Module E Anesthesiologie
Zwangeren
Leerdoelen:
Zwangerschap termen
Aterm: 37-41 weken
Prematuur: < 37 weken
Serotien: > 42 weken
Dysmatuur: Te laag geboortegewicht in verhouding zwangerschapsduur
G1P1:
- Gravida= hoe vaak je zwanger bent geweest,
- Para= aantal keer bevallen na levensvatbare zwangerschap (va 20-24
wk) inclusief doodgeboortes
- Mater = aantal levend geboren kinderen
Organogenese
- Week 3-8 Belangrijkste periode voor aanleg van organen
- CZS, cardiovasculair systeem, tractus digestivus, nieren en
endocriene systeem
- Vanaf week 9 vooral groei, differentiatie en functionele rijping
- 1e trimester (t/m week 12) = belangrijkste periode voor structurele
teratogeniciteit
- Eigenschap van een stof of ziekte om afwijkingen of
misvormingen te veroorzaken bij een ongeboren vrucht als de
moeder hier tijdens de zwangerschap mee in aanraking komt
Anatomie
Luchtweg
- 8x hogere kans op moeilijke luchtweg
- Kwetsbaar slijmvlies door progesteron, dus makkelijk bloeden
- Vergrote mammae en toename thoraxomvang
- Vasodilatatie en vergroting capillairen
- Oedeem luchtweg
,Aortacavale compressie
- V.a. 20 weken zwangerschapsduur
- Compressie vena cava Inferior
- Verminderde veneuze return > verminderde CO
- Verminderde utero placentaire perfusie
- Geen autoregulatie van de placenta
Symptomen aortacavale compressie
- Duizeligheid
- Misselijkheid
- Hypotensie
- Kortademig
- Tachycardie
- Foetale nood
Behandeling
- 30 graden left lateral tilt
- Dit is uit het protocol omdat je 30 graden eigenlijk nooit redt
en veel kan opvangen met
vasopressine en vocht
- Manual uterine displacement
- Vochtbolus
- Vasopressine
Spinaal
- Speciale naald nodig
Pencil point naald, dit zorgt ervoor dat de dura niet gesneden
wordt maar gescheurd, door het scheuren blijft er een flapje over
die dichtvalt als je de naald eruithaalt. Dit vermindert de kans op
duralekkage. Dit veroorzaakt post spinale hoofdpijn, de druk
binnen je hersenen verandert.
Behandeling: 1. Cafeïne, stimuleert de aanmaak van liquor.
2. Bloed van de patiënt epiduraal spuiten in de hoop dat
het daar gaat stollen en de lekkage stopt: bloodpatch
- Prikken in de spinale ruimt, subarachnoïdaal (liquor drupt eruit, dan
weet je dat je goed zit). Beneden L2,3, Nooit hoger dit kan zorgen
voor een dwarslaesie
De zenuwen vallen onder aan het ruggenmerg in een soort
liqourzak. Hier kan je veilig je naald prikken omdat de
zenuwen ‘loshangen’ en dus wat kunnen uitwijken. Hoger in
,het ruggenmerg zitten de zenuwen vaster waardoor ze niet kunnen
uitwijken, als ze geraakt worden kunnen de zenuwen beschadigen
- Sensoriek + motoriek valt uit (snel)
De zenuwen kunnen hun impulsen niet meer doorgeven. Reversibele
dwarslaesie
- Cave tensiedalingen door blokkade sympathische ganglia.
Motorische vasoconstrictie wordt verdoofd door blokkade sympathische
ganglia. Dus bloed blijft in de benen bloeddruk daalt
Epiduraal
- Slangetje
- Speciale naald, waar de epidurale katheter doorgaat
Bij een epiduraal laat je een slangetje achter, alleen dat gebied en de
uittredende zenuwen op de dermatomen worden verdoofd
- Hoe groter het volume hoe meer segmenten worden verdooft
Volume van LA is de belangrijkste factor op de uitbreiding van
de blokkade
- Je geeft hetzelfde als bij een spinaal maar een veel hogere
concentratie
- Je mikt op een sensibel blok en niet op een motorisch blok,
dus diafragma is eigenlijk niet in gevaar, behalve als je te
hoog zit. C3,4,5 keep the diafragma alive
- Als je boven T4 zit krijg je bradycardie, hier zit de
sympatische innervatie van je hart
- Je gebruikt een ijsblokje om te checken of iets verdooft,
druk is een te brede prikkel en kou is preciezer
Dit test je op 2 manieren: rechts en links verschil tot het gevoel van koud
ervaren wordt en verschillende niveaus van dermatomen tot het gevoel
van koud ervaren wordt.
- LA moet door de dura diffunderen
- Sensorisch valt eerder uit dan motorisch, 3 redenen waarom iemand
met een epiduraal vaak wel kan lopen
Anestheticum bevindt zich in de epidurale ruimte. Door middel van diffusie
door de dura verspreidt het anestheticum zich rond de motorische en
sensorische zenuwen.
, Motorische vezels zijn dikker omdat ze een dikkere myeline schede
hebben dan de sensorische vezels.
Sensorische vezels bevinden zich dorsaal, hier prik je ook het LA.
Motorische vezels bevinden zich ventraal, hier komt de LA dus later door
diffusie.
Thoracaal zijn er nog geen uittredende motorische zenuwen naar de
benen
- Optimale concentratie duurt 10-20 minuten
Pompen en technieken
Techniek EDA: Epidurale pijnstilling
Pomp PCEA: Patiënt controled epidural analgesie. Patiënt kan zelf bolussen
via de epiduraal
Pomp PIEB: Programmed intermitted epidural bolus. Geprogrammeerde
epidurale bolus, pomp geeft om de 40 minuten een bolus
Techniek CSE: Gecombineerde spinaal en epiduraal
- Epiduraal voor post op pijnstilling, epiduraal naald met daarin nog
een gaatje waardoor je nog een spinaal kan prikken
DPE: Dural puncture epidural. Epiduraal die een klein gaatje maakt in de
spinale ruimte (door de dura) zodat de medicatie van de epiduraal daarin
kan lekken
PCA: Patient controlled analgesia. IV pijnpomp
Zwangeren
Leerdoelen:
Zwangerschap termen
Aterm: 37-41 weken
Prematuur: < 37 weken
Serotien: > 42 weken
Dysmatuur: Te laag geboortegewicht in verhouding zwangerschapsduur
G1P1:
- Gravida= hoe vaak je zwanger bent geweest,
- Para= aantal keer bevallen na levensvatbare zwangerschap (va 20-24
wk) inclusief doodgeboortes
- Mater = aantal levend geboren kinderen
Organogenese
- Week 3-8 Belangrijkste periode voor aanleg van organen
- CZS, cardiovasculair systeem, tractus digestivus, nieren en
endocriene systeem
- Vanaf week 9 vooral groei, differentiatie en functionele rijping
- 1e trimester (t/m week 12) = belangrijkste periode voor structurele
teratogeniciteit
- Eigenschap van een stof of ziekte om afwijkingen of
misvormingen te veroorzaken bij een ongeboren vrucht als de
moeder hier tijdens de zwangerschap mee in aanraking komt
Anatomie
Luchtweg
- 8x hogere kans op moeilijke luchtweg
- Kwetsbaar slijmvlies door progesteron, dus makkelijk bloeden
- Vergrote mammae en toename thoraxomvang
- Vasodilatatie en vergroting capillairen
- Oedeem luchtweg
,Aortacavale compressie
- V.a. 20 weken zwangerschapsduur
- Compressie vena cava Inferior
- Verminderde veneuze return > verminderde CO
- Verminderde utero placentaire perfusie
- Geen autoregulatie van de placenta
Symptomen aortacavale compressie
- Duizeligheid
- Misselijkheid
- Hypotensie
- Kortademig
- Tachycardie
- Foetale nood
Behandeling
- 30 graden left lateral tilt
- Dit is uit het protocol omdat je 30 graden eigenlijk nooit redt
en veel kan opvangen met
vasopressine en vocht
- Manual uterine displacement
- Vochtbolus
- Vasopressine
Spinaal
- Speciale naald nodig
Pencil point naald, dit zorgt ervoor dat de dura niet gesneden
wordt maar gescheurd, door het scheuren blijft er een flapje over
die dichtvalt als je de naald eruithaalt. Dit vermindert de kans op
duralekkage. Dit veroorzaakt post spinale hoofdpijn, de druk
binnen je hersenen verandert.
Behandeling: 1. Cafeïne, stimuleert de aanmaak van liquor.
2. Bloed van de patiënt epiduraal spuiten in de hoop dat
het daar gaat stollen en de lekkage stopt: bloodpatch
- Prikken in de spinale ruimt, subarachnoïdaal (liquor drupt eruit, dan
weet je dat je goed zit). Beneden L2,3, Nooit hoger dit kan zorgen
voor een dwarslaesie
De zenuwen vallen onder aan het ruggenmerg in een soort
liqourzak. Hier kan je veilig je naald prikken omdat de
zenuwen ‘loshangen’ en dus wat kunnen uitwijken. Hoger in
,het ruggenmerg zitten de zenuwen vaster waardoor ze niet kunnen
uitwijken, als ze geraakt worden kunnen de zenuwen beschadigen
- Sensoriek + motoriek valt uit (snel)
De zenuwen kunnen hun impulsen niet meer doorgeven. Reversibele
dwarslaesie
- Cave tensiedalingen door blokkade sympathische ganglia.
Motorische vasoconstrictie wordt verdoofd door blokkade sympathische
ganglia. Dus bloed blijft in de benen bloeddruk daalt
Epiduraal
- Slangetje
- Speciale naald, waar de epidurale katheter doorgaat
Bij een epiduraal laat je een slangetje achter, alleen dat gebied en de
uittredende zenuwen op de dermatomen worden verdoofd
- Hoe groter het volume hoe meer segmenten worden verdooft
Volume van LA is de belangrijkste factor op de uitbreiding van
de blokkade
- Je geeft hetzelfde als bij een spinaal maar een veel hogere
concentratie
- Je mikt op een sensibel blok en niet op een motorisch blok,
dus diafragma is eigenlijk niet in gevaar, behalve als je te
hoog zit. C3,4,5 keep the diafragma alive
- Als je boven T4 zit krijg je bradycardie, hier zit de
sympatische innervatie van je hart
- Je gebruikt een ijsblokje om te checken of iets verdooft,
druk is een te brede prikkel en kou is preciezer
Dit test je op 2 manieren: rechts en links verschil tot het gevoel van koud
ervaren wordt en verschillende niveaus van dermatomen tot het gevoel
van koud ervaren wordt.
- LA moet door de dura diffunderen
- Sensorisch valt eerder uit dan motorisch, 3 redenen waarom iemand
met een epiduraal vaak wel kan lopen
Anestheticum bevindt zich in de epidurale ruimte. Door middel van diffusie
door de dura verspreidt het anestheticum zich rond de motorische en
sensorische zenuwen.
, Motorische vezels zijn dikker omdat ze een dikkere myeline schede
hebben dan de sensorische vezels.
Sensorische vezels bevinden zich dorsaal, hier prik je ook het LA.
Motorische vezels bevinden zich ventraal, hier komt de LA dus later door
diffusie.
Thoracaal zijn er nog geen uittredende motorische zenuwen naar de
benen
- Optimale concentratie duurt 10-20 minuten
Pompen en technieken
Techniek EDA: Epidurale pijnstilling
Pomp PCEA: Patiënt controled epidural analgesie. Patiënt kan zelf bolussen
via de epiduraal
Pomp PIEB: Programmed intermitted epidural bolus. Geprogrammeerde
epidurale bolus, pomp geeft om de 40 minuten een bolus
Techniek CSE: Gecombineerde spinaal en epiduraal
- Epiduraal voor post op pijnstilling, epiduraal naald met daarin nog
een gaatje waardoor je nog een spinaal kan prikken
DPE: Dural puncture epidural. Epiduraal die een klein gaatje maakt in de
spinale ruimte (door de dura) zodat de medicatie van de epiduraal daarin
kan lekken
PCA: Patient controlled analgesia. IV pijnpomp
