Samenvatting Leerdoelen materieel strafrecht

Leerdoelen materieel strafrecht
Week 1 Bronnen, beginselen en theorieën van strafrecht
1. de bronnen van het materiële strafrecht benoemen;
- wetboek van strafrecht
- jurisprudentie
- verdragen
- rechtsbeginselen
- literatuur
Niet het gewoonterecht, het moet gebaseerd zijn op een wet die terug te vinden is LEGALITEITSBEGINSEL

2. uitleggen wat het materieelrechtelijke legaliteitsbeginsel inhoudt;
legaliteitsbeginsel: straf moet berusten op een voorafgaande wettelijke strafbepaling art. 16 GW, art. 1
Sr en art. 7 EVRM.
 Het legaliteitsbeginsel kent ook nog een aantal subregels;
- Het verbod van terugwerkende kracht
- Bestimmtheitsgebot (lex cetra); strafbepaling dient heldere en specifieke en concreet zijn
- Het verbod van analogische interpretatie; als een strafbepaling lijkt op een andere strafbepaling, je
interpreteert het dus anders, dit is verboden. VB  A is strafbaar dus dat ga ik zo doortrekken dat B ook
strafbaar is. Stel dat stelen uit een jaszak verboden is en iemand steelt uit een broekzak mag niet analogisch
interpreteert worden.


3. het beginsel ‘geen straf zonder schuld’ toelichten;
Geen straf zonder schuld: Er moet sprake zijn van individuele verwijtbaarheid. De verdachte wordt voor
onschuldig gehouden totdat schuld door de rechter is vastgesteld art. 6 lid 2 EVRM, ook wel
onschuldpresumptie genoemd.


4. de doelen en functies van straffen beschrijven en deze in een rechterlijke uitspraak herkennen.

De straf theorieën
- absolute straftheorie: straf als doel opzich zien, de rechtsorde is verstoord waardoor nu de balans in
evenwicht moeten worden gebracht. ( vergelding terug kijkend naar het verleden)
- relatieve straftheorie: Er moet een relatie zijn met 1 of meer strafdoelen. De wens van herhaling te
voorkomen. Dit is een generale en speciale preventie
 generale: zodat de rest van de bevolking dit ziet en ook niet de fout in gaat
 speciale: een waarschuwing, niet in herhaling vallen
 verenigingstheorie: samenloop van beide theorieën.



Week 2 Strafrechtelijke aansprakelijkheid
1. van een willekeurige delictsomschrijving de verschillende bestanddelen onderscheiden;
Opbouw van strafbaar feit
- Menselijke gedraging; het doen of nalaten van een gedraging  bestanddelen
- Delictsomschrijving; legaliteitsbeginsel bestanddelen
- Wederrechtelijkheid; het handelen moet in strijd zijn met het recht  elementen
- Schuld (verwijtbaarheid)  elementen


Voorbeeld: art. 225 Sr

, Hij die een geschrift dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk opmaakt of vervalst,
met het oogmerk om het als echt en onvervalst te gebruiken of door anderen te doen gebruiken, wordt
als schuldig aan valsheid in geschrift gestraft, met gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of
geldboete van de vijfde categorie.

 Rood: bestanddelen. Dit zal de rechter moeten bewijzen.
 Groen: hieraan kan je herkennen dat hierna de kwalificatie volgt
 Blauw: de kwalificatie

2. strafbare feiten kwalificeren;
zie leerdoel 2
3. uitleggen wat de elementen van een strafbaar feit zijn;
Wederrechtelijkheid; het handelen moet in strijd zijn met het recht  elementen
Schuld (verwijtbaarheid)  elementen
LET OP! Wederrechtelijkheid soms delictsomschrijving  dus bestanddeel en geen element. Als het geen
ongeschreven maar een geschreven onderdeel is van een strafbepaling is het een bestanddeel i.p.v. een
element, hierdoor dient het bestanddeel bewezen te worden en kom je bij vraag 1 terecht in het
beslissingsmodel.
Schuld/verwijtbaarheid soms delictsomschrijving  dus bestanddeel en geen element. als het geen
ongeschreven, maar een geschreven onderdeel is van een strafbepaling is het een bestanddeel i.p.v.. een
element, hierdoor dient het bestanddeel bewezen te worden en kom je bij vraag 1 terecht in het
beslissingsmodel. Als dit zo is, dan wordt de schuld culpa genoemd of wel culpoos delict.


4. het belang van het zorgvuldig opstellen van een tenlastelegging toelichten;
alle bestanddelen moeten worden opgenomen in de ttl. Als dat niet zo is, kan de rechter het feit niet
kwalificeren. De ttl wordt dan wel bewezen verklaard, maar het zal dan mis lopen bij de
kwalificatievraag bij vraag 2 art. 350 Sv. De rechter zal dan tot het oordeel OVAR moeten komen o.g.v.
art. 352 lid 2 Sv.

5. uitleggen welke leer de Hoge Raad aanhangt als het gaat om strafrechtelijke toerekening van gedrag
en deze toepassen op een casus;


Causaliteit
- Wat is het gevolg en wie is daarvoor aansprakelijk art. 350 Sv (1 e vraag)
- Heersende causalitietsleer/criterium. Redelijke toerekening, kan het gevolg redelijkerwijs aan de
gedraging van verdachte worden toegekend  Arrest Letale longembolie; verkeersongeluk veroorzaakt
door drank en geen voorrang verlenen. Slachtoffer naar ziekenhuis die pas later letale longembolie had
gekregen. Rechter deed uitspraak dat dit kwam door het ongeluk. Daarna in hoger beroep, omdat de
slachtoffer al ziek was en longembolie had kunnen krijgen zonder het ongeluk.
 Deze altijd toepassen, rechter gebruiken dit ALTIJD
 Kan worden ingevuld met de oude causaliteitsleer;
Oude causaliteitleer
- Conditio sine qua non: Als een bepaald oorzaak niet is gebeurt dan zou het gevolg ook niet intreden
(ondergrens)
- Causa promxima: Aantal gebeurtenissen/schakels waarbij je kijkt naar het laatste schakel dat moet een
rechtstreeks gevolg hebben dat toegerekend kan worden aan een persoon