,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Onderzoek doen ......................................................................................................................... 3
Hoofdstuk 2 Afbakening van het onderzoek ................................................................................................. 10
Hoofdstuk 3 Methoden voor informatieverzameling .................................................................................... 16
Hoofdstuk 4 Bestaande data ........................................................................................................................ 25
Hoofdstuk 5 Kwalitatief onderzoek .............................................................................................................. 30
Hoofdstuk 6 Kwantitatief onderzoek: populatie en steekproef ..................................................................... 37
Hoofdstuk 7 Kwantitatief onderzoek: enquete-research ............................................................................... 42
Hoofdstuk 8 Rapportage............................................................................................................................... 48
,Hoofdstuk 1 Onderzoek doen
De definitie van onderzoek:
Alle systematische activiteiten gericht op verzamelen van gegeven die informatie bevatten
over een van tevoren afgebakend onderwerp met als doel een of meerdere vragen
aangaande dit onderwerp te beantwoorden BLZ 18
Om (wetenschappelijk) verantwoord onderzoek te kunnen doen, is kennis van
onderzoeksmethodiek onontbeerlijk. Hier onderscheiden wij twee soorten onderzoeken in.
Twee soorten onderzoek:
- Praktijkonderzoek
- Wetenschappelijk onderzoek
Praktijkonderzoek
Heeft als doel om iets op te lossen op een vraag die in de praktijk wordt gesteld. Toegepast
onderzoek waarbij experts hun kennis toepassen door een geval te onderzoeken met als
doel te diagnosticeren, een oplossing te generen of te evalueren. (Bijvoorbeeld. Medisch
onderzoek, marktonderzoek, milieuonderzoek, ICT-onderzoek en technisch onderzoek)
praktijkonderzoek werkt met een interventiecyclus.
,Wetenschappelijk onderzoek
Onderzoek om nieuwe algemene kennis te verwerven. Het heeft als doel om
transfereerbare kennis op te leveren. Bijvoorbeeld onderzoek, ziektes, invloed van
temperatuur, hoe arbeid motiverender gemaakt kan worden, BLZ14
wetenschappelijk onderzoek werkt met het empirische cyclus.
Empirie= de waarneembare werkelijkheid.
Empirische cyclus= de waarneembare werkelijkheid
Hoe werkt de cyclus 4 verschillende fase:
- 1, waarneming (observatie)
Iets opmerken dat bijvoorbeeld dat opvoeding en emotionele
storingen bij een kind een link lijken te hebben.
- 2, verklaring vinden theorievorming
Verklaring zoeken voor dit probleem
- 3, afleiden voorspellingen uit theorie
Afleiden van nieuwe voorspellingen uit de theorie die getoetst
kunnen worden.
- 4, toetsen voorspellingen in de werkelijkheid
De voorspelling uit fase 3 worden hier getoetst. Uit dit onderzoek kunnen verassende
gegevens naar boven komen. Die weer een aanleiding zijn voor een nieuwe theorievorming.
Doel van het doorlopen van deze cyclus is het komen tot nieuwe theorievorming.
Serendipity= (toevalstreffers) in het onderzoek. Iets ontdekken of uitvinden waar je niet
naar op zoek was.
1.2 Redenen voor praktijk onderzoek P.19!
1. Om beleid te wijzigen
2. Om betere beslissingen te kunnen nemen over operationele zaken.
3. Om beter op de externe omgeving in te kunnen spelen
4. Om verschillende verschuivingen te verklaren
5. Voor externe certificering
6. Om een beslissing uit te stellen
7. Om het eigen gelijk bevestigd te krijgen
8. Als zoethoudertje
De laatste 3 motieven 6,7 en 8 zijn oneigenlijke motieven, de onderzoeker loopt risico voor
het karretje gespannen te worden. Het doel hierbij is niet om objectief onderzoek uit te
voeren. P19!
Oneigenlijke motieven= niet volgens de regels of de bedoeling.
Objectief= Gebaseerd op feiten en niet meningen.
Subjectiviteit= Mening, persoonlijk oordeel
,1.2.1 Wetgeving en ethiek
5 invalshoeken voor wat wel of niet correct is voor een onderzoek P.21
1. Esomar/MOA-regels P.22 (10 gouden regels)
De esomar en de MOA hebben regels opgesteld waar hun leden zich aan dienen te houden.
Belangrijk zijn het anoniem verwerken en rapporteren van gegevens uit onderzoek.
Esomar= Internationale brancheorganisatie
MOA= Nederlandse brancheorganisatie
(MOA= instituut voor mensen en bedrijven die zich bezighouden met marktonderzoek,
digital analytics, marketing intelligence en beleidsonderzoek)
2. Wetgeving (AVG) algemene verordening gegevensbescherming Checklist
1. Gaat het om een commercieel onderzoek of om een wetenschappelijk of statisch
onderzoek?
2. Kan ik anonimiseren of moet ik identificeerbaar rapporteren?
3. Gebruik ik bijzondere persoonsgegevens?
Regels over het juist gebruik van persoonsgegevens voor een onderzoek. Wanneer je een
onderzoek doet waarbij je kunt anonimiseren is er over het algemeen geen probleem. Als je
gebruik wil maken van bijzondere persoonsgegevens dien je daar zorgvuldig mee om te
gaan.
3. Regels voorgoed onderzoek (betrouwbaar, valide)
Wetenschappelijk verantwoord onderzoek doen betekent dat je bij de afbakening, opzet,
uitvoering, analyse en rapportage rekening houdt met de regels om zo betrouwbaar en
valide mogelijk het onderzoek op te zetten, uit te voeren en te rapporteren.
4. Eigen opvattingen over wat wel/ niet kan (ethiek)
Doe wat je gevoel zegt en ga niet te ver ook al kan het zijn dat het juridisch geen probleem
is. Doe geen dingen die je niet tegenover jezelf kunt verantwoorden.
5. Opvattingen/belangen van de opdrachtgever
De opdrachtgever heeft ook grenzen aan wat hij wel of niet wil dat er gebeurt tijdens het
onderzoek. Doe geen dingen waar de opdrachtgever niet achter staat.
,1.3 Methoden van onderzoek
3 verschillende methoden van onderzoek:
- Beschrijvend, exploratief of toetsend onderzoek (doen) Een onderscheid naar het doel
van het onderzoek
- Een onderscheid naar des- en fieldonderzoek
- Een onderscheid naar kwalitatief en kwantitatief onderzoek
De 3 verschillenden worden hieronder toegelicht
1.3.1 Doel van het onderzoek
Beschrijvend onderzoek P.24
Hierbij zorg je ervoor dat je een situatie in kaart wilt brengen. Meestal heb je niet veel
voorkennis.
- Voorbeeld:
Een bedrijf dat wil weten hoe zijn klantenkring er eigenlijk uitziet en hoe die klanten het
bedrijf beoordelen op bijvoorbeeld aspecten van klanttevredenheid.
Explorerend onderzoek P.24
Onderzoek waarbij je opzoek bent naar een verband of verklaring. Waarom is dat nou zo? Je
voorkennis is veelal groter, maar je weet nog niet waarom zaken zijn zoals geconstateerd.
- Voorbeeld:
Een organisatie die wil weten waarom het ziekteverzuim op de afdeling administratie zoveel
hoger is dan op de afdeling verkoop.
Toetsend onderzoek P.24
Onderzoek waarbij je een theorie of verwachting (hypothese) wilt toetsen. In het geval van
praktijkonderzoek valt hier ook onder evaluatieonderzoek. Hierbij wordt onderzocht of een
ingestelde maatregel het gewenste effect heeft gehad.
- Voorbeeld:
Een elektronicaconcern dat wil onderzoeken of na het bijleveren van simpele en beknopte
gebruiksaanwijzingen de klanten deze eerder lezen en minder fouten maken in de bediening
van de apparatuur.
Beschrijvend, exploratief of toetsend?
• Een eerste onderzoek van een organisatie naar de tevredenheid van klanten met een
nieuwe service. (beschrijvend)
• Hebben de extra waarschuwingsborden bij de spoorwegovergang geleid tot een
afname van het aantal ongevallen? (toetsend onderzoek)
Diagnostisch onderzoek= is vaak een combinatie van beschrijvend en exploratief onderzoek.
Ontwerpgericht onderzoek= is vaak een combinatie van alle drie de vromen van onderzoek.
Evaluatieonderzoek= is toetsend onderzoek
, 1.3.2 Desk- en fieldresearch
Deskresearch
Je gebruikt analyseert bestaande gegevens. (je genereert zelf geen nieuwe gegevens)
Je gebruikt en analyseert gegevens voor een nieuw doel. Bijvoorbeeld gebruik van internet,
social media, scandata en dergelijke. Bij een koppeling van deze gegevens spreken we
meestal van big data.
Fieldresearch
Je verzamelt zelf gegevens door eigen onderzoek op te zetten en uit te voeren. Je bedenkt
zelf de vragen die je wilt stellen.
1.3.3 Kwantitatief en kwalitatief onderzoek wat is het verschil?
Kwalitatief:
Klein schalig onderzoek het zoeken naar verklaringen naar wat er leeft bij mensen. Om bij
een kleine groep een idee te krijgen naar hoe iets nou eigenlijk zit. Voorbeeld als er een
onderzoek wordt gevoerd door gesprekken. Als dit bij een groep van 3.000 mensen wordt
gedaan kan dit dus alsnog kwalitatief zijn. De resultaten worden vaak gepresenteerd in taal
en beeld.
Kwantitatief:
Als het onderzocht wordt onder een groten groep. Om bijvoorbeeld nauwkeurig het gedrag
in kaart te brengen en wat de kennis en of oordeel of het gedrag is van een grote groep
mensen. Met een grote mate van betrouwbaarheid en nauwkeurigheid worden deze zaken
op een efficiënte manier bij veel onderzoeksobjecten in kaart gebracht. De resultaten
worden vaak gepresenteerd in cijfers.
Kwantitatief of kwalitatief?
• Enquête onder grote groep inwoners van Den Haag. (Kwantitatief)
• Gesprekken met enkele gebruikers over het functioneren van de helpdesk.
(Kwalitatief)
• Discussie met zeven consumenten om te achterhalen waarom online kopers afhaken
tijdens het bestelproces. (Kwalitatief)
Hoofdstuk 1 Onderzoek doen ......................................................................................................................... 3
Hoofdstuk 2 Afbakening van het onderzoek ................................................................................................. 10
Hoofdstuk 3 Methoden voor informatieverzameling .................................................................................... 16
Hoofdstuk 4 Bestaande data ........................................................................................................................ 25
Hoofdstuk 5 Kwalitatief onderzoek .............................................................................................................. 30
Hoofdstuk 6 Kwantitatief onderzoek: populatie en steekproef ..................................................................... 37
Hoofdstuk 7 Kwantitatief onderzoek: enquete-research ............................................................................... 42
Hoofdstuk 8 Rapportage............................................................................................................................... 48
,Hoofdstuk 1 Onderzoek doen
De definitie van onderzoek:
Alle systematische activiteiten gericht op verzamelen van gegeven die informatie bevatten
over een van tevoren afgebakend onderwerp met als doel een of meerdere vragen
aangaande dit onderwerp te beantwoorden BLZ 18
Om (wetenschappelijk) verantwoord onderzoek te kunnen doen, is kennis van
onderzoeksmethodiek onontbeerlijk. Hier onderscheiden wij twee soorten onderzoeken in.
Twee soorten onderzoek:
- Praktijkonderzoek
- Wetenschappelijk onderzoek
Praktijkonderzoek
Heeft als doel om iets op te lossen op een vraag die in de praktijk wordt gesteld. Toegepast
onderzoek waarbij experts hun kennis toepassen door een geval te onderzoeken met als
doel te diagnosticeren, een oplossing te generen of te evalueren. (Bijvoorbeeld. Medisch
onderzoek, marktonderzoek, milieuonderzoek, ICT-onderzoek en technisch onderzoek)
praktijkonderzoek werkt met een interventiecyclus.
,Wetenschappelijk onderzoek
Onderzoek om nieuwe algemene kennis te verwerven. Het heeft als doel om
transfereerbare kennis op te leveren. Bijvoorbeeld onderzoek, ziektes, invloed van
temperatuur, hoe arbeid motiverender gemaakt kan worden, BLZ14
wetenschappelijk onderzoek werkt met het empirische cyclus.
Empirie= de waarneembare werkelijkheid.
Empirische cyclus= de waarneembare werkelijkheid
Hoe werkt de cyclus 4 verschillende fase:
- 1, waarneming (observatie)
Iets opmerken dat bijvoorbeeld dat opvoeding en emotionele
storingen bij een kind een link lijken te hebben.
- 2, verklaring vinden theorievorming
Verklaring zoeken voor dit probleem
- 3, afleiden voorspellingen uit theorie
Afleiden van nieuwe voorspellingen uit de theorie die getoetst
kunnen worden.
- 4, toetsen voorspellingen in de werkelijkheid
De voorspelling uit fase 3 worden hier getoetst. Uit dit onderzoek kunnen verassende
gegevens naar boven komen. Die weer een aanleiding zijn voor een nieuwe theorievorming.
Doel van het doorlopen van deze cyclus is het komen tot nieuwe theorievorming.
Serendipity= (toevalstreffers) in het onderzoek. Iets ontdekken of uitvinden waar je niet
naar op zoek was.
1.2 Redenen voor praktijk onderzoek P.19!
1. Om beleid te wijzigen
2. Om betere beslissingen te kunnen nemen over operationele zaken.
3. Om beter op de externe omgeving in te kunnen spelen
4. Om verschillende verschuivingen te verklaren
5. Voor externe certificering
6. Om een beslissing uit te stellen
7. Om het eigen gelijk bevestigd te krijgen
8. Als zoethoudertje
De laatste 3 motieven 6,7 en 8 zijn oneigenlijke motieven, de onderzoeker loopt risico voor
het karretje gespannen te worden. Het doel hierbij is niet om objectief onderzoek uit te
voeren. P19!
Oneigenlijke motieven= niet volgens de regels of de bedoeling.
Objectief= Gebaseerd op feiten en niet meningen.
Subjectiviteit= Mening, persoonlijk oordeel
,1.2.1 Wetgeving en ethiek
5 invalshoeken voor wat wel of niet correct is voor een onderzoek P.21
1. Esomar/MOA-regels P.22 (10 gouden regels)
De esomar en de MOA hebben regels opgesteld waar hun leden zich aan dienen te houden.
Belangrijk zijn het anoniem verwerken en rapporteren van gegevens uit onderzoek.
Esomar= Internationale brancheorganisatie
MOA= Nederlandse brancheorganisatie
(MOA= instituut voor mensen en bedrijven die zich bezighouden met marktonderzoek,
digital analytics, marketing intelligence en beleidsonderzoek)
2. Wetgeving (AVG) algemene verordening gegevensbescherming Checklist
1. Gaat het om een commercieel onderzoek of om een wetenschappelijk of statisch
onderzoek?
2. Kan ik anonimiseren of moet ik identificeerbaar rapporteren?
3. Gebruik ik bijzondere persoonsgegevens?
Regels over het juist gebruik van persoonsgegevens voor een onderzoek. Wanneer je een
onderzoek doet waarbij je kunt anonimiseren is er over het algemeen geen probleem. Als je
gebruik wil maken van bijzondere persoonsgegevens dien je daar zorgvuldig mee om te
gaan.
3. Regels voorgoed onderzoek (betrouwbaar, valide)
Wetenschappelijk verantwoord onderzoek doen betekent dat je bij de afbakening, opzet,
uitvoering, analyse en rapportage rekening houdt met de regels om zo betrouwbaar en
valide mogelijk het onderzoek op te zetten, uit te voeren en te rapporteren.
4. Eigen opvattingen over wat wel/ niet kan (ethiek)
Doe wat je gevoel zegt en ga niet te ver ook al kan het zijn dat het juridisch geen probleem
is. Doe geen dingen die je niet tegenover jezelf kunt verantwoorden.
5. Opvattingen/belangen van de opdrachtgever
De opdrachtgever heeft ook grenzen aan wat hij wel of niet wil dat er gebeurt tijdens het
onderzoek. Doe geen dingen waar de opdrachtgever niet achter staat.
,1.3 Methoden van onderzoek
3 verschillende methoden van onderzoek:
- Beschrijvend, exploratief of toetsend onderzoek (doen) Een onderscheid naar het doel
van het onderzoek
- Een onderscheid naar des- en fieldonderzoek
- Een onderscheid naar kwalitatief en kwantitatief onderzoek
De 3 verschillenden worden hieronder toegelicht
1.3.1 Doel van het onderzoek
Beschrijvend onderzoek P.24
Hierbij zorg je ervoor dat je een situatie in kaart wilt brengen. Meestal heb je niet veel
voorkennis.
- Voorbeeld:
Een bedrijf dat wil weten hoe zijn klantenkring er eigenlijk uitziet en hoe die klanten het
bedrijf beoordelen op bijvoorbeeld aspecten van klanttevredenheid.
Explorerend onderzoek P.24
Onderzoek waarbij je opzoek bent naar een verband of verklaring. Waarom is dat nou zo? Je
voorkennis is veelal groter, maar je weet nog niet waarom zaken zijn zoals geconstateerd.
- Voorbeeld:
Een organisatie die wil weten waarom het ziekteverzuim op de afdeling administratie zoveel
hoger is dan op de afdeling verkoop.
Toetsend onderzoek P.24
Onderzoek waarbij je een theorie of verwachting (hypothese) wilt toetsen. In het geval van
praktijkonderzoek valt hier ook onder evaluatieonderzoek. Hierbij wordt onderzocht of een
ingestelde maatregel het gewenste effect heeft gehad.
- Voorbeeld:
Een elektronicaconcern dat wil onderzoeken of na het bijleveren van simpele en beknopte
gebruiksaanwijzingen de klanten deze eerder lezen en minder fouten maken in de bediening
van de apparatuur.
Beschrijvend, exploratief of toetsend?
• Een eerste onderzoek van een organisatie naar de tevredenheid van klanten met een
nieuwe service. (beschrijvend)
• Hebben de extra waarschuwingsborden bij de spoorwegovergang geleid tot een
afname van het aantal ongevallen? (toetsend onderzoek)
Diagnostisch onderzoek= is vaak een combinatie van beschrijvend en exploratief onderzoek.
Ontwerpgericht onderzoek= is vaak een combinatie van alle drie de vromen van onderzoek.
Evaluatieonderzoek= is toetsend onderzoek
, 1.3.2 Desk- en fieldresearch
Deskresearch
Je gebruikt analyseert bestaande gegevens. (je genereert zelf geen nieuwe gegevens)
Je gebruikt en analyseert gegevens voor een nieuw doel. Bijvoorbeeld gebruik van internet,
social media, scandata en dergelijke. Bij een koppeling van deze gegevens spreken we
meestal van big data.
Fieldresearch
Je verzamelt zelf gegevens door eigen onderzoek op te zetten en uit te voeren. Je bedenkt
zelf de vragen die je wilt stellen.
1.3.3 Kwantitatief en kwalitatief onderzoek wat is het verschil?
Kwalitatief:
Klein schalig onderzoek het zoeken naar verklaringen naar wat er leeft bij mensen. Om bij
een kleine groep een idee te krijgen naar hoe iets nou eigenlijk zit. Voorbeeld als er een
onderzoek wordt gevoerd door gesprekken. Als dit bij een groep van 3.000 mensen wordt
gedaan kan dit dus alsnog kwalitatief zijn. De resultaten worden vaak gepresenteerd in taal
en beeld.
Kwantitatief:
Als het onderzocht wordt onder een groten groep. Om bijvoorbeeld nauwkeurig het gedrag
in kaart te brengen en wat de kennis en of oordeel of het gedrag is van een grote groep
mensen. Met een grote mate van betrouwbaarheid en nauwkeurigheid worden deze zaken
op een efficiënte manier bij veel onderzoeksobjecten in kaart gebracht. De resultaten
worden vaak gepresenteerd in cijfers.
Kwantitatief of kwalitatief?
• Enquête onder grote groep inwoners van Den Haag. (Kwantitatief)
• Gesprekken met enkele gebruikers over het functioneren van de helpdesk.
(Kwalitatief)
• Discussie met zeven consumenten om te achterhalen waarom online kopers afhaken
tijdens het bestelproces. (Kwalitatief)
