ARBEID EN ARBEIDSZORG
1. Recht op arbeid
De Belgische grondwet en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens geven duidelijk aan
dat elke mens recht heeft op arbeid.
MAAR in praktijk geen afdwingbaar recht voor elke burger maar men streeft er wel naar dat
iedere burger kan werken, bezoldigd of onbezoldigd.
Ieder mens heeft immers recht op arbeid maar het is niet voor iedereen haalbaar om te werken in
het regulier arbeidscircuit. Daarom zijn we als het ware verplicht een continuüm van
arbeidsmatige activiteiten te organiseren binnen de productieve en/of dienstverlenende
werkomgeving.
De GTB (Gespecialiseerde trajectbepaling en begeleiding) is de dienst voor de bemiddeling van
mensen met een arbeidsbeperking of gezondheidsproblemen naar een gepaste job.
In 1ste plaats zoeken ze naar betaald werk. Als dat niet haalbaar is, kijken ze uit naar een passend
alternatief. Ook tijdens een tewerkstelling kunnen zowel de werknemer als de werkgever advies en
ondersteuning krijgen.
Per provincie is er een GTB-dienst ondergebracht in de werkwinkels. Zij werken op hun beurt nauw
samen met VDAB en GOB (gespecialiseerde opleiding Begeleiding en Bemiddeling).
2. Arbeid bevordert de levenskwaliteit
Arbeidsparticipatie heeft heel wat positieve aspecten en bevordert de levenskwaliteit.
Latente functies arbeid:
structureert de tijd
een belangrijke bron van sociale contacten en ervaringen
men verwerft een maatschappelijke positie.
Mensen krijgen mogelijkheden om zich te ontwikkelen en nieuwe competenties te
verwerven.
Arbeid in de brede zin van het woord bevordert de levenskwaliteit op acht levensdomeinen zoals
Schalock deze onderscheidt.
3. Wat houdt arbeidszorg in?
Doorheen de jaren is het begrip een containerbegrip geworden waardoor er heel wat
spraakverwarring ontstaan is rond de term ‘arbeidszorg’. Het Werk- en Zorgdecreet dat op 1 juli
2018 van start ging schept duidelijkheid.
Arbeidszorg op snijpunt arbeid en zorg
W e rk e n
Arbeid zorg
W e lzijn
, Arbeid is geen arbeidszorg
Arbeid Arbeidszorg
Economische setting arbeidsmatige activiteiten (AMA) en
De arbeider ontvangt een loon arbeidstrajectbegeleiding/activering (3-18
Geen of beperkte ondersteuning maanden)
Sociale economie Ontvangt een vergoeding of betaalt
- Lokale diensteneconomie ervoor (=onbezoldigd)
- Maatwerkbedrijf en –afdeling Ontvangt ondersteuning/support
- Werken met VOP
- Coöperatie
Arbeidszorg houdt twee zaken in: arbeidstrajectbegeleiding en Arbeidsmatige Activiteiten (AMA).
Arbeidszorg gaat over begeleide, onbetaalde arbeid op maat voor personen. Ze hebben geen
arbeidscontract en zijn financieel afhankelijk van een uitkering: tegemoetkoming handicap, ziekte-
uitkering, werkloosheid of leefloon. Het gaat om vrijwillig onbetaald werk onder begeleiding. Naast
het verwerven van specifieke vaktechnische vaardigheden wordt er ook aandacht besteed aan de
sociale en persoonlijke ontwikkeling en aan het welzijn van de persoon.
Arbeidszorg biedt een vangnet voor mensen die om persoons-of maatschappij gebonden redenen
niet (meer) terechtkunnen in het reguliere circuit of het beschermde tewerkstellingscircuit.
Het uitgangspunt is dat mensen ondanks een handicap, beperkingen of problemen competenties
hebben en kunnen groeien en zich opnieuw in het beroepsleven en in de maatschappij kunnen
integreren.
Arbeidstrajectbegeleiding biedt kortstondige werk- en zorgtrajecten van maximaal 18 maanden om
mensen met een medische, mentale, psychische, psychiatrische en/of sociale problematiek (MMPPS)
een duwtje in de rug te geven, op weg naar betaald werk. Een casemanager Zorg en een
casemanager Werk tekenen het traject uit samen met de cliënt.
Een netwerk van dienstverleners voert het dan uit. Het gaat dus om tijdelijke trajecten van 3 tot
maximaal 18 maanden waarin een combinatie van werkacties en hulpverlening voorzien wordt.
Arbeidsmatige activiteiten (AMA) staat voor activiteiten met een arbeidskarakter aangepast aan
het tempo en de persoonlijke mogelijkheden van de persoon. De uurregeling, de werkdruk en
aangeboden ondersteuning zijn op maat. De arbeidsmatige activiteiten situeren zich vooral op vlak
van zelfontplooiing en maatschappelijke participatie. Het gaat om zinvol werk waarvan de
afgewerkte productie of diensten een economische waarde heeft ook al staat de output van de
activiteit niet centraal. In sommige gevallen wordt het een onderdeel van een arbeidstraject op de
weg naar regulier werk.
Niet productieve of dienstverlenende sector
1. Recht op arbeid
De Belgische grondwet en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens geven duidelijk aan
dat elke mens recht heeft op arbeid.
MAAR in praktijk geen afdwingbaar recht voor elke burger maar men streeft er wel naar dat
iedere burger kan werken, bezoldigd of onbezoldigd.
Ieder mens heeft immers recht op arbeid maar het is niet voor iedereen haalbaar om te werken in
het regulier arbeidscircuit. Daarom zijn we als het ware verplicht een continuüm van
arbeidsmatige activiteiten te organiseren binnen de productieve en/of dienstverlenende
werkomgeving.
De GTB (Gespecialiseerde trajectbepaling en begeleiding) is de dienst voor de bemiddeling van
mensen met een arbeidsbeperking of gezondheidsproblemen naar een gepaste job.
In 1ste plaats zoeken ze naar betaald werk. Als dat niet haalbaar is, kijken ze uit naar een passend
alternatief. Ook tijdens een tewerkstelling kunnen zowel de werknemer als de werkgever advies en
ondersteuning krijgen.
Per provincie is er een GTB-dienst ondergebracht in de werkwinkels. Zij werken op hun beurt nauw
samen met VDAB en GOB (gespecialiseerde opleiding Begeleiding en Bemiddeling).
2. Arbeid bevordert de levenskwaliteit
Arbeidsparticipatie heeft heel wat positieve aspecten en bevordert de levenskwaliteit.
Latente functies arbeid:
structureert de tijd
een belangrijke bron van sociale contacten en ervaringen
men verwerft een maatschappelijke positie.
Mensen krijgen mogelijkheden om zich te ontwikkelen en nieuwe competenties te
verwerven.
Arbeid in de brede zin van het woord bevordert de levenskwaliteit op acht levensdomeinen zoals
Schalock deze onderscheidt.
3. Wat houdt arbeidszorg in?
Doorheen de jaren is het begrip een containerbegrip geworden waardoor er heel wat
spraakverwarring ontstaan is rond de term ‘arbeidszorg’. Het Werk- en Zorgdecreet dat op 1 juli
2018 van start ging schept duidelijkheid.
Arbeidszorg op snijpunt arbeid en zorg
W e rk e n
Arbeid zorg
W e lzijn
, Arbeid is geen arbeidszorg
Arbeid Arbeidszorg
Economische setting arbeidsmatige activiteiten (AMA) en
De arbeider ontvangt een loon arbeidstrajectbegeleiding/activering (3-18
Geen of beperkte ondersteuning maanden)
Sociale economie Ontvangt een vergoeding of betaalt
- Lokale diensteneconomie ervoor (=onbezoldigd)
- Maatwerkbedrijf en –afdeling Ontvangt ondersteuning/support
- Werken met VOP
- Coöperatie
Arbeidszorg houdt twee zaken in: arbeidstrajectbegeleiding en Arbeidsmatige Activiteiten (AMA).
Arbeidszorg gaat over begeleide, onbetaalde arbeid op maat voor personen. Ze hebben geen
arbeidscontract en zijn financieel afhankelijk van een uitkering: tegemoetkoming handicap, ziekte-
uitkering, werkloosheid of leefloon. Het gaat om vrijwillig onbetaald werk onder begeleiding. Naast
het verwerven van specifieke vaktechnische vaardigheden wordt er ook aandacht besteed aan de
sociale en persoonlijke ontwikkeling en aan het welzijn van de persoon.
Arbeidszorg biedt een vangnet voor mensen die om persoons-of maatschappij gebonden redenen
niet (meer) terechtkunnen in het reguliere circuit of het beschermde tewerkstellingscircuit.
Het uitgangspunt is dat mensen ondanks een handicap, beperkingen of problemen competenties
hebben en kunnen groeien en zich opnieuw in het beroepsleven en in de maatschappij kunnen
integreren.
Arbeidstrajectbegeleiding biedt kortstondige werk- en zorgtrajecten van maximaal 18 maanden om
mensen met een medische, mentale, psychische, psychiatrische en/of sociale problematiek (MMPPS)
een duwtje in de rug te geven, op weg naar betaald werk. Een casemanager Zorg en een
casemanager Werk tekenen het traject uit samen met de cliënt.
Een netwerk van dienstverleners voert het dan uit. Het gaat dus om tijdelijke trajecten van 3 tot
maximaal 18 maanden waarin een combinatie van werkacties en hulpverlening voorzien wordt.
Arbeidsmatige activiteiten (AMA) staat voor activiteiten met een arbeidskarakter aangepast aan
het tempo en de persoonlijke mogelijkheden van de persoon. De uurregeling, de werkdruk en
aangeboden ondersteuning zijn op maat. De arbeidsmatige activiteiten situeren zich vooral op vlak
van zelfontplooiing en maatschappelijke participatie. Het gaat om zinvol werk waarvan de
afgewerkte productie of diensten een economische waarde heeft ook al staat de output van de
activiteit niet centraal. In sommige gevallen wordt het een onderdeel van een arbeidstraject op de
weg naar regulier werk.
Niet productieve of dienstverlenende sector
