Methodologie
De stappen in het onderzoeksproces: college 1
De stappen in het onderzoeksproces vormen een cyclus van empirisch wetenschappelijk
onderzoek. De stappen zijn:
1. Onderzoeksvraag de onderzoeksvraag is heel belangrijk. Er zijn verschillende
soorten vragen:
- Verkennend
- Beschrijvend (voorspelling, vergelijking)
- Verklarend
- Evaluerend (ontwikkeling, empowerment)
2. Literatuur bestuderen deze kan in feite ook in het midden staan, omdat het op
alles invloed heeft.
3. Concepten en theorie
4. Selectie van onderzoekseenheden (sampling cases)
5. Data verzameling
6. Data-analyse
7. Rapportage (writing up)
Reconstructed logic een duidelijke stap-voor-stap procedure
vs
Logic in practice rommeliger, verschilt per project, minder regels meer ambachtswerk
Dit is dus:
- Systematisch vs intuïtief onderzoek
- Controleerbaar en transparant vs ondoorzichtig onderzoek
- Empirisch bewijs (data) vs speculatie en eigen ideeën
De rol van theorie in het onderzoek
Er zijn 2 richtingen van theorieontwikkelingen:
- Deductie = van theorie naar concrete hypothese, dit is gebaseerd op logica.
- Inductie = van specifieke observaties naar theorie, gebaseerd op empirische
waarnemingen. Het probleem van inductie is dat het geen logische zekerheid geeft.
Iteratie = herhaling. Na de fase van theoretisch reflectie over de gegevens gaat de
onderzoeker meer gegevens verzamelen om de theorie aan te scherpen. In een onderzoek
komt dus vaak na deductie inductie.
,Epistemologie en ontologie: college 2
Literatuur: hfd2 social research strategies: kwalitatieve en kwantitatieve
benaderingen
Filosofische uitgangspunten:
Ontologie (zijnsleer)
Gaat over de vraag: “wat is de fundamentele aard van de werkelijkheid, hoe zit het in elkaar
en wat zij de eigenschappen van het zijn?”
De centrale tegenstellingen hiervan zijn:
- Objectivisme, het standpunt dat er een werkelijkheid bestaat die onafhankelijk is van
het menselijk bewustzijn
- Constructivisme, het standpunt dat er geen werkelijkheid bestaat die onafhankelijk is
van het menselijk bewustzijn. De werkelijkheid is een subjectief bouwsel dat door
individuen wordt gevormd.
Epistemologie (kennisleer)
Gaat over: “how to obtain knowledge of the social world?”
Karl Popper zijn visie sluit aan bij het objectivisme:
Theorieën zijn met elkaar te vergelijken. We kunnen dichter bij de waarheid komen door
ze te toetsen aan de harde feite en onjuiste theorieën weggooien.
Popper heeft een oplossing op het inductieprobleem bedacht. Dit is falsificatie (weerlegging)
Thomas Kuhn zijn visie sluit aan bij het constructivisme
Het ene paradigma is niet beter dan het andere, ze zijn onverenigbaar. Een
paradigmawisseling brengt ons niet dichter bij de waarheid.
Een paradigma is een soort denkraam, ‘wat zie je?’ (Perspectiefwisselingen)
Voorbeelden van paradigmawisselingen zijn:
- Copernicaanse revolte
- Darwins evolutietheorie
- Continentale drift-theorie
Volgens Kuhn is er geen overeenstemming over de ontologie en de epistemologie
veronderstellingen en dus geen eenduidige visie op hoe onderzoek gedaan kan en moet
worden
, Begrijpen en verklaren
Twee ideaaltypische benadering om kennis over de sociale werkelijkheid te vergaren
(Weber):
1. Positivistisch verklaren
2. Interpretatief begrijpen
Positivisme (1)
Wat is het doel en de aard van een verklaring of theorie?
Nomothetische verklaringen algemene wetmatigheden
Positivisme (2)
Hoe komen we tot kennis?
Formuleren via deductie en toetsen van hypothesen: vergelijk theorieën met de harde
feiten. Door eliminatie van onjuiste theorieën leren we stap-voor-stap van onze foute (via
inductie)
Empiricisme = het verkrijgen van kennis via zintuigelijke ervaringen.
Positivisme (3)
Wat is de rol van waarde en normatieve oordelen?
Waardevrijheid: objectieve kennis is gebaseerd op feiten, niet op normen, opinies of geloof
Strikte scheiding tussen formatieve en wetenschappelijke uitspraken: resultaten van
onderzoek moeten los staan van sociale en politieke waarde-oordleen. Uit wat is kan men
geen ethische norm afleiden
Interpretivisme (1)
Wat is de aard en het doel van een verklaring of theorie?
Doel: understanding of social action
Uitvloeisel van constructivisme harde feiten bestaan niet. Mensen maken en hanteren
sociale constructies
Een verklaring is vaak idiografisch van aard -> beschrijving van een uniek geval, een uniek
context of uniek proces dat zich nooit op dezelfde manier zal herhalen.
De stappen in het onderzoeksproces: college 1
De stappen in het onderzoeksproces vormen een cyclus van empirisch wetenschappelijk
onderzoek. De stappen zijn:
1. Onderzoeksvraag de onderzoeksvraag is heel belangrijk. Er zijn verschillende
soorten vragen:
- Verkennend
- Beschrijvend (voorspelling, vergelijking)
- Verklarend
- Evaluerend (ontwikkeling, empowerment)
2. Literatuur bestuderen deze kan in feite ook in het midden staan, omdat het op
alles invloed heeft.
3. Concepten en theorie
4. Selectie van onderzoekseenheden (sampling cases)
5. Data verzameling
6. Data-analyse
7. Rapportage (writing up)
Reconstructed logic een duidelijke stap-voor-stap procedure
vs
Logic in practice rommeliger, verschilt per project, minder regels meer ambachtswerk
Dit is dus:
- Systematisch vs intuïtief onderzoek
- Controleerbaar en transparant vs ondoorzichtig onderzoek
- Empirisch bewijs (data) vs speculatie en eigen ideeën
De rol van theorie in het onderzoek
Er zijn 2 richtingen van theorieontwikkelingen:
- Deductie = van theorie naar concrete hypothese, dit is gebaseerd op logica.
- Inductie = van specifieke observaties naar theorie, gebaseerd op empirische
waarnemingen. Het probleem van inductie is dat het geen logische zekerheid geeft.
Iteratie = herhaling. Na de fase van theoretisch reflectie over de gegevens gaat de
onderzoeker meer gegevens verzamelen om de theorie aan te scherpen. In een onderzoek
komt dus vaak na deductie inductie.
,Epistemologie en ontologie: college 2
Literatuur: hfd2 social research strategies: kwalitatieve en kwantitatieve
benaderingen
Filosofische uitgangspunten:
Ontologie (zijnsleer)
Gaat over de vraag: “wat is de fundamentele aard van de werkelijkheid, hoe zit het in elkaar
en wat zij de eigenschappen van het zijn?”
De centrale tegenstellingen hiervan zijn:
- Objectivisme, het standpunt dat er een werkelijkheid bestaat die onafhankelijk is van
het menselijk bewustzijn
- Constructivisme, het standpunt dat er geen werkelijkheid bestaat die onafhankelijk is
van het menselijk bewustzijn. De werkelijkheid is een subjectief bouwsel dat door
individuen wordt gevormd.
Epistemologie (kennisleer)
Gaat over: “how to obtain knowledge of the social world?”
Karl Popper zijn visie sluit aan bij het objectivisme:
Theorieën zijn met elkaar te vergelijken. We kunnen dichter bij de waarheid komen door
ze te toetsen aan de harde feite en onjuiste theorieën weggooien.
Popper heeft een oplossing op het inductieprobleem bedacht. Dit is falsificatie (weerlegging)
Thomas Kuhn zijn visie sluit aan bij het constructivisme
Het ene paradigma is niet beter dan het andere, ze zijn onverenigbaar. Een
paradigmawisseling brengt ons niet dichter bij de waarheid.
Een paradigma is een soort denkraam, ‘wat zie je?’ (Perspectiefwisselingen)
Voorbeelden van paradigmawisselingen zijn:
- Copernicaanse revolte
- Darwins evolutietheorie
- Continentale drift-theorie
Volgens Kuhn is er geen overeenstemming over de ontologie en de epistemologie
veronderstellingen en dus geen eenduidige visie op hoe onderzoek gedaan kan en moet
worden
, Begrijpen en verklaren
Twee ideaaltypische benadering om kennis over de sociale werkelijkheid te vergaren
(Weber):
1. Positivistisch verklaren
2. Interpretatief begrijpen
Positivisme (1)
Wat is het doel en de aard van een verklaring of theorie?
Nomothetische verklaringen algemene wetmatigheden
Positivisme (2)
Hoe komen we tot kennis?
Formuleren via deductie en toetsen van hypothesen: vergelijk theorieën met de harde
feiten. Door eliminatie van onjuiste theorieën leren we stap-voor-stap van onze foute (via
inductie)
Empiricisme = het verkrijgen van kennis via zintuigelijke ervaringen.
Positivisme (3)
Wat is de rol van waarde en normatieve oordelen?
Waardevrijheid: objectieve kennis is gebaseerd op feiten, niet op normen, opinies of geloof
Strikte scheiding tussen formatieve en wetenschappelijke uitspraken: resultaten van
onderzoek moeten los staan van sociale en politieke waarde-oordleen. Uit wat is kan men
geen ethische norm afleiden
Interpretivisme (1)
Wat is de aard en het doel van een verklaring of theorie?
Doel: understanding of social action
Uitvloeisel van constructivisme harde feiten bestaan niet. Mensen maken en hanteren
sociale constructies
Een verklaring is vaak idiografisch van aard -> beschrijving van een uniek geval, een uniek
context of uniek proces dat zich nooit op dezelfde manier zal herhalen.
