CONSUMENTENRECHT
THEMA 0. PRAKTISCH
INLEIDING
Bv. in de winkel, openbare vervoer
Regels die vastgesteld worden ter bescherming van de rechten en belangen van
consumenten.
-Professionele verkopers
-Producenten (goederen of diensten)
-Consumenten
B2C
Voorbeeld: Lies, studente die een bloes koopt bij H&M
Lies is consument, die een goed nl. bloes, aankoopt voor privégebruik van
een professionele onderneming, nl. H&M, een winkelketen die kledij op de
markt brengt.
Ratio: consument = zwakker partij
Afzonderlijke regelgeving: WER
REGELS WAARONDER GOEDEREN/DIENSTEN DOOR PROFESSIONELE VERKOPERS
AAN CONSUMENTEN VERKOCHT KUNNEN WORDEN
- Fien vindt de online bij zalando.be aangekochte schoenen minder mooi staan
bij haar dan gehoopt. 14 dagen op herroepingswet. Maar in de winkel zegt de
WER wanneer we kopen buiten de verkoop ruimte. Online kopen is een
afstand. Verkopers in fysieke winkels geven soms mogelijkheid om te
retourneren maar volgens WER kan dit niet. Maar de verkoper is vrij.
- Joris kocht op het Autosalon een nieuwe wagen via lening aan een rentevoet
van maar liefst 17%. Dit noemt men consumentenkrediet zijn zeer duur. Max.
12.5 procent. Beter spaart dan de auto kopen. Er zijn extra interest.
- Anisa kocht een zwarte zetel, maar er wordt een rode geleverd. In de
algemene voorwaarden staat de verkoper eenzijdig de kleur en afmetingen
mag veranderen. Verbonden bedingen. Een zwarte lijst daar zijn voorbeelden
mag je niet opnemen in je clausule.
- De nieuwe Iphone die Lena 2 maanden geleden kocht start niet meer op.
Wettelijke garantie.
DE WETTELIJKE GARANTIE VOOR GARANTIE VOOR ‘CONSUMPTIEGOEDEREN‘ (=
GOEDEREN GEKOCHT DOOR EEN CONSUMENT VAN EEN PROFESSIONELE
VERKOPER) → DIA 6.
A. bedraagt altijd twee jaar, te rekenen vanaf het ogenblik dat de consument de
winkel buiten stapt met het goed onder de arm (of vanaf het ogenblik waarop
het wordt geleverd bij een online aankoop)
B. bedraagt twee jaar, behalve voor elektronica zoals smartphones, in dat geval
is de garantie beperkt tot 6 maanden
1
,C. bedraagt in principe twee jaar, maar de verkoper kan in zijn algemene
voorwaarden bepalen dat er géén garantie wordt verleend (als de consument
hiermee akkoord gaat, verliest hij zijn wettelijk recht op garantie)
D. geldt niet voor producten die in de solden worden aangekocht
REGELS WAARONDER GOEDEREN/DIENSTEN DOOR PROFESSIONELE VERKOPERS
AAN CONSUMENTEN AANGEBODEN KUNNEN WORDEN
Videofragment: lok vogelreclame: inbreuk op de wet van de
handelspraktijken. Je vindt op de artikels grote solden en als je komt is het
leeg. Mag niet volgens het WER
Reclame mag niet ‘misleidend’ zijn: reclame moet altijd 100% feitelijk
correct zijn?
Videofragment: Red Bull-reclame: ‘Red Bull geeft je vleugels: gemiddelde
consument weet dat dit een overdrijving is en dit niet letterlijk bedoeld wordt.
Prestatie verbeterend is niet bewezen
Videofragment: Dash ‘witter dan wit’ dit is duidelijk een overdrijving, waarvan
de gemiddelde consument dit weet Art. VI.93 WER
Prijsverminderingen (kortingen) mogen niet ‘vals’ zijn. Bv. als je iets
korting koopt en je doet prijskaartje weg dan is goedkoper. Of voor black
Friday gaan ze hun prijs verhogen. Nu mag het niet meer volgens WER
B2C
Regels met betrekking tot onveilige producten
- Babyvoeding poedermelk
- Speelzand
Anders terugroepen van de producten als het niet veilig is.
REGELS MET BETREKKING TOT VERGELIJKENDE RECLAME
Delhaize en Lidl. Vergelijkende reclame mag als het objectief vergelijkbaar is.
er zijn regels WER. River en coca cola kan je niet vergelijkingen.
Tip: actualiteit kijken
THEMA 1. SITUERING VAN HET CONSUMENTENRECHT
Syllabus: pg. 9 – 22
1 DEFINITIE, ONTSTAAN EN AFBAKENING T.O.V. ANDERE RECHTSTAKKEN
A. DEFINITIE VAN HET CONSUMENTENRECHT
Geheel van regels die tot doel hebben natuurlijke personen te
beschermen in hun rol als consument
- ‘Consument’ = “iedere natuurlijke persoon die handelt voor doeleinden die
buiten zijn handels-, bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteit vallen” (zie
2
, bv. art. I.1, 2° WER; art. 1649bis, §1, 1° oud BW)
Gericht op bescherming van de consument in zijn relatie tot de
professionele beroepsbeoefenaar (producent/verkoper/ onderneming ...), om
het economisch en juridisch evenwicht tussen beiden te herstellen
- Consumentenrecht betreft ‘B2C’-relaties (=business to costumer) (<>
‘C2C’ (=costumer to costumer) en ‘B2B’ (=business to business))
- Consument wordt beschouwd als economisch zwakkere en minder ervaren
contractspartij
- Tendens: uitbreiding toepassingsgebied naar B2B-relaties
o Verschillende regels (vnl. Boek VI. WER – zie Thema 3.) beogen niet -
alleen -de bescherming van de consument, maar - ook - van de
concurrent
Rechtspersonen kunnen nooit een consument zijn, natuurlijke personen wel.
Natuurlijke personen (mens van vlees en bloed) vs. rechtspersonen
- Werknemer die een computer aankoopt voor zijn werk = consument
- Advocaat die computer aankoopt = consument
Handelt buiten beroepsactiviteit
Werknemers → betreden zelf niet de markt met hun beroepsactiviteit
B. ONTSTAAN VAN HET CONSUMENTENRECHT
Vrij recente rechtstak → (°1960)
- Opkomst ‘consumptiemaatschappij’ tweede helft 20 e eeuw (na WO II) =
samenleving waarin mensen goederen en diensten verwerven en zich niet
enkel voorzien van de basisbehoeften.
- Stijging van:
Enerzijds welvaart en koopkracht van burgers
Anderzijds professionele aanbieders van goederen en diensten
(goede economie)
- Gevolg: nood aan regels ter bescherming van de rechtspositie van
consumenten
C. AFBAKENING VAN HET CONSUMENTENRECHT
Principes gemeen verbintenissenrecht (Boek 5 BW)
- Contactvrijheid: aanvullend recht, je kan kiezen met wie je contracteert &
de inhoud
- Bindende kracht: de verbintenis moet je naleven
Consumentenrecht: verschillende soorten ‘compenserende’
maatregelen
links minst ingrijpend op het contractvrijheid rechts meer ingrijpend
3
, INFORMATIEVERPLICHTINGEN
= verplicht regels na te leven over info delen met andere partij
Gemeen verbintenissenrecht
- Precontractuele informatieplicht (art. 5.16 BW) onderhandelingsfase voor
het contract.
Vb. garagist die auto verkoopt maar die auto is beschadigd, verplicht in die
onderhandelingsfase dit te vermelden
→ voordat het contract wordt gesloten ben je al verplicht relevante info te
delen
- Geen bedrog (art. 5.35 BW)
Vb. garagist die kilometer stand heeft teruggedraaid
→ tegenpartij opzettelijk misleiden door verkeerde info, bewust zaken
verzwijgen
Geldt voor beide partijen!
Consumentenrecht
- Verdergaande informatieverplichtingen: Boek 6
- Onderneming → consument
- Positief en negatief
Positief = verplichting tot mededeling van bepaalde informatie (bv. bij
online aankopen)
Je moet genoeg details geven over het product → omdat als je het
fysiek koopt kan de consument het in het echt waarnemen, de
consument staat in een nog meer ondergeschikte positie als hij online
iets wil aankopen.
Negatief = verbod op verspreiding van bepaalde informatie (bv.
misleidende reclame)
BEDENKTERMIJN (HERROEPINGSRECHT)
Consument heeft recht op herroepingsrecht op 14 dagen de eerste is
overeenkomsten op afstand. De verkoper en de koper zijn niet fysiek naast elkaar
4
THEMA 0. PRAKTISCH
INLEIDING
Bv. in de winkel, openbare vervoer
Regels die vastgesteld worden ter bescherming van de rechten en belangen van
consumenten.
-Professionele verkopers
-Producenten (goederen of diensten)
-Consumenten
B2C
Voorbeeld: Lies, studente die een bloes koopt bij H&M
Lies is consument, die een goed nl. bloes, aankoopt voor privégebruik van
een professionele onderneming, nl. H&M, een winkelketen die kledij op de
markt brengt.
Ratio: consument = zwakker partij
Afzonderlijke regelgeving: WER
REGELS WAARONDER GOEDEREN/DIENSTEN DOOR PROFESSIONELE VERKOPERS
AAN CONSUMENTEN VERKOCHT KUNNEN WORDEN
- Fien vindt de online bij zalando.be aangekochte schoenen minder mooi staan
bij haar dan gehoopt. 14 dagen op herroepingswet. Maar in de winkel zegt de
WER wanneer we kopen buiten de verkoop ruimte. Online kopen is een
afstand. Verkopers in fysieke winkels geven soms mogelijkheid om te
retourneren maar volgens WER kan dit niet. Maar de verkoper is vrij.
- Joris kocht op het Autosalon een nieuwe wagen via lening aan een rentevoet
van maar liefst 17%. Dit noemt men consumentenkrediet zijn zeer duur. Max.
12.5 procent. Beter spaart dan de auto kopen. Er zijn extra interest.
- Anisa kocht een zwarte zetel, maar er wordt een rode geleverd. In de
algemene voorwaarden staat de verkoper eenzijdig de kleur en afmetingen
mag veranderen. Verbonden bedingen. Een zwarte lijst daar zijn voorbeelden
mag je niet opnemen in je clausule.
- De nieuwe Iphone die Lena 2 maanden geleden kocht start niet meer op.
Wettelijke garantie.
DE WETTELIJKE GARANTIE VOOR GARANTIE VOOR ‘CONSUMPTIEGOEDEREN‘ (=
GOEDEREN GEKOCHT DOOR EEN CONSUMENT VAN EEN PROFESSIONELE
VERKOPER) → DIA 6.
A. bedraagt altijd twee jaar, te rekenen vanaf het ogenblik dat de consument de
winkel buiten stapt met het goed onder de arm (of vanaf het ogenblik waarop
het wordt geleverd bij een online aankoop)
B. bedraagt twee jaar, behalve voor elektronica zoals smartphones, in dat geval
is de garantie beperkt tot 6 maanden
1
,C. bedraagt in principe twee jaar, maar de verkoper kan in zijn algemene
voorwaarden bepalen dat er géén garantie wordt verleend (als de consument
hiermee akkoord gaat, verliest hij zijn wettelijk recht op garantie)
D. geldt niet voor producten die in de solden worden aangekocht
REGELS WAARONDER GOEDEREN/DIENSTEN DOOR PROFESSIONELE VERKOPERS
AAN CONSUMENTEN AANGEBODEN KUNNEN WORDEN
Videofragment: lok vogelreclame: inbreuk op de wet van de
handelspraktijken. Je vindt op de artikels grote solden en als je komt is het
leeg. Mag niet volgens het WER
Reclame mag niet ‘misleidend’ zijn: reclame moet altijd 100% feitelijk
correct zijn?
Videofragment: Red Bull-reclame: ‘Red Bull geeft je vleugels: gemiddelde
consument weet dat dit een overdrijving is en dit niet letterlijk bedoeld wordt.
Prestatie verbeterend is niet bewezen
Videofragment: Dash ‘witter dan wit’ dit is duidelijk een overdrijving, waarvan
de gemiddelde consument dit weet Art. VI.93 WER
Prijsverminderingen (kortingen) mogen niet ‘vals’ zijn. Bv. als je iets
korting koopt en je doet prijskaartje weg dan is goedkoper. Of voor black
Friday gaan ze hun prijs verhogen. Nu mag het niet meer volgens WER
B2C
Regels met betrekking tot onveilige producten
- Babyvoeding poedermelk
- Speelzand
Anders terugroepen van de producten als het niet veilig is.
REGELS MET BETREKKING TOT VERGELIJKENDE RECLAME
Delhaize en Lidl. Vergelijkende reclame mag als het objectief vergelijkbaar is.
er zijn regels WER. River en coca cola kan je niet vergelijkingen.
Tip: actualiteit kijken
THEMA 1. SITUERING VAN HET CONSUMENTENRECHT
Syllabus: pg. 9 – 22
1 DEFINITIE, ONTSTAAN EN AFBAKENING T.O.V. ANDERE RECHTSTAKKEN
A. DEFINITIE VAN HET CONSUMENTENRECHT
Geheel van regels die tot doel hebben natuurlijke personen te
beschermen in hun rol als consument
- ‘Consument’ = “iedere natuurlijke persoon die handelt voor doeleinden die
buiten zijn handels-, bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteit vallen” (zie
2
, bv. art. I.1, 2° WER; art. 1649bis, §1, 1° oud BW)
Gericht op bescherming van de consument in zijn relatie tot de
professionele beroepsbeoefenaar (producent/verkoper/ onderneming ...), om
het economisch en juridisch evenwicht tussen beiden te herstellen
- Consumentenrecht betreft ‘B2C’-relaties (=business to costumer) (<>
‘C2C’ (=costumer to costumer) en ‘B2B’ (=business to business))
- Consument wordt beschouwd als economisch zwakkere en minder ervaren
contractspartij
- Tendens: uitbreiding toepassingsgebied naar B2B-relaties
o Verschillende regels (vnl. Boek VI. WER – zie Thema 3.) beogen niet -
alleen -de bescherming van de consument, maar - ook - van de
concurrent
Rechtspersonen kunnen nooit een consument zijn, natuurlijke personen wel.
Natuurlijke personen (mens van vlees en bloed) vs. rechtspersonen
- Werknemer die een computer aankoopt voor zijn werk = consument
- Advocaat die computer aankoopt = consument
Handelt buiten beroepsactiviteit
Werknemers → betreden zelf niet de markt met hun beroepsactiviteit
B. ONTSTAAN VAN HET CONSUMENTENRECHT
Vrij recente rechtstak → (°1960)
- Opkomst ‘consumptiemaatschappij’ tweede helft 20 e eeuw (na WO II) =
samenleving waarin mensen goederen en diensten verwerven en zich niet
enkel voorzien van de basisbehoeften.
- Stijging van:
Enerzijds welvaart en koopkracht van burgers
Anderzijds professionele aanbieders van goederen en diensten
(goede economie)
- Gevolg: nood aan regels ter bescherming van de rechtspositie van
consumenten
C. AFBAKENING VAN HET CONSUMENTENRECHT
Principes gemeen verbintenissenrecht (Boek 5 BW)
- Contactvrijheid: aanvullend recht, je kan kiezen met wie je contracteert &
de inhoud
- Bindende kracht: de verbintenis moet je naleven
Consumentenrecht: verschillende soorten ‘compenserende’
maatregelen
links minst ingrijpend op het contractvrijheid rechts meer ingrijpend
3
, INFORMATIEVERPLICHTINGEN
= verplicht regels na te leven over info delen met andere partij
Gemeen verbintenissenrecht
- Precontractuele informatieplicht (art. 5.16 BW) onderhandelingsfase voor
het contract.
Vb. garagist die auto verkoopt maar die auto is beschadigd, verplicht in die
onderhandelingsfase dit te vermelden
→ voordat het contract wordt gesloten ben je al verplicht relevante info te
delen
- Geen bedrog (art. 5.35 BW)
Vb. garagist die kilometer stand heeft teruggedraaid
→ tegenpartij opzettelijk misleiden door verkeerde info, bewust zaken
verzwijgen
Geldt voor beide partijen!
Consumentenrecht
- Verdergaande informatieverplichtingen: Boek 6
- Onderneming → consument
- Positief en negatief
Positief = verplichting tot mededeling van bepaalde informatie (bv. bij
online aankopen)
Je moet genoeg details geven over het product → omdat als je het
fysiek koopt kan de consument het in het echt waarnemen, de
consument staat in een nog meer ondergeschikte positie als hij online
iets wil aankopen.
Negatief = verbod op verspreiding van bepaalde informatie (bv.
misleidende reclame)
BEDENKTERMIJN (HERROEPINGSRECHT)
Consument heeft recht op herroepingsrecht op 14 dagen de eerste is
overeenkomsten op afstand. De verkoper en de koper zijn niet fysiek naast elkaar
4
