Werkveldoriëntatie
1. Inleiding werkveldoriëntatie
a) Wie is de psychologisch consulent?
Een psychologisch consulent is een professional binnen het vakgebied van de
psychologie. De beroepskwalificatie van oktober 2021:
● Definieert het beroep, de noodzakelijke competenties, de context waarin
ze werken, en de mate van autonomie en verantwoordelijkheid die ze
hebben.
● ≠ geen titelbescherming of beroepserkenning op federaal niveau.
- De psychologisch consulent biedt diensten aan binnen zijn eigen
vaardigheden en is verantwoordelijk voor zijn eigen werk. Waar nodig,
werkt hij onder leiding of toezicht van een arts, klinisch psycholoog of
klinisch orthopedagoog.
- Doelgroep: mensen van alle leeftijden met verschillende hulpvragen,
waarbij rekening wordt gehouden met hun sociale, psychologische,
culturele, biologische en fysieke achtergrond, met respect voor
diversiteit.
•Contexten waarbinnen de psychologisch consulent de hulpvraag behandelt
- Geestelijke gezondheidszorg
- Gezondheidsinstellingen
- Jeugd en gezin
- Voorzieningen voor personen met een beperking
- Diensten voor geïntegreerd breed onthaal
- Justitie en politie
- Werk, bedrijven & organisaties
- Onderwijs
- Zelfstandig
, b) beroepsprofiel van een
psychologisch consulent
Coach: Begeleidt individuen of groepen in
hun persoonlijke ontwikkeling en helpt hen
hun doelen te bereiken.
Counselor: Biedt ondersteuning en
begeleiding bij emotionele en psychische
problemen.
Doorverwijzer: Herkent wanneer
gespecialiseerde hulp nodig is en verwijst
door naar andere zorgverleners.
Psychodiagnosticus: Voert psychologische testen en diagnostische
onderzoeken uit om problemen te identificeren en passende interventies te
bepalen.
Actua :
Wat staat er concreet in het wetsvoorstel?
1. Erkenning en bescherming van de beroepstitel ‘psychologisch
consulent’.
2. De psychologisch consulent mag toevertrouwde psychodiagnostische
handelingen uitvoeren, zoals beschreven in het wetsontwerp over
klinische psychologie en orthopedagogiek.
3. De psychologisch consulent mag toevertrouwde preventieve of
begeleidende handelingen uitvoeren, zoals omschreven in hetzelfde
wetsontwerp.
c) Werkvelden van de psychologisch consulent
1. Arbeids- en organisatiepsychologie
- Bestudeert gedragingen, emoties en cognities van mensen in een
werkomgeving.
- Richt zich zowel op individuen als op groepen.
- Focust op de gewone mens in het dagelijks werkleven, niet op
ziektebeelden of pathologieën (zoals in klinische psychologie).
- Probeert gedrag in organisaties te verklaren en te voorspellen.
,Werkplekken:
In bedrijven (HR-dienst): De HR-dienst (Human Resources) houdt zich bezig met
het aantrekken, ontwikkelen en ondersteunen van medewerkers binnen een
bedrijf.
Rekrutering en selectie kantoren: Dit zijn organisaties die bedrijven helpen om
nieuwe medewerkers te vinden en te selecteren die geschikt zijn voor specifieke
functies.
Learning en development, coaching: Dit gaat over het trainen en ontwikkelen
van werknemers zodat ze hun vaardigheden verbeteren en beter kunnen
presteren. Coaching biedt daarbij persoonlijke begeleiding.
Preventie en welzijn op het werk: Dit omvat acties die erop gericht zijn om de
gezondheid en veiligheid van werknemers te waarborgen, zoals het voorkomen
van ongevallen en het verminderen van werkstress.
Trajectbegeleiding werkzoekenden: Hierbij worden werkzoekenden begeleid om
hen te helpen bij het vinden van werk, door bijvoorbeeld advies te geven en
samen naar vacatures te zoeken.
Maatwerk voor mensen met een arbeidshandicap: Dit betekent dat bedrijven
en organisaties specifieke aanpassingen maken in het werk of de
werkomgeving, zodat mensen met een arbeidshandicap kunnen meedoen op
de arbeidsmarkt.
Loopbaanbegeleiding: Het begeleiden van mensen bij het maken van keuzes in
hun carrière, bijvoorbeeld bij een overstap naar een andere baan of richting.
Outplacement: Dit is hulp aan medewerkers die hun baan verliezen, om hen te
begeleiden bij het vinden van een nieuwe baan.
2. School- en pedagogisch werkveld
- Adviseren van leerkrachten, ouders en opvoeders en het begeleiden van
kinderen en jongeren in zowel schoolcontext als thuissituatie
Werkplekken:
(Buitengewoon) basisonderwijs als zorgcoördinator: Coördineert extra
ondersteuning voor leerlingen met leer- of gedragsproblemen.
(Buitengewoon) secundair onderwijs als leerlingbegeleider: Ondersteunt
leerlingen bij hun welzijn, studie, en sociale/emotionele ontwikkeling.
Centra voor leerlingenbegeleiding (CLB): Biedt hulp bij studie, medische
begeleiding, en psychologische ondersteuning voor leerlingen.
, Centra voor ontwikkelingsstoornissen: Diagnosticeert en behandelt kinderen
met ontwikkelingsstoornissen zoals autisme of ADHD.
Bijzondere jeugdzorg: Zorg voor jongeren in moeilijke thuissituaties of met
gedragsproblemen.
Thuisbegeleidingsdiensten: Begeleidt gezinnen thuis bij het opvoeden van
kinderen met extra zorgbehoeften.
Diensten voor pleegzorg: Coördineert de zorg voor kinderen die tijdelijk in
pleeggezinnen wonen.
Opvoedingswinkels: Biedt opvoedingsadvies aan ouders en opvoeders.
3. Klinisch werkveld
•Hulp aan mensen met psychosociale problemen in de brede sector van de
geestelijke gezondheidszorg
Werkplekken:
Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGGZ): Bieden therapie en
ondersteuning aan mensen met psychische problemen.
Centra Algemeen Welzijn (CAW): Verlenen sociale hulp en begeleiding in
moeilijke situaties, inclusief psychische problemen.
Expertisecentra voor Autisme: Bieden gespecialiseerde ondersteuning en
therapie voor personen met autisme en hun families.
Psychiatrische Centra of Ziekenhuizen: Geven intensieve behandeling aan
mensen met ernstige psychische aandoeningen.
Algemene Ziekenhuizen: Hebben afdelingen voor geestelijke gezondheidszorg
naast lichamelijke zorg.
Groepspraktijken: Waar meerdere therapeuten samenwerken om cliënten met
psychische problemen te helpen.
Privé-Praktijk: Onafhankelijke therapeuten die individuele therapie en
counseling aanbieden.
Dienst Jeugd en Gezin: Ondersteunt kinderen en gezinnen met sociale en
gedragsproblemen.
Politie: Biedt hulp in crisissituaties en werkt samen met geestelijke
gezondheidsdiensten.
Slachtofferhulp: Ondersteunt slachtoffers van misdrijven bij het omgaan met
hun ervaringen.
1. Inleiding werkveldoriëntatie
a) Wie is de psychologisch consulent?
Een psychologisch consulent is een professional binnen het vakgebied van de
psychologie. De beroepskwalificatie van oktober 2021:
● Definieert het beroep, de noodzakelijke competenties, de context waarin
ze werken, en de mate van autonomie en verantwoordelijkheid die ze
hebben.
● ≠ geen titelbescherming of beroepserkenning op federaal niveau.
- De psychologisch consulent biedt diensten aan binnen zijn eigen
vaardigheden en is verantwoordelijk voor zijn eigen werk. Waar nodig,
werkt hij onder leiding of toezicht van een arts, klinisch psycholoog of
klinisch orthopedagoog.
- Doelgroep: mensen van alle leeftijden met verschillende hulpvragen,
waarbij rekening wordt gehouden met hun sociale, psychologische,
culturele, biologische en fysieke achtergrond, met respect voor
diversiteit.
•Contexten waarbinnen de psychologisch consulent de hulpvraag behandelt
- Geestelijke gezondheidszorg
- Gezondheidsinstellingen
- Jeugd en gezin
- Voorzieningen voor personen met een beperking
- Diensten voor geïntegreerd breed onthaal
- Justitie en politie
- Werk, bedrijven & organisaties
- Onderwijs
- Zelfstandig
, b) beroepsprofiel van een
psychologisch consulent
Coach: Begeleidt individuen of groepen in
hun persoonlijke ontwikkeling en helpt hen
hun doelen te bereiken.
Counselor: Biedt ondersteuning en
begeleiding bij emotionele en psychische
problemen.
Doorverwijzer: Herkent wanneer
gespecialiseerde hulp nodig is en verwijst
door naar andere zorgverleners.
Psychodiagnosticus: Voert psychologische testen en diagnostische
onderzoeken uit om problemen te identificeren en passende interventies te
bepalen.
Actua :
Wat staat er concreet in het wetsvoorstel?
1. Erkenning en bescherming van de beroepstitel ‘psychologisch
consulent’.
2. De psychologisch consulent mag toevertrouwde psychodiagnostische
handelingen uitvoeren, zoals beschreven in het wetsontwerp over
klinische psychologie en orthopedagogiek.
3. De psychologisch consulent mag toevertrouwde preventieve of
begeleidende handelingen uitvoeren, zoals omschreven in hetzelfde
wetsontwerp.
c) Werkvelden van de psychologisch consulent
1. Arbeids- en organisatiepsychologie
- Bestudeert gedragingen, emoties en cognities van mensen in een
werkomgeving.
- Richt zich zowel op individuen als op groepen.
- Focust op de gewone mens in het dagelijks werkleven, niet op
ziektebeelden of pathologieën (zoals in klinische psychologie).
- Probeert gedrag in organisaties te verklaren en te voorspellen.
,Werkplekken:
In bedrijven (HR-dienst): De HR-dienst (Human Resources) houdt zich bezig met
het aantrekken, ontwikkelen en ondersteunen van medewerkers binnen een
bedrijf.
Rekrutering en selectie kantoren: Dit zijn organisaties die bedrijven helpen om
nieuwe medewerkers te vinden en te selecteren die geschikt zijn voor specifieke
functies.
Learning en development, coaching: Dit gaat over het trainen en ontwikkelen
van werknemers zodat ze hun vaardigheden verbeteren en beter kunnen
presteren. Coaching biedt daarbij persoonlijke begeleiding.
Preventie en welzijn op het werk: Dit omvat acties die erop gericht zijn om de
gezondheid en veiligheid van werknemers te waarborgen, zoals het voorkomen
van ongevallen en het verminderen van werkstress.
Trajectbegeleiding werkzoekenden: Hierbij worden werkzoekenden begeleid om
hen te helpen bij het vinden van werk, door bijvoorbeeld advies te geven en
samen naar vacatures te zoeken.
Maatwerk voor mensen met een arbeidshandicap: Dit betekent dat bedrijven
en organisaties specifieke aanpassingen maken in het werk of de
werkomgeving, zodat mensen met een arbeidshandicap kunnen meedoen op
de arbeidsmarkt.
Loopbaanbegeleiding: Het begeleiden van mensen bij het maken van keuzes in
hun carrière, bijvoorbeeld bij een overstap naar een andere baan of richting.
Outplacement: Dit is hulp aan medewerkers die hun baan verliezen, om hen te
begeleiden bij het vinden van een nieuwe baan.
2. School- en pedagogisch werkveld
- Adviseren van leerkrachten, ouders en opvoeders en het begeleiden van
kinderen en jongeren in zowel schoolcontext als thuissituatie
Werkplekken:
(Buitengewoon) basisonderwijs als zorgcoördinator: Coördineert extra
ondersteuning voor leerlingen met leer- of gedragsproblemen.
(Buitengewoon) secundair onderwijs als leerlingbegeleider: Ondersteunt
leerlingen bij hun welzijn, studie, en sociale/emotionele ontwikkeling.
Centra voor leerlingenbegeleiding (CLB): Biedt hulp bij studie, medische
begeleiding, en psychologische ondersteuning voor leerlingen.
, Centra voor ontwikkelingsstoornissen: Diagnosticeert en behandelt kinderen
met ontwikkelingsstoornissen zoals autisme of ADHD.
Bijzondere jeugdzorg: Zorg voor jongeren in moeilijke thuissituaties of met
gedragsproblemen.
Thuisbegeleidingsdiensten: Begeleidt gezinnen thuis bij het opvoeden van
kinderen met extra zorgbehoeften.
Diensten voor pleegzorg: Coördineert de zorg voor kinderen die tijdelijk in
pleeggezinnen wonen.
Opvoedingswinkels: Biedt opvoedingsadvies aan ouders en opvoeders.
3. Klinisch werkveld
•Hulp aan mensen met psychosociale problemen in de brede sector van de
geestelijke gezondheidszorg
Werkplekken:
Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGGZ): Bieden therapie en
ondersteuning aan mensen met psychische problemen.
Centra Algemeen Welzijn (CAW): Verlenen sociale hulp en begeleiding in
moeilijke situaties, inclusief psychische problemen.
Expertisecentra voor Autisme: Bieden gespecialiseerde ondersteuning en
therapie voor personen met autisme en hun families.
Psychiatrische Centra of Ziekenhuizen: Geven intensieve behandeling aan
mensen met ernstige psychische aandoeningen.
Algemene Ziekenhuizen: Hebben afdelingen voor geestelijke gezondheidszorg
naast lichamelijke zorg.
Groepspraktijken: Waar meerdere therapeuten samenwerken om cliënten met
psychische problemen te helpen.
Privé-Praktijk: Onafhankelijke therapeuten die individuele therapie en
counseling aanbieden.
Dienst Jeugd en Gezin: Ondersteunt kinderen en gezinnen met sociale en
gedragsproblemen.
Politie: Biedt hulp in crisissituaties en werkt samen met geestelijke
gezondheidsdiensten.
Slachtofferhulp: Ondersteunt slachtoffers van misdrijven bij het omgaan met
hun ervaringen.
