat maar ze kunnen geen garantie geven
over de betalingen, maar dat bedrijf is een dochteronderneming. De
moederonderneming zal zeggen dat de dochteronderneming zal betalen

1

,Deel I

Verbintenissen uit meerzijdige en eenzijdige rechtshandelingen

Begrip en soorten overeenkomsten

 Rechtshandeling
= handeling die uitgevoerd wordt door een rechtsobject met gewilde rechtsgevolgen
 Eenzijdige
= de wilsuiting is slechts van 1 partij vereist
 Meerzijdige
= de wilsuiting is van 1 of meer partijen vereist
 Rechtsfeit
= bv doodgaan, geboren worden het is een feit
 Overeenkomst is altijd meerzijdig
 Verbintenissen kunnen ontstaan uit eenzijdige of meerzijdige rechtshandelingen
 Bv: de schenking (meerzijdig), contract, de aanvaarding van begunstigde is nodig
Bv: testament (eenzijdig), er is slechts 1 wil vereist, van de persoon die hem maakt
- Verbintenissen uit overeenkomsten
 Overeenkomst = contract
 Meerzijdige rechtshandeling
 Wilsovereenstemming
 Eén of meerdere partijen
 Ten aanzien van één of meerdere anderen
 Afdwingbare verbintenissen aangaan
 Als je een contract hebt gesloten, strekt dat je tot de wet. Het gaat verbintenissen
creëren
 Geldig aangegane overeenkomsten verbinden de partijen tot wet (‘pacta sunt servanda’)
 Consensualisme
= algemene regel naar Belgisch recht, de loutere wilsovereenstemming bestaat voor een
overeenkomst
= de koop is gesloten op het moment van de wilsovereenstemming
= het risico ligt bij de eigenaar
= er staat niets op papier en er is nog geen levering gebeurt
 Zakelijk contract
= overhandiging van een zaak is vereist
 Plechtig
= er zijn vormvereisten
= je kan niet zomaar een huis kopen, je moet daarvoor naar de notaris
= een huwelijk, een schenking (authentieke akte)
 Uitzonderingen
1e uitzondering: plechtige overeenkomst
 Vormvereisten:
o Met oog op geldigheid
o Met oog op bewijs (je koopt auto en betaald en die persoon zegt dat hij
hem gaat leveren en hij doet dat niet)
o Met oog op tegenwerpelijkheid aan derden



2

, 2e uitzondering: zakelijke overeenkomst
o Niets te maken met zakelijke rechten
o Ov die tot stand komt bij de afgifte van de zaak
o Bewaargeving
= bv je geeft je jas af aan de vestiaire en als je je jas gaat halen, krijg je
hem terug, komt tot stand als je je jas fysiek afgeeft
o Bruiklening
= bv je wil spaghetti maken, maar je bent drendels vergeten en je gaat
naar buurman en je vraagt drendels
Komt pas tot stand bij afgifte
Het is een contract, meerzijdige rechtshandeling
o Handgift
= bv voor valentijn wil je je vriendin een ring geven, het gaat een beetje
tegen de wet in, want bij een schenking is een notariële akte verijst.
Het ontstaat als je die ring geeft aan je vriendin
- Soorten overeenkomsten
 Eenzijdige overeenkomst
 1 partij heeft een verbintenis
 Beide partijen hebben wel hun wil geuit
 Bv bewaargeving, je geeft je vestiaire af, het is gratis, de partij die jas in bewaring
heeft genomen, heeft een verbintenis
Als je moest betalen, was het wederkerig
 Niet verwarren met eenzijdige rechtshandeling
Eén wilsuiting volstaat
Bv. Testament, aanbod, opzegging overeenkomst, …
 Wederkerige overeenkomst
 Beide partijen verbinden zich
 Je hebt je oven en weer verbonden
 Belang van onderscheid
 Manier waarop je contract beëindigd
 Ontbinding van de overeenkomst
 Een eenzijdige overeenkomst kun je niet ontbinden
 Overeenkomst om niet
 Geen dergelijk voordeel
 Overeenkomst ten bezwarende titel
 Economisch voordeel voor beide partijen
 Kanscontracten
 Afhankelijk van een bepaalde onzekerheid
 Aleatoire overeenkomsten
 Afhankelijk van onzekere gebeurtenis
 Kans op winst en verlies
 Bv de lotto, bv brandverzekering
 Intuitu personae
 Omwille van de kwaliteiten van een persoon of de persoonlijke kwaliteiten van de
tegenpartij

3

,  Je wilt die persoon
 Contract eindigt bij het overlijden van de persoon



 Benoemde overeenkomst
 Al dan niet uitdrukkelijk geregeld in Burgerlijk Wetboek
 Algemene regelen van contractenrecht van toepassing
 Onbenoemde overeenkomst
 Kennen geen bijzondere wettelijke regeling
 Absorptietheorie
= contract is niet benoemd, maar het heeft een grote gelijkenis met contracten
benoemd in de wet
Meestal wordt hier voor gekozen
 Combinatietheorie
= men vindt regels van 2 verschillende benoemde overeenkomsten en gaat die 2
overeenkomsten toepassen
 Sui generis overeenkomst
= het staat op zichzelf, er zijn geen regels toepasbaar, we laten het zo
 Toetredingsovereenkomst
 Ene (zwakkere) partij heeft geen zeggenschap over inhoud overeenkomst:
standaardbedingen
 Inhoud wordt eenzijdig vastgelegd door andere (sterkere) partij
 Enkel vrijheid wel of niet te contracteren
 Beschermingsmechanismes
Bv: je gaat niet zeggen bij telenet, ik wil maar €16 per uur betalen en geen €17
 Raamovereenkomsten
 Vaststellen algemeen kader
 Voor latere overeenkomsten binnen dat kader
 Voorbeelden: CAO, concessieovereenkomst (alleenverkoopovereenkomst)….




4