Cultuur 2.1
CULTUUR GEDEELTE
Het ‘zuivere’ Neo-Classicisme
1. Wat betekend Neo?
= heropleving, imitatie van een oude stijl, wat wij doorgaans ‘retro’ noemen
2. Vanwaar komt de verwarrende term Neo-Classicisme ?
CLASSICISME = teruggrijpen naar antieke oudheid
NEO = terugkeer naar een oude stijl
Deze term is in het leven geroepen naar analogie met de vele andere neo-stijlen in de 19e eeuw.
Het teruggrijpen naar het verleden is het meest typische kenmerk van de 19E eeuw, die ook wel
de eeuw van het verleden word genoemd.
3. Wat is het Neo-Classicisme ?
= De heropleving van de Klassieke oudheid in de 18e en 19e eeuw op elk kunstvlak
4. Waarin verschilt het 19E eeuwse Neo-Classicisme van vroegere Classicismes?
Het onderscheidt zich van vroegere Classicismes door een meer zuivere ‘archeologische’
nabootsing van vooral de Griekse architectuur
In de premoderne tijd (renaissance – Rococo) was de Griekse
architectuur nauwelijks bekend, vooral de Romeinse architectuur
nagebootst. Romeinse architectuur was beter bekend in het
westen want vb ervan stonden in West-Europa.
Men ging op speelse en eclectische wijze om met de klassieke
architectuurtaal
De neo-classicisten probeerden een betere archeologische kennis
van de oudheid zo zuiver mogelijk na te bootsen. Vooral de Griekse
architectuur sprak de Neo-Classicisten aan, die strenger en
monumentaler is. Deze geest van strengheid en soberheid paste
beter bij de geest van toen : de verlichting.
, Het zuivere 19E eeuwse Neo-Classicisme vs classicisme’s in de premoderne tijd : duiding
Het Walhalla van Van Klenze is bijna een exacte replica van het Griekse Parthenon in Athene
De Villa van Palladio is een vrije interpretatie van het Romeinse Pantheon in Rome.
Het Proplyeeën, Van Klenze Duitse 19e eeuwse reconstructietekening van
MUNCHEN 19e eeuw Proplyeeën op Acropolis Athene
Woonhuizen bij Regent’s park Britisch Museum, Londen, 19e eeuw
LONDEN 19e eeuw
5. Wat is de Prix de Rome?
De Rome-reis (16e – 17e eeuw)
Vanaf de Renaissance wordt Italië op cultureel vlak toonaangevend in Europa.
Een traditie ontstaat dat kunstenaars uit heel Europa na hun opleiding een langdurige reis
maken naar Italië als een vorm van voortgezette opleiding, als soort postgraduaat.
, Kunstenaars gaan er zowel de moderne als antieke kunst bestuderen.
De Prix de Rome (18e – 19e eeuw)
Aan het begin van de 18e eeuw hoort de Rome-reis officieel in de opleiding van de kunstenaars.
Elke Academie richt aan het einde van de opleiding een wedstrijd op, waarvan de winnaar een
beurs krijgt voor een verblijf van 3 jaar in Rome. Er wordt verwacht dat ze al hun tijd besteden
aan het grondig bestuderen van de restanten van de klassieke oudheid.
6. Wat is de Grand Tour?
Of zelfde vraag met afb. p. 6 ‘Goethe tijdens Grand Tour’ : DUIDING
Duitse schrijver Goethe
De intelectuele elite uit heel Europa gaat na het
voltooien van zijn studies voor twee of drie jaar naar het
land van de Romeinen. Ook hier wordt er van hun
verwacht zich te wijden aan een intensieve studie van de
restanten van de oudheid.
Het verliep volgens een vast schema :
➢ Firenze : renaissance kunst in het Uffizi-museum en kerken van de stad
➢ Rome : Romeinse kunst, waaronder de Vaticaanse collectie
➢ Napels : Pompeii en Herculaneum en onrustige Vesuvius vulkaan
Was een avonturenreis voor jonge mensen die binnenkort gingen trouwen en werken.
Het boodt ze aan een eigen kunstverzameling te starten. Zoals nu was er vraag naar souvenirs en
herinneringsbeelden van de bezochte trekpleisters. Het was een een tijdperk zonder fotografie
maar kapitaalkrachtige toeristen. De Veduta waren kunstenaars die zich specialiseerden in het
schilderen van bezienswaardigheden en landschappen.
7. Aan de hand van afb pannini.
A) Naam B) Duiding
Grand Tour-kunst
Giovanni Paola Pannini
Forum romanum boog van Titus
Vedute di Roma — alle monumenten van het Oude Rome
, 8. Aan de hand van een afb. Piranesi.
A) Naam B) Duiding
Peranisi verleent de Romeinse ruïnes een monumentale grootsheid.
Zijn beeldvorming van het antieke Rome Misleidde vele buitenlandse toeristen die het oude
Rome kenden via zijn (verbeeldingsrijke) prenten en vaak teleurgesteld waren door de echte
restanten die ze in Rome te zien kregen.
Werk 1 : meer dan 1000 (grootschalige) prenten :
Vooral stadsgezichten van het antieke Rome
9. Aan de hand van een afb. Piranesi’s Carceri.
A) Naam B) Duiding
Piranesi’s Carceri
Werk 2 : ook architectuurfantasiën en fantastische composities.
Ruïnes als kerkers :
Bogen in onmogelijke perpectieven, eindeloze trappen, galerijen die nergens toe leiden, haken ,
raderen, katrollen en kettingen die verwijzen naar straf en foltering, enz.
10. Aan de hand van een afb. Gebouw Boullée
A) Naam B) Duiding (= typisch verlichting, waarom?)
Etienne-louis Boullée, visionair architect van de verlichting
Frans architect wiens utopische ontwerpen de belichaming zijn van het Verlichtingsdenken.
Boulleé heeft een reeks herenhuizen (Hôtels) in Parijs gerealiseerd, maar is vooral bekend en
bewonderd voor zijn niet-gerealiseerde ontwerpen voor visionaire gebouwen.
CULTUUR GEDEELTE
Het ‘zuivere’ Neo-Classicisme
1. Wat betekend Neo?
= heropleving, imitatie van een oude stijl, wat wij doorgaans ‘retro’ noemen
2. Vanwaar komt de verwarrende term Neo-Classicisme ?
CLASSICISME = teruggrijpen naar antieke oudheid
NEO = terugkeer naar een oude stijl
Deze term is in het leven geroepen naar analogie met de vele andere neo-stijlen in de 19e eeuw.
Het teruggrijpen naar het verleden is het meest typische kenmerk van de 19E eeuw, die ook wel
de eeuw van het verleden word genoemd.
3. Wat is het Neo-Classicisme ?
= De heropleving van de Klassieke oudheid in de 18e en 19e eeuw op elk kunstvlak
4. Waarin verschilt het 19E eeuwse Neo-Classicisme van vroegere Classicismes?
Het onderscheidt zich van vroegere Classicismes door een meer zuivere ‘archeologische’
nabootsing van vooral de Griekse architectuur
In de premoderne tijd (renaissance – Rococo) was de Griekse
architectuur nauwelijks bekend, vooral de Romeinse architectuur
nagebootst. Romeinse architectuur was beter bekend in het
westen want vb ervan stonden in West-Europa.
Men ging op speelse en eclectische wijze om met de klassieke
architectuurtaal
De neo-classicisten probeerden een betere archeologische kennis
van de oudheid zo zuiver mogelijk na te bootsen. Vooral de Griekse
architectuur sprak de Neo-Classicisten aan, die strenger en
monumentaler is. Deze geest van strengheid en soberheid paste
beter bij de geest van toen : de verlichting.
, Het zuivere 19E eeuwse Neo-Classicisme vs classicisme’s in de premoderne tijd : duiding
Het Walhalla van Van Klenze is bijna een exacte replica van het Griekse Parthenon in Athene
De Villa van Palladio is een vrije interpretatie van het Romeinse Pantheon in Rome.
Het Proplyeeën, Van Klenze Duitse 19e eeuwse reconstructietekening van
MUNCHEN 19e eeuw Proplyeeën op Acropolis Athene
Woonhuizen bij Regent’s park Britisch Museum, Londen, 19e eeuw
LONDEN 19e eeuw
5. Wat is de Prix de Rome?
De Rome-reis (16e – 17e eeuw)
Vanaf de Renaissance wordt Italië op cultureel vlak toonaangevend in Europa.
Een traditie ontstaat dat kunstenaars uit heel Europa na hun opleiding een langdurige reis
maken naar Italië als een vorm van voortgezette opleiding, als soort postgraduaat.
, Kunstenaars gaan er zowel de moderne als antieke kunst bestuderen.
De Prix de Rome (18e – 19e eeuw)
Aan het begin van de 18e eeuw hoort de Rome-reis officieel in de opleiding van de kunstenaars.
Elke Academie richt aan het einde van de opleiding een wedstrijd op, waarvan de winnaar een
beurs krijgt voor een verblijf van 3 jaar in Rome. Er wordt verwacht dat ze al hun tijd besteden
aan het grondig bestuderen van de restanten van de klassieke oudheid.
6. Wat is de Grand Tour?
Of zelfde vraag met afb. p. 6 ‘Goethe tijdens Grand Tour’ : DUIDING
Duitse schrijver Goethe
De intelectuele elite uit heel Europa gaat na het
voltooien van zijn studies voor twee of drie jaar naar het
land van de Romeinen. Ook hier wordt er van hun
verwacht zich te wijden aan een intensieve studie van de
restanten van de oudheid.
Het verliep volgens een vast schema :
➢ Firenze : renaissance kunst in het Uffizi-museum en kerken van de stad
➢ Rome : Romeinse kunst, waaronder de Vaticaanse collectie
➢ Napels : Pompeii en Herculaneum en onrustige Vesuvius vulkaan
Was een avonturenreis voor jonge mensen die binnenkort gingen trouwen en werken.
Het boodt ze aan een eigen kunstverzameling te starten. Zoals nu was er vraag naar souvenirs en
herinneringsbeelden van de bezochte trekpleisters. Het was een een tijdperk zonder fotografie
maar kapitaalkrachtige toeristen. De Veduta waren kunstenaars die zich specialiseerden in het
schilderen van bezienswaardigheden en landschappen.
7. Aan de hand van afb pannini.
A) Naam B) Duiding
Grand Tour-kunst
Giovanni Paola Pannini
Forum romanum boog van Titus
Vedute di Roma — alle monumenten van het Oude Rome
, 8. Aan de hand van een afb. Piranesi.
A) Naam B) Duiding
Peranisi verleent de Romeinse ruïnes een monumentale grootsheid.
Zijn beeldvorming van het antieke Rome Misleidde vele buitenlandse toeristen die het oude
Rome kenden via zijn (verbeeldingsrijke) prenten en vaak teleurgesteld waren door de echte
restanten die ze in Rome te zien kregen.
Werk 1 : meer dan 1000 (grootschalige) prenten :
Vooral stadsgezichten van het antieke Rome
9. Aan de hand van een afb. Piranesi’s Carceri.
A) Naam B) Duiding
Piranesi’s Carceri
Werk 2 : ook architectuurfantasiën en fantastische composities.
Ruïnes als kerkers :
Bogen in onmogelijke perpectieven, eindeloze trappen, galerijen die nergens toe leiden, haken ,
raderen, katrollen en kettingen die verwijzen naar straf en foltering, enz.
10. Aan de hand van een afb. Gebouw Boullée
A) Naam B) Duiding (= typisch verlichting, waarom?)
Etienne-louis Boullée, visionair architect van de verlichting
Frans architect wiens utopische ontwerpen de belichaming zijn van het Verlichtingsdenken.
Boulleé heeft een reeks herenhuizen (Hôtels) in Parijs gerealiseerd, maar is vooral bekend en
bewonderd voor zijn niet-gerealiseerde ontwerpen voor visionaire gebouwen.
