Samenvatting Dierethiek les 1

Professor de Ruyver
23-11-2021
Academiejaar 2020-2021




Dierethiek
Historical context:
 Twee visies op dieren en aansluitende
classificatie
 De positie van dieren
o Antropocentrisme
o Zoöcentrisme
o Ecocentrisme

Human-Animal bond:
 Samenleven met dieren
 Hoe kijken wij naar dieren

Aristoteles:
 Filosoof
 384-322 voor Chr.
 5 boeken voren de animalibus
o Historia animalium  beschrijvende zoölogie
o De generatione Animalium  embryologie
o De motu animalium  bewegen van dieren
o Partibus animalium  anatomie en fysiologie
o Incessu animalium  voortbewegen
 Eerst beschrijvende ‘dierenboeken’ van de oudheid op basis van
observatie, werd in het Latijn vertaald

Scala naturae:
 Hiërarchisch systeem van oplopende volmaaktheid
 Ladder van de natuur
o Mensen  anima rationalis  rationaliteit
o Dieren  anima sensitiva  vermogen om pijn te voelen
o Planten  anima nutriva  voedingsprincipes
o Levenloze zaken  aarde, water en gesteente  geen anima
 Planten dienen als voedsel voor dieren, en dieren als voedsel voor
de mens

Betekenis teleologie (finalisme): deze ideëen blijven leven tot einde van
de middeleeuwen

Middeleeuwen:
 Weinig wetenschappelijk onderzoek
 Treden toegevoegd aan de ladder van de natuur
o Engelen en god komen bovenaan te staan

Breed intellectueel:
 Traag en geleidelijk breed intellectueel en cultureel
vernieuwingsproces
o Renaissance en ontdekkingen  14-16e eeuw

, Professor de Ruyver
23-11-2021
Academiejaar 2020-2021



Terugkeer naar kritische herinterpretatie van de
klassieke oudheid, dissecties en telescoop
o Wetenschappelijke methode  17de eeuw
 Wisselwerking tussen empirie en theorievorming of door
waarnemingen theorie uitwerken
o Verlichting  18-19de eeuw
 Wetenschappelijke methode krijgt dagdagelijkse
betekenis
 Microscoop, nieuwe wetenschappen, demografie,
genetica
 Opleiding diergeneeskunde
 Wetenschappers kunnen door nieuwe inzichten naar hetzelfde op
een andere manier kijken


Charles Darwin:
 Bioloog
 1809-1882
 On the Orgin of Species by Means of Natural Selection
o 1859
 Evolutieleer

Tree of life:
 Charles Darwin ontwerpt het concept Tree of Life
o Geen sprake van een bevoorrechte positie van de mens
o Hedendaagse dieren stammen niet van elkaar af, maar
hebben gemeenschappelijke voorouders
 Verandert plaats van de mens definitief, mens staat niet meer aan
de top van de schepping

Classificeren:
 Als onderdeel van het ontstaan van de wetenschappen ontstaat ook
de noot tot systematiseren
o Om de diversiteit van het leven te ordenen, hebben we een
systeem nodig om organisme te classificeren
o Met dit systeem gerven we een naam en plaatsen we het in de
groep
o De achterliggende theorie en kennis op basis waarvan
geclassificeerd wordt, verandert de systeemstructuur

Carolus linnaeus:
 1707-1778
 Vader van de taxonomie
 Arts, plantkundige, zoölogie en geoloog
 Publiceert in 1735 1e editie Systema Naturae

Classificeren > scala naturae:
 Indelen van levende wezen in groepen gebaseerd op uiterlijk
eigenschappen