Aanvankelijk en technisch lezen 2016
2. 5 Voordrachtsaspecten van het lezen
Deze voordrachtsaspecten kunnen pas worden toegepast als de leesstrategieën geautomatiseerd is:
1. Uitspraak en articulatie
2. Klemtoon
3. Zinsmelodie
4. Natuurlijkheid en emotionaliteit
5. Tempo
6. Volume
7. Het lezen van woordgroepen
Uitleg van de voordrachtsaspecten:
Uitspraak en articulatie
een correcte uitspraak is anders dan een spellingsuitspraak. Bijv.: pannenkoek (panukoek), als je de n
uitspreekt is het een spellinguitspraak: je laat je in de uitspraak van een woord te veel leiden door de
spelling. Kinderen kunnen niet afgaan op de koppeling tussen letter en klank, maar moeten ze lezen
met behulp van de visuele woordvorm (interview, nonchalant, coureur).
Klemtoon in de zin. Waar plaats je het accent?
met woordaccent hebben kinderen geen moeite. Zinsaccent kan echter verschillen per zin, de zin kan
een andere betekenis krijgen. De lezer moet uit de context opmaken welk accent het meest op z’n
plaats is. Cursief gedrukt woord kan kinderen helpen met het lezen van de juiste intonatie.
Zinsmelodie
= het verloop in toonhoogte in een zin. Zinsmelodie loopt omhoog bij een vragende of een
gebiedende zin en omlaag bij een mededelende zin. Leestekens helpen hierbij, maar kinderen zien
dit vaak niet. Zij zijn nog te veel bezig me het coderen van de tekst (=lezen wat er staat).
Omhoog -> vraag zin
Omlaag -> gebiedende wijs
Natuurlijkheid en emotionaliteit
= dezelfde manier van spreken hanteren in het hardop lezen als in een gewoon gesprek of
mondelinge presentatie. Gevoelens en emoties doorklinken in manier van lezen. bij technisch lezen
kinderen leren om alert te zijn op signalen als: boos, huilend, chagrijnig. Je kunt hierbij personages
een bepaald stemgeluid geven.
Het verschil moet te horen zijn tussen de directe rede (dialogen en dergelijke) en de indirecte rede
(de beschrijvingen).
Directe rede = gesprek tussen twee personen in het boek
Indirecte rede = de normale tekst
1
,Tempo
= vloeiend lezen, goede leessnelheid en goede afwisseling van snelle en langzame passages. Het
decoderen is geautomatiseerd als het kind op normaal spreektempo een tekst correct kan lezen.
De leessnelheid bij AVI-toetsen kan worden vastgesteld of een kind een leesniveau beheerst.
Volume
= de geluidssterkte waarop je voorleest en de afwisseling tussen hard en zacht. Valt samen met de
emotionaliteit (boos is hard praten). Door volume kan de aandacht gevestigd worden op bepaalde
zaken.
Het lezen van woordgroepen
= frasering. Dit zijn minipauzes, meestal op de grens van woordgroepen. Dit wordt geoefend door in
teksten streepjes tussen of onder woordgroepen te zetten.
4.1.2 tussendoelen gevorderde geletterdheid
Dit heeft betrekking op alle lees- en schrijfactiviteiten na groep 3. De verschillende taalvaardigheden
moeten in samenhang worden aangeboden.
Doelstellingen van het doelen zijn dus geformuleerd naar leesstrategieën en
voortgezet technisch lezen voordrachtsaspecten.
bij midden- en bovenbouw 3 belangrijke aspecten bij technisch lezen: nauwkeurig lezen, vlot
(tule.slo.nl): lezen en vloeiend lezen met de juiste intonatie.
1. De leerlingen De beheersing voor het technisch lezen wordt uitgedrukt in AVI-
gebruiken niveau. Een andere aanduiding is CILT (Cito Index voor de
verschillende LeesTechniek). Dit wordt gebruikt in toetsen technisch lezen.
technieken om Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat het stellen van hoge
woorden snel en realistische doelen cruciaals is voor het leren van leerlingen, in het
nauwkeurig te bijzonder voor risicolezers. De doelen laten zien wat er van ze
herkennen: verwacht wordt en geven richting aan de leesinstructie.
- ze herkennen - opbrengstgericht werken
lettercombinaties en - leerkracht moet regelmatig toetsen en het onderwijs afstemmen
spellingpatronen
- ze herkennen
4.3 leerstofordening bij voortgezet technisch lezen
Deze criteria wordt gehanteerd om te bepalen hoe moeilijk het technisch lezen van een tekst is in
AVI-niveaus:
} De woordlengte (het aantal lettergrepen per honderd woorden)
} De zinslengte (het gemiddeld aantal woorden per zin)
} De bekendheid van woorden in een tekst
} De diversiteit in woordgebruik
} De ingewikkeldheid van de zinnen
ook wordt de grootte van de drukletter anders. Voor een lager niveau wordt een groot lettertype g
ebruikt. Hoe hoger het niveau, hoe kleiner het lettertype.
2
, ! er wordt dus niet gekeken naar de leesstrategieën die een lezer moet gebruiken of gelet op welke
voordrachtsaspecten er worden toegepast of het soort teksten (voor de indeling van AVI-niveaus).
5.3 uitgangspunten voor instructie bij het technisch lezen
3
2. 5 Voordrachtsaspecten van het lezen
Deze voordrachtsaspecten kunnen pas worden toegepast als de leesstrategieën geautomatiseerd is:
1. Uitspraak en articulatie
2. Klemtoon
3. Zinsmelodie
4. Natuurlijkheid en emotionaliteit
5. Tempo
6. Volume
7. Het lezen van woordgroepen
Uitleg van de voordrachtsaspecten:
Uitspraak en articulatie
een correcte uitspraak is anders dan een spellingsuitspraak. Bijv.: pannenkoek (panukoek), als je de n
uitspreekt is het een spellinguitspraak: je laat je in de uitspraak van een woord te veel leiden door de
spelling. Kinderen kunnen niet afgaan op de koppeling tussen letter en klank, maar moeten ze lezen
met behulp van de visuele woordvorm (interview, nonchalant, coureur).
Klemtoon in de zin. Waar plaats je het accent?
met woordaccent hebben kinderen geen moeite. Zinsaccent kan echter verschillen per zin, de zin kan
een andere betekenis krijgen. De lezer moet uit de context opmaken welk accent het meest op z’n
plaats is. Cursief gedrukt woord kan kinderen helpen met het lezen van de juiste intonatie.
Zinsmelodie
= het verloop in toonhoogte in een zin. Zinsmelodie loopt omhoog bij een vragende of een
gebiedende zin en omlaag bij een mededelende zin. Leestekens helpen hierbij, maar kinderen zien
dit vaak niet. Zij zijn nog te veel bezig me het coderen van de tekst (=lezen wat er staat).
Omhoog -> vraag zin
Omlaag -> gebiedende wijs
Natuurlijkheid en emotionaliteit
= dezelfde manier van spreken hanteren in het hardop lezen als in een gewoon gesprek of
mondelinge presentatie. Gevoelens en emoties doorklinken in manier van lezen. bij technisch lezen
kinderen leren om alert te zijn op signalen als: boos, huilend, chagrijnig. Je kunt hierbij personages
een bepaald stemgeluid geven.
Het verschil moet te horen zijn tussen de directe rede (dialogen en dergelijke) en de indirecte rede
(de beschrijvingen).
Directe rede = gesprek tussen twee personen in het boek
Indirecte rede = de normale tekst
1
,Tempo
= vloeiend lezen, goede leessnelheid en goede afwisseling van snelle en langzame passages. Het
decoderen is geautomatiseerd als het kind op normaal spreektempo een tekst correct kan lezen.
De leessnelheid bij AVI-toetsen kan worden vastgesteld of een kind een leesniveau beheerst.
Volume
= de geluidssterkte waarop je voorleest en de afwisseling tussen hard en zacht. Valt samen met de
emotionaliteit (boos is hard praten). Door volume kan de aandacht gevestigd worden op bepaalde
zaken.
Het lezen van woordgroepen
= frasering. Dit zijn minipauzes, meestal op de grens van woordgroepen. Dit wordt geoefend door in
teksten streepjes tussen of onder woordgroepen te zetten.
4.1.2 tussendoelen gevorderde geletterdheid
Dit heeft betrekking op alle lees- en schrijfactiviteiten na groep 3. De verschillende taalvaardigheden
moeten in samenhang worden aangeboden.
Doelstellingen van het doelen zijn dus geformuleerd naar leesstrategieën en
voortgezet technisch lezen voordrachtsaspecten.
bij midden- en bovenbouw 3 belangrijke aspecten bij technisch lezen: nauwkeurig lezen, vlot
(tule.slo.nl): lezen en vloeiend lezen met de juiste intonatie.
1. De leerlingen De beheersing voor het technisch lezen wordt uitgedrukt in AVI-
gebruiken niveau. Een andere aanduiding is CILT (Cito Index voor de
verschillende LeesTechniek). Dit wordt gebruikt in toetsen technisch lezen.
technieken om Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat het stellen van hoge
woorden snel en realistische doelen cruciaals is voor het leren van leerlingen, in het
nauwkeurig te bijzonder voor risicolezers. De doelen laten zien wat er van ze
herkennen: verwacht wordt en geven richting aan de leesinstructie.
- ze herkennen - opbrengstgericht werken
lettercombinaties en - leerkracht moet regelmatig toetsen en het onderwijs afstemmen
spellingpatronen
- ze herkennen
4.3 leerstofordening bij voortgezet technisch lezen
Deze criteria wordt gehanteerd om te bepalen hoe moeilijk het technisch lezen van een tekst is in
AVI-niveaus:
} De woordlengte (het aantal lettergrepen per honderd woorden)
} De zinslengte (het gemiddeld aantal woorden per zin)
} De bekendheid van woorden in een tekst
} De diversiteit in woordgebruik
} De ingewikkeldheid van de zinnen
ook wordt de grootte van de drukletter anders. Voor een lager niveau wordt een groot lettertype g
ebruikt. Hoe hoger het niveau, hoe kleiner het lettertype.
2
, ! er wordt dus niet gekeken naar de leesstrategieën die een lezer moet gebruiken of gelet op welke
voordrachtsaspecten er worden toegepast of het soort teksten (voor de indeling van AVI-niveaus).
5.3 uitgangspunten voor instructie bij het technisch lezen
3
