Samenvatting Orthopedagogische methodieken

Orthopedagogische methodieken



Orthopedagogische methodieken
Doelstellingen

Deel 1: Methode en methodiek. Begripsverheldering
o Het begrip methode kunnen verduidelijken.
Een gesystematiseerde wijze van werken om een doel te bereiken.
Vaste, weldoordachte manier van handelen om een doel te bereiken.
o Het begrip methodiek kunnen verduidelijken.
Methodiek geeft aanwijzingen om te kunnen kiezen welke methoden best
geschikt zijn in een bepaalde hulpverleningssituatie.
o Het onderscheid tussen methode en methodiek kunnen verduidelijken.
Methode Methodiek
Doel  iets doen Doel  nadenken over dat doen en
ordenen
Ligt op het niveau van het handelen. Ligt op het niveau van het denken
over, analyseren, generaliseren van
het doen.
Methoden generaliseren leidt tot Methodiekbegrip is meer omvattend.
methodieken.
o De kenmerken van een methode kunnen omschrijven en verduidelijken.
-Hebben (vaak) een theoretische achtergrond.
-Zijn gericht op een doelgroep.
-Zijn doelgericht.
-Zijn doordacht, systematisch en procesmatig.
-Zijn persoonlijk gekleurd.
o De kenmerken van een methodiek kunnen omschrijven en verduidelijken.
-De problematiek.
-De theorie die achter de methodiek schuilgaat.
-De doelen waarop de methodiek zich richt.
-De effecten die men van deze methodiek mag verwachten.
-De kwaliteit van de personen en de organisatie die zich met de uitvoering
van de methodiek bezig houden.
o Een willekeurige methodiek kunnen analyseren en beschrijven aan de hand van de
essentiële kenmerken van een methodiek.
o De begrippen instellingsmethodiek, beroepsmethodiek, basismethodiek en
methodologie kunnen omschrijven.
-Instellingsmethodiek: de methodiek die men in een voorziening als
uitgangspunt van het handelen neemt. Vb.: oplossingsgericht werken.
-Beroepsmethodiek: samenhangend geheel van visie, uitgangspunten en
praktijktheoretische keuzes waarmee de beroepsgroep haar beroepshandelen
herkenbaar maakt en verantwoordt. Vb.: contextueel werken.
-Basismethodiek: het globaal doelgericht, systematisch werken -> het cyclisch
proces van handelingsplanning.
-Methodologie: de wetenschap van de methoden of werkwijzen om in de
wetenschap tot kennis te komen.

Deel 2: Illustratie methodieken


Mitta Meurisse 1

, Orthopedagogische methodieken



geen leerstof voor het examen

Deel 3: Verkenning methodieken
De hulpverlener op twee benen.
De hulpverlener tussen afstand en nabijheid (Johan Maes)
o De begrippen doe-been en betekenis-been kunnen verduidelijken.
Zie p. 2 in bijlage.
o De begrippen doe-been en betekenis-been kunnen toepassen op een concrete
methodiek

Presentie

Methodiek: Presentie

Ontstaansgrond -Ontstaan uit praktijk pastoraal werk in
achterstandsbuurten.
-Reactie tegen ‘doorgeschoten interventionisme’.
-Reguliere professionele hulpverleners zijn
 teveel gericht op productie en efficiëntie
 te versnipperd, te specialistisch

Problematiek In het bijzonder mensen in marge samenleving:
gemarginaliseerde, gekwetste, sociaal uitgesloten,
overbodige mensen,…
Ook ruime hulpvraag in allerlei sectoren
(jeugdhulpverlening, ouderenzorg, GGZ, buurtwerk,…)

Gehanteerde -De mens staat voorop, niet het probleem.
theoretische -Ieder mens is waardevol.
inzichten of -Ieder mens heeft recht op een normaal leven &
denkkaders bijstand.
-De mens is zelf in staat de voor hem goede keuzes te
maken.
-Vanuit die grondhouding werken.
-De kern van presentie = aandachtigheid.

Doelen  “Aandachtige aanwezigheid”
 Oog hebben voor ‘de mens’ die leeft met zijn
problemen.
 Aansluiten bij basisverlangen van mensen.
 Relatie aangaan met de ander op zijn/haar
ritme/denken aan de ander.
 Veelzijdig ‘invlechting’ (=aanwezig zijn) in het
alledaagse & openen van de mogelijkheden
ervan.
 Levenskwaliteit verhogen, zorgen dat de mensen
een bevredigende verhouding tot het leven



Mitta Meurisse 2

, Orthopedagogische methodieken



vinden.
 Niet zomaar gericht op oplossen problemen.

Methodische -Focus op de relatie.
kenmerken -Methodische kenmerken:
a) Beweging, plaats en tijd
b) Ruimte en begrenzing
c) Aansluiting
d) Afstemming en openheid
e) Betekenis

Verwachte  Mensen hebben terug gevoel van waardering.
resultaten bij die  Gevoel erkenning en bevestiging van hen als
cliënt persoon.
 Versterking eigenwaarde.
 Mensen hebben niet meet het gevoel dat ze het
‘verknallen’.
 De mensen worden terug zichtbaar.

De kwaliteit van de  Moet professioneel geschoold zijn, maar
personen en de grondhouding van presentie.
organisatie die de  Zeer aandachtig zijn, sensitief, eerlijk, echt,
methodiek warm, nabij, geduldig, …
uitvoeren  Flexibiliteit en creativiteit
 Ongehaast werken.
 Introspectie en kritische (zelf)reflectie.
 Grote openheid naar ander.
 Erkennen ander -> grote invloed persoon
hulpverlener.
 Ondersteuning vanuit organisatie.

o In een concrete casus, of een gegeven situatie, de kenmerken aangeduid met een *
kunnen herkennen en bespreken.

o De misvattingen m.b.t. presentie kunnen weergeven en verduidelijken.
-Is iets gemakkelijk.
-Is gewoon ‘menselijk’ zijn.
-‘Hoera’-begrip
-Presentie is goed, interventie is fout.
-Kost (te)veel tijd.
-Niet efficiënt, niet meetbaar.




Mitta Meurisse 3