Hoofdstuk 11 – Kasstroomoverzicht
11.1 Functies en status van kasstroomoverzichten
Een kasstroomoverzicht is een overzicht van geldmiddelen die in de verslagperiode beschikbaar zijn
gekomen en van het gebruik dat van deze middelen is gemaakt. Als liquide middelen zijn afgenomen,
wil dit niet direct zeggen dat het bedrijf slecht heeft gedraaid: er kan bijv. een investering zijn gedaan
of er kan een grote order zijn opgeleverd welke in volgende jaar pas wordt ontvangen.
Functies:
Primaire functie is het geven van inzicht in investeringsactiviteiten van een onderneming gedurende
de verslagperiode en van de financiering daarvan. Centraal staat de inzicht in de operationele
kasstroom: de mate waarin de operationele activiteiten in staat zijn kasstromen te genereren om de
gepleegde investeringen te kunnen betalen en aan de rente- en aflossingsverplichtingen te kunnen
voldoen; daarbij is op lange termijn de verhouding tussen het bedrijfsresultaat, zoals opgenomen in
de resultatenrekening, de operationele kasstroom erg belangrijk.
Verder is het nuttig voor het verkrijgen van inzicht in de liquiditeit en de solvabiliteit. Hoewel het in
het jaarrapport opgenomen kasstroomoverzicht betrekking heeft op het afgesloten boekjaar, kan het
inzicht geven in het vermogen van de onderneming om geldstromen te genereren, de çash
generating capacity’ van de onderneming.
Status:
IASB stelt het opnemen van een kasstroomoverzicht verplicht, waarbij het als een integraal
onderdeel van de jaarrekening moet worden gepresenteerd. RJ schrijft alleen de opname van een
kasstroomoverzicht voor grote en middelgrote rechtspersonen voor, het mag achterwegen blijven
indien het kapitaal van de rechtspersoon direct of indirect volledig wordt verschaft door een andere
rechtspersoon die zelf een gelijkwaardig kasstroomoverzicht opstelt dat is opgenomen in een
geconsolideerde jaarrekening. In de toelichting dient dan te worden opgenomen waar die
geconsolideerde jaarrekening te verkrijgen is.
Reden voor deze vrijstelling is dat in deze situatie de rechtspersoon een 100% groepsmaatschappij is
en dat daarom de financiering en het kasmiddelenbeheer veelal geïntegreerd zal zijn in het beleid
van de groep. RJ beschouwd het als een onderdeel van de jaarrekening. In Nederlandse wet zijn geen
bepalingen opgenomen. Tevens in de fiscale aangifte wordt de opname van een kasstroomoverzicht
niet gevraagd. In het buitenland is het vaak een verplicht onderdeel.
11.2 Rubricering van het kasstroomoverzicht
In drie categorieën: operationele activiteiten, investeringsactiviteiten en financieringsactiviteiten.
Operationele activiteiten vormen de kurk waarop de onderneming drijft. Uit de hoeveelheid
middelen die hieruit vrijkomen, blijkt of de onderneming op eigen kracht investeringen kan doen
(interne of geïnduceerde financiering) of dat zij daarvoor op vermogensverschaffers is aangewezen
(externe of autonome financiering).
1
, Operationele activiteiten kunnen op twee manieren worden verwerkt: directe of indirecte methode:
Directe methode – kasstromen zijn rechtstreeks ontleent aan de geregistreerde mutaties in
de liquide middelen. Kasstroomoverzicht is een kas/bank/giroboek
Indirecte methode – (bedrijfs)resultaat wordt als uitgangspunt genomen; vervolgens worden
correcties aangebracht voor verschillen tussen opbrengsten en ontvangsten en kosten en
uitgaven.
Door RJ aanbevolen structuur:
Voor het toepassen van
de directe methode
pleit dat deze de
kasstromen weergeeft
zoals zij zich binnen
elke onderneming
voordoen. Er wordt
daadwerkelijk
aangegeven op welke
wijze de liquide
middelen zijn verkregen
en op welke wijze ze
zijn aangewend.
Bovendien levert alleen
een kasstroomoverzicht
volgens de directe
methode nieuwe
informatie op.
Bezwaar van de
indirecte methode is dat de operationele kasstroom niet naar oorzaken verklaard wordt:
afschrijvingen leveren geen kasgeld op en toevoegingen aan een voorziening geen uitgave. Voordeel
is dat de gebruiker van de jaarrekening met behulp van balansmutaties, resultatenrekening en
toelichting in principe zelf een kasstroomoverzicht kan samenstellen.
IASB en RJ speken voorkeur uit voor de directe methode, dit is de meest zuivere vorm. RJ beveelt bij
toepassing daarvan wel aan om in de toelichting de aansluiting tussen (bedrijfs)resultaat en
kasstroom uit bedrijfsoperaties inzichtelijk te maken. Dit betekent dat dan in feite de indirecte
methode eveneens gegeven wordt. In IASB komt deze aanbeveling niet voor.
Directe methode is erg bewegelijk waardoor vrijwel alle grote Nederlandse ondernemingen de
Indirecte methode toe. Indirecte methode kan worden opgesteld vanuit de jaarrekening. Bij de
directe methode moeten de administraties van verschillende onderdelen volledig op elkaar zijn
afgestemd.
2
11.1 Functies en status van kasstroomoverzichten
Een kasstroomoverzicht is een overzicht van geldmiddelen die in de verslagperiode beschikbaar zijn
gekomen en van het gebruik dat van deze middelen is gemaakt. Als liquide middelen zijn afgenomen,
wil dit niet direct zeggen dat het bedrijf slecht heeft gedraaid: er kan bijv. een investering zijn gedaan
of er kan een grote order zijn opgeleverd welke in volgende jaar pas wordt ontvangen.
Functies:
Primaire functie is het geven van inzicht in investeringsactiviteiten van een onderneming gedurende
de verslagperiode en van de financiering daarvan. Centraal staat de inzicht in de operationele
kasstroom: de mate waarin de operationele activiteiten in staat zijn kasstromen te genereren om de
gepleegde investeringen te kunnen betalen en aan de rente- en aflossingsverplichtingen te kunnen
voldoen; daarbij is op lange termijn de verhouding tussen het bedrijfsresultaat, zoals opgenomen in
de resultatenrekening, de operationele kasstroom erg belangrijk.
Verder is het nuttig voor het verkrijgen van inzicht in de liquiditeit en de solvabiliteit. Hoewel het in
het jaarrapport opgenomen kasstroomoverzicht betrekking heeft op het afgesloten boekjaar, kan het
inzicht geven in het vermogen van de onderneming om geldstromen te genereren, de çash
generating capacity’ van de onderneming.
Status:
IASB stelt het opnemen van een kasstroomoverzicht verplicht, waarbij het als een integraal
onderdeel van de jaarrekening moet worden gepresenteerd. RJ schrijft alleen de opname van een
kasstroomoverzicht voor grote en middelgrote rechtspersonen voor, het mag achterwegen blijven
indien het kapitaal van de rechtspersoon direct of indirect volledig wordt verschaft door een andere
rechtspersoon die zelf een gelijkwaardig kasstroomoverzicht opstelt dat is opgenomen in een
geconsolideerde jaarrekening. In de toelichting dient dan te worden opgenomen waar die
geconsolideerde jaarrekening te verkrijgen is.
Reden voor deze vrijstelling is dat in deze situatie de rechtspersoon een 100% groepsmaatschappij is
en dat daarom de financiering en het kasmiddelenbeheer veelal geïntegreerd zal zijn in het beleid
van de groep. RJ beschouwd het als een onderdeel van de jaarrekening. In Nederlandse wet zijn geen
bepalingen opgenomen. Tevens in de fiscale aangifte wordt de opname van een kasstroomoverzicht
niet gevraagd. In het buitenland is het vaak een verplicht onderdeel.
11.2 Rubricering van het kasstroomoverzicht
In drie categorieën: operationele activiteiten, investeringsactiviteiten en financieringsactiviteiten.
Operationele activiteiten vormen de kurk waarop de onderneming drijft. Uit de hoeveelheid
middelen die hieruit vrijkomen, blijkt of de onderneming op eigen kracht investeringen kan doen
(interne of geïnduceerde financiering) of dat zij daarvoor op vermogensverschaffers is aangewezen
(externe of autonome financiering).
1
, Operationele activiteiten kunnen op twee manieren worden verwerkt: directe of indirecte methode:
Directe methode – kasstromen zijn rechtstreeks ontleent aan de geregistreerde mutaties in
de liquide middelen. Kasstroomoverzicht is een kas/bank/giroboek
Indirecte methode – (bedrijfs)resultaat wordt als uitgangspunt genomen; vervolgens worden
correcties aangebracht voor verschillen tussen opbrengsten en ontvangsten en kosten en
uitgaven.
Door RJ aanbevolen structuur:
Voor het toepassen van
de directe methode
pleit dat deze de
kasstromen weergeeft
zoals zij zich binnen
elke onderneming
voordoen. Er wordt
daadwerkelijk
aangegeven op welke
wijze de liquide
middelen zijn verkregen
en op welke wijze ze
zijn aangewend.
Bovendien levert alleen
een kasstroomoverzicht
volgens de directe
methode nieuwe
informatie op.
Bezwaar van de
indirecte methode is dat de operationele kasstroom niet naar oorzaken verklaard wordt:
afschrijvingen leveren geen kasgeld op en toevoegingen aan een voorziening geen uitgave. Voordeel
is dat de gebruiker van de jaarrekening met behulp van balansmutaties, resultatenrekening en
toelichting in principe zelf een kasstroomoverzicht kan samenstellen.
IASB en RJ speken voorkeur uit voor de directe methode, dit is de meest zuivere vorm. RJ beveelt bij
toepassing daarvan wel aan om in de toelichting de aansluiting tussen (bedrijfs)resultaat en
kasstroom uit bedrijfsoperaties inzichtelijk te maken. Dit betekent dat dan in feite de indirecte
methode eveneens gegeven wordt. In IASB komt deze aanbeveling niet voor.
Directe methode is erg bewegelijk waardoor vrijwel alle grote Nederlandse ondernemingen de
Indirecte methode toe. Indirecte methode kan worden opgesteld vanuit de jaarrekening. Bij de
directe methode moeten de administraties van verschillende onderdelen volledig op elkaar zijn
afgestemd.
2
