Deel 6: COGNITIEà Dit deel staat NIET in de cursus enkel op pwp
GEHEUGEN: EX-CURSUS
Elk geheugensysteem bestaat uit 3 belangrijke processen:
à Coderen, opslaan en het terughalen van informatie
Het MENSELIJK geheugen = constructief systeem
à Het creëert betekenis en het sluit niet à het is vatbaar voor fouten
Geheugen werkt beter bij vastleggen als informatie…
- Onze aandacht heeft
- Onze interesse opwekt
- Ons emotioneel prikkelt
- Aansluit bij eerdere ervaringen
- Herhaald wordt
3 functies van geheugen:
- Verwerking
- Opslag (van info die je nu krijgen naar het lange termijn geheugen)
- Toegang en terughalen (van info)
3 stadia van geheugen
In elk stadium wordt informatie uit een ervaring verder verwerkt
à Kan uiteindelijk leiden tot permanente
- Sensorisch geheugen (5 verschillende geheugens)
- Werk geheugen
o = bewustzijn (haalt informatie uit het sensorische geheugen)
- LTM = langetermijnsgeheugen
o = is gevoelig aan de betekenis en de context waarin informatie is opgeslagen
Sensorisch Werk
LTM
Geheugen Geheugen
Verschillende parallelle sensorische geheugens
,Verwerking in het werkgeheugen
è Mentale werkplaats, waar info gecodeerd en gesorteerd wordt voor opslag in het LTM (door te linken
met wat je al weet)
è Beperkte capaciteit: beperking op de hoeveelheid info die je kan opslaan
Herhaling: kegelmetafoor
à Zonder herhaling houden we info ongeveer 20 seconden vast (vb. telefoonnr onthouden)
à Hoe meer herhaling, hoe meer kans op overdracht naar LTM
*Functie van herhaling: info langer vasthouden (niet verwerken)
*Maintenance rehearsal: hoe meer dat je hieraan doet,
hoe groter de kans dat je een koppeling maakt en het
naar eloborative rehearsal gaat
à Geen verband met intelligentie
*Elaborative rehearsal:
à Verband met intelligentie
Coderen en opslaan in het werkgeheugen
*Chunking: veel info reduceren door in te delen in kleinere aantal betekenisvolle stukken
Vb. als je een GSM nr moet onthouden en er zit toevallig je postcode in, dan kun je deze 4 cijfers
samennemen en reduceren tot 1 geheel
Vb. een 30tal sec. kijken naar een schaakbord en daarna de pionnen op de juiste plaats kunnen
terugplaatsen. De schakers nemen pionnen samen in een bepaalde verhouding om zo beter
dingen te onthouden.
2
, Beperkte capaciteit van het werkgeheugen
è Magisch getal: 7 +/- 2 (95% of meer van de mensen onthouden tussen de 5 en 9 eenheden aan info
tegelijkertijd in het werkgeheugen vasthouden)
Capaciteitsbeperking is onafhankelijk van de aard van de info (letters, cijfers, woorden, vormen, geluiden, …)
è Oudere info wordt weggeduwd door nieuwere info
è Kan vol zitten, waardoor er niets meer bij kan (7 elementen vasthouden door herhaling à kan niets
meer bij)
Het belang van diepere verwerking
à Verwerkingsniveaus
Diepere verwerking als opslaan op niveau van: letter < klank < betekenis
Bv. Het woord “beer” (in een lijst van 100 woorden; ze moesten dan op
deze vragen antwoorden en de percentages geven weer bij hoeveel
woorden juist werd geantwoord)
à Letter: begint het woord met een P? (Iets meer dan 40% kon juist
antwoorden)
à Klank: rijmt het op peer? (70% kon juist antwoorden)
à Betekenis: is het een dier? (90% kon juist antwoorden)
https://www.youtube.com/watch?v=cKaWJ72x1rI
Video: We doen dingen veel beter als het echt onze passie is en waar de rest van de wereld even verdwijnt (je
kunt de rest van de wereld rondom je uitschakelen en bent met 1 ding tegelijk bezig)
Lange termijn geheugen (bewaren van info op basis van betekenis)
- Van zodra info vanuit het werkgeheugen op basis van betekenisvolle verwerking toetreedt tot het
LTM, blijft deze daar aanwezig
- In theorie bestaat vergeten van LTM-info niet; wat wel vaak gebeurt is dat we “mislukte
oproepingspogingen” hebben:
- Belang van contextgelijkenis in opslag en terugroepen
è Toepassing: studeren en examen
è Sommige contextuele factoren heb je zelf in de hand
Vb. als je studeert in verschillende kamers voor verschillende hoofdstukken en je weet een antwoord niet
meer, maar wel dat je het hebt gestudeerd, dan kun je in je gedachten in die kamer gaan rondlopen op zoek
naar die info
à Locatie is belangrijk
Vb. als je iets hebt gestudeerd terwijl je 2 pintjes hebt gedronken, moet je eigenlijk opnieuw 2 pintjes drinken
om die info terug te halen
à Toestand waarin je leert is belangrijk
Vb. als je je slecht voelt ga je enkel slechte herinneringen krijgen
3
GEHEUGEN: EX-CURSUS
Elk geheugensysteem bestaat uit 3 belangrijke processen:
à Coderen, opslaan en het terughalen van informatie
Het MENSELIJK geheugen = constructief systeem
à Het creëert betekenis en het sluit niet à het is vatbaar voor fouten
Geheugen werkt beter bij vastleggen als informatie…
- Onze aandacht heeft
- Onze interesse opwekt
- Ons emotioneel prikkelt
- Aansluit bij eerdere ervaringen
- Herhaald wordt
3 functies van geheugen:
- Verwerking
- Opslag (van info die je nu krijgen naar het lange termijn geheugen)
- Toegang en terughalen (van info)
3 stadia van geheugen
In elk stadium wordt informatie uit een ervaring verder verwerkt
à Kan uiteindelijk leiden tot permanente
- Sensorisch geheugen (5 verschillende geheugens)
- Werk geheugen
o = bewustzijn (haalt informatie uit het sensorische geheugen)
- LTM = langetermijnsgeheugen
o = is gevoelig aan de betekenis en de context waarin informatie is opgeslagen
Sensorisch Werk
LTM
Geheugen Geheugen
Verschillende parallelle sensorische geheugens
,Verwerking in het werkgeheugen
è Mentale werkplaats, waar info gecodeerd en gesorteerd wordt voor opslag in het LTM (door te linken
met wat je al weet)
è Beperkte capaciteit: beperking op de hoeveelheid info die je kan opslaan
Herhaling: kegelmetafoor
à Zonder herhaling houden we info ongeveer 20 seconden vast (vb. telefoonnr onthouden)
à Hoe meer herhaling, hoe meer kans op overdracht naar LTM
*Functie van herhaling: info langer vasthouden (niet verwerken)
*Maintenance rehearsal: hoe meer dat je hieraan doet,
hoe groter de kans dat je een koppeling maakt en het
naar eloborative rehearsal gaat
à Geen verband met intelligentie
*Elaborative rehearsal:
à Verband met intelligentie
Coderen en opslaan in het werkgeheugen
*Chunking: veel info reduceren door in te delen in kleinere aantal betekenisvolle stukken
Vb. als je een GSM nr moet onthouden en er zit toevallig je postcode in, dan kun je deze 4 cijfers
samennemen en reduceren tot 1 geheel
Vb. een 30tal sec. kijken naar een schaakbord en daarna de pionnen op de juiste plaats kunnen
terugplaatsen. De schakers nemen pionnen samen in een bepaalde verhouding om zo beter
dingen te onthouden.
2
, Beperkte capaciteit van het werkgeheugen
è Magisch getal: 7 +/- 2 (95% of meer van de mensen onthouden tussen de 5 en 9 eenheden aan info
tegelijkertijd in het werkgeheugen vasthouden)
Capaciteitsbeperking is onafhankelijk van de aard van de info (letters, cijfers, woorden, vormen, geluiden, …)
è Oudere info wordt weggeduwd door nieuwere info
è Kan vol zitten, waardoor er niets meer bij kan (7 elementen vasthouden door herhaling à kan niets
meer bij)
Het belang van diepere verwerking
à Verwerkingsniveaus
Diepere verwerking als opslaan op niveau van: letter < klank < betekenis
Bv. Het woord “beer” (in een lijst van 100 woorden; ze moesten dan op
deze vragen antwoorden en de percentages geven weer bij hoeveel
woorden juist werd geantwoord)
à Letter: begint het woord met een P? (Iets meer dan 40% kon juist
antwoorden)
à Klank: rijmt het op peer? (70% kon juist antwoorden)
à Betekenis: is het een dier? (90% kon juist antwoorden)
https://www.youtube.com/watch?v=cKaWJ72x1rI
Video: We doen dingen veel beter als het echt onze passie is en waar de rest van de wereld even verdwijnt (je
kunt de rest van de wereld rondom je uitschakelen en bent met 1 ding tegelijk bezig)
Lange termijn geheugen (bewaren van info op basis van betekenis)
- Van zodra info vanuit het werkgeheugen op basis van betekenisvolle verwerking toetreedt tot het
LTM, blijft deze daar aanwezig
- In theorie bestaat vergeten van LTM-info niet; wat wel vaak gebeurt is dat we “mislukte
oproepingspogingen” hebben:
- Belang van contextgelijkenis in opslag en terugroepen
è Toepassing: studeren en examen
è Sommige contextuele factoren heb je zelf in de hand
Vb. als je studeert in verschillende kamers voor verschillende hoofdstukken en je weet een antwoord niet
meer, maar wel dat je het hebt gestudeerd, dan kun je in je gedachten in die kamer gaan rondlopen op zoek
naar die info
à Locatie is belangrijk
Vb. als je iets hebt gestudeerd terwijl je 2 pintjes hebt gedronken, moet je eigenlijk opnieuw 2 pintjes drinken
om die info terug te halen
à Toestand waarin je leert is belangrijk
Vb. als je je slecht voelt ga je enkel slechte herinneringen krijgen
3
