GRONDBEGINSELEN VAN DE
FISCALITEIT & FISCALE PROCEDURE
- GRONDBEGINSELEN VAN DE FISCALITEIT –
INLEIDING
è Algemene beginselen bekijken deze les
è Andere lessen – fiscale procedure
è Inkomstenbelasting
è Examen: schriftelijk (makkelijk als cursus kent)
è 2 weken voor examens geen vragen stellen per mail
è Veel vragen stellen tijdens het jaar
è Slides + handboek (fisc procedure, optioneel, heel nuttig, niet alles staat erin en soms
teveel)
è Slides: HEEL BELANGERIJK!
I. INDELING VAN BELASTINGEN
Algemene beginselen = fundamenten van rechtssysteem
è Beginselen van grondrechtelijke aard + wettelijke aard (relevant voor belastingen)
OPMERKING -> INLEIDING
België heeft een zeer complexe staatsstructuur: allemaal enige vorm van fiscale bevoegdheden
Federale overheid RIJKSBELASTINGEN
Gewesten & Gemeenschappen REGIONALE BELASTINGEN
Gemeenten & Provincies LOKALE BELASTINGEN
De gemeenschappen hebben GEEN eigen
belastingen
De Gewesten hebben WEL eigen belastingen
,BELASTINGHEFFENDE OVERHEID
Wie heeft er allemaal een belastingbevoegd karkater?
RIJKSBELASTINGEN => Federaal niveau (Federale overheid)
§ Bestaande uit: directe & indirecte belastingen
§ Directe B
à Alle 4 inkomstenbelastingen:
§ Personenbelasting (federale B)
§ Vennootschapsbelasting
§ Rechtspersonenbelasting
§ Belasting van niet-inwoners
à => altijd op federaal niveau
§ Indirecte B
à BTW (europees geregeld)
à Motorrijtuigenbelasting
§ Wet Diverse rechten en taksen: taks op effectenrekening
REGIONALE BELASTINGEN => regionaal niveau
Gewest: Vlaams G, Waals G, Brusselhoofdstedelijk G => 3 deelstaten
Gemeenschappen: Vlaamse GM, Franse GM, Duitstalige GM
Regionale niveaus hebben ook fiscale bevoegdheden?
Eigenlijke & oneigenlijke fiscale bevoegdheden (art 170 Belgische Grondwet lezen)
§ Eigenlijke fiscale bevoegdheden (art. 170, § 2 GW) – drastisch ingeperkt door federale
wetgever (W. 23/01/1989) –> cf. Turteltaks (energieheffing die nauw aansluit bij federale
belasting op het elektriciteitsverbruik)
Zowel Federale overheid belastingen kan invoeren, maar Gewesten kunnen dat ook!
Door een staatshervorming is het er nu ook de bevoegdheid van de Gewesten. Wat doen?
-> aanslagvoeten wijzigen, heffingsgrondslag bepalen, verminderingen & vrijstellingen!
Eigenlijke B -> B in sfeer van milieu, energie, mobiliteit vastgoed (heffing op leegstand),
kilometerheffing
à Voorbeeld: Het Vlaamse Gewest wou een belasting invoeren op
aansluitingspunten van het energienet, los van het werkelijke verbruik. Omdat
de federale overheid al een heffing had op energieverbruik, en het Vlaams
tarief toch mede afhing van dat verbruik, werd de Vlaamse belasting vernietigd.
à Stel FG wilt VNB opleggen maar gewesten willen dat ook -> grondwet zegt dat
regels door de federale overheid moeten verder genomen worden door
gewesten dus ze kunnen niet autonoom zelfde opleggen
§ Federale overheid had elektriciteit al belast dus moest
het Vlaamse overheid dat niet nog eens opleggen
§ Speelruimte van gewesten is dus HEEL beperkt
, § Oneigenlijke fiscale bevoegdheden (titel III BFW dd. 16/01/1989) (o.a. onroerende
voorheffing, schenkingsrechten, successierechten)
§ Bij oneigenlijke gewestB -> belastbare materie FEDERAAL
geregeld
§ Met betrekking tot bepaalde belastingen die door
federale overheid waren opgelegd zijn overgeheveld
naar de gewesten
à Bevoegdheidsaspecten toewijzen aan gewesten: vrijstellingen, tarief,
grondslag, verminderingen/vermeerderingen -> alles zelf reguleren
§ Wat de belastbare grondslag, aanslagvoeten,
vrijstellingen & verminderingen BEVAT
§ => Gewesten mogen INVULLEN
§ Verkeersbelasting (bv) + successierechten +
schenkingsrechten + ORVH + verdeelrectht +
hypotheekrecht
à Art 3 van de bijzondere financieringswet
§ Wanneer fianancieringswet wijzigingen -> bij staatshervorming
Gewesten hebben dus die bevoegdheden maar mogen 1 ding niet doen: ze mogen
belastingen NIET opheffen (onttrekken uit de materie) -> enkel federale overheid
mag dat wel
§ Fiscale autonomie PB (titel III/1 BFW): systeem van opcentiemen, gewesten kunnen
proberen dat B substentieel zakt door optenciem op 0% te zetten
Gewesten kunnen ook wel een steentje bijdragen om fiscale lasten te doen dalen, naast federale
overheid!
LOKALE BELASTINGEN => gemeentelijk, provinciaal niveau
= een gemeentebelasting (specifieke B die gemeente mag heffen)is een verplichte bijdrage aan de algemene
uitgaven van een stad of gemeente.
Tegenover een belasting staat geen individuele tegenprestatie van de overheid
è Voorbeelden: afvalstofheffing, onroerendezaakbelasting, hondenbelasting, terras belasting, taks op
ontbrekende parkeerplaatsen, activeringsheffing, belasting op slapende gronden, …
à Onze 10 provincies en 300 gemeenten hebben elk hun bevoegdheden
à Eigen B opleggen maar NIET inbreken op federale belastingen
§ Bv: Gemeente kan geen inkomstenbelasting heffen behalve als er
expliciete bevoegdheid aan de gemeente wordt verleend
, WIJZE VAN HEFFING -> 3 WIJZEN
§ Vaste belastingen:
à = belastingen die vastgesteld zijn op een vast bedrag (ongeacht omvang van
feit)
à Voorbeelden
§ Huisvuil of zwembad of per parkeerplaats of stuk grond -> vast bedrag per
uur of per eenheid betalen -> belasting
§ Kilometerheffing
§ Gezinsbelasting 40 euro, ongeacht de grote van gezin
§ Evenredige belastingen:
à = belastingen evenredig naargelang de omvang van het feit
§ Verkooprecht
§ BTW – vast tarief op bepaalde maatstaf (evenredig B naarmate u
grondslag stijgt) -> bv: 21 %
• Bedrag van B is evenredig met de geconsumeerde waarde
§ Progressieve belastingen:
à = naarmate men meer verdiend of groter erfdeel krijgt dan moet men
proportioneel meer bijdragen (brede schouders dragen de zwaarste lasten)
à = % toepassen op belasting -> stijgt naargelang het bedrag stijgt
§ Personenbelasting: tarief stijgt naargelang inkomen stijgt
§ Succesierechten
GRONDSLAG
§ Zakelijke belastingen: linken aan kenmerken van zaak of voorwerp
§ ORVH: berekend op basis van kadastraal inkomen (we kijken niet naar
persoon of vermogen van hem, enkel naar kenmerken van OR goed)
§ BTW
§ Persoonlijke belastingen: linken aan kenmerken van persoon
§ Personenbelasting: voor elk individu apart het verdiende vermogen
proberen te kwantificeren (per jaar doen ze dat)
§ Rekening houden met draagkracht van kinderen (vermogen daalt
naarmate meer kids)
§ Erfbelasting: vermogen/bezittingen van persoon verminderd met passiva
(schulden)
FISCALITEIT & FISCALE PROCEDURE
- GRONDBEGINSELEN VAN DE FISCALITEIT –
INLEIDING
è Algemene beginselen bekijken deze les
è Andere lessen – fiscale procedure
è Inkomstenbelasting
è Examen: schriftelijk (makkelijk als cursus kent)
è 2 weken voor examens geen vragen stellen per mail
è Veel vragen stellen tijdens het jaar
è Slides + handboek (fisc procedure, optioneel, heel nuttig, niet alles staat erin en soms
teveel)
è Slides: HEEL BELANGERIJK!
I. INDELING VAN BELASTINGEN
Algemene beginselen = fundamenten van rechtssysteem
è Beginselen van grondrechtelijke aard + wettelijke aard (relevant voor belastingen)
OPMERKING -> INLEIDING
België heeft een zeer complexe staatsstructuur: allemaal enige vorm van fiscale bevoegdheden
Federale overheid RIJKSBELASTINGEN
Gewesten & Gemeenschappen REGIONALE BELASTINGEN
Gemeenten & Provincies LOKALE BELASTINGEN
De gemeenschappen hebben GEEN eigen
belastingen
De Gewesten hebben WEL eigen belastingen
,BELASTINGHEFFENDE OVERHEID
Wie heeft er allemaal een belastingbevoegd karkater?
RIJKSBELASTINGEN => Federaal niveau (Federale overheid)
§ Bestaande uit: directe & indirecte belastingen
§ Directe B
à Alle 4 inkomstenbelastingen:
§ Personenbelasting (federale B)
§ Vennootschapsbelasting
§ Rechtspersonenbelasting
§ Belasting van niet-inwoners
à => altijd op federaal niveau
§ Indirecte B
à BTW (europees geregeld)
à Motorrijtuigenbelasting
§ Wet Diverse rechten en taksen: taks op effectenrekening
REGIONALE BELASTINGEN => regionaal niveau
Gewest: Vlaams G, Waals G, Brusselhoofdstedelijk G => 3 deelstaten
Gemeenschappen: Vlaamse GM, Franse GM, Duitstalige GM
Regionale niveaus hebben ook fiscale bevoegdheden?
Eigenlijke & oneigenlijke fiscale bevoegdheden (art 170 Belgische Grondwet lezen)
§ Eigenlijke fiscale bevoegdheden (art. 170, § 2 GW) – drastisch ingeperkt door federale
wetgever (W. 23/01/1989) –> cf. Turteltaks (energieheffing die nauw aansluit bij federale
belasting op het elektriciteitsverbruik)
Zowel Federale overheid belastingen kan invoeren, maar Gewesten kunnen dat ook!
Door een staatshervorming is het er nu ook de bevoegdheid van de Gewesten. Wat doen?
-> aanslagvoeten wijzigen, heffingsgrondslag bepalen, verminderingen & vrijstellingen!
Eigenlijke B -> B in sfeer van milieu, energie, mobiliteit vastgoed (heffing op leegstand),
kilometerheffing
à Voorbeeld: Het Vlaamse Gewest wou een belasting invoeren op
aansluitingspunten van het energienet, los van het werkelijke verbruik. Omdat
de federale overheid al een heffing had op energieverbruik, en het Vlaams
tarief toch mede afhing van dat verbruik, werd de Vlaamse belasting vernietigd.
à Stel FG wilt VNB opleggen maar gewesten willen dat ook -> grondwet zegt dat
regels door de federale overheid moeten verder genomen worden door
gewesten dus ze kunnen niet autonoom zelfde opleggen
§ Federale overheid had elektriciteit al belast dus moest
het Vlaamse overheid dat niet nog eens opleggen
§ Speelruimte van gewesten is dus HEEL beperkt
, § Oneigenlijke fiscale bevoegdheden (titel III BFW dd. 16/01/1989) (o.a. onroerende
voorheffing, schenkingsrechten, successierechten)
§ Bij oneigenlijke gewestB -> belastbare materie FEDERAAL
geregeld
§ Met betrekking tot bepaalde belastingen die door
federale overheid waren opgelegd zijn overgeheveld
naar de gewesten
à Bevoegdheidsaspecten toewijzen aan gewesten: vrijstellingen, tarief,
grondslag, verminderingen/vermeerderingen -> alles zelf reguleren
§ Wat de belastbare grondslag, aanslagvoeten,
vrijstellingen & verminderingen BEVAT
§ => Gewesten mogen INVULLEN
§ Verkeersbelasting (bv) + successierechten +
schenkingsrechten + ORVH + verdeelrectht +
hypotheekrecht
à Art 3 van de bijzondere financieringswet
§ Wanneer fianancieringswet wijzigingen -> bij staatshervorming
Gewesten hebben dus die bevoegdheden maar mogen 1 ding niet doen: ze mogen
belastingen NIET opheffen (onttrekken uit de materie) -> enkel federale overheid
mag dat wel
§ Fiscale autonomie PB (titel III/1 BFW): systeem van opcentiemen, gewesten kunnen
proberen dat B substentieel zakt door optenciem op 0% te zetten
Gewesten kunnen ook wel een steentje bijdragen om fiscale lasten te doen dalen, naast federale
overheid!
LOKALE BELASTINGEN => gemeentelijk, provinciaal niveau
= een gemeentebelasting (specifieke B die gemeente mag heffen)is een verplichte bijdrage aan de algemene
uitgaven van een stad of gemeente.
Tegenover een belasting staat geen individuele tegenprestatie van de overheid
è Voorbeelden: afvalstofheffing, onroerendezaakbelasting, hondenbelasting, terras belasting, taks op
ontbrekende parkeerplaatsen, activeringsheffing, belasting op slapende gronden, …
à Onze 10 provincies en 300 gemeenten hebben elk hun bevoegdheden
à Eigen B opleggen maar NIET inbreken op federale belastingen
§ Bv: Gemeente kan geen inkomstenbelasting heffen behalve als er
expliciete bevoegdheid aan de gemeente wordt verleend
, WIJZE VAN HEFFING -> 3 WIJZEN
§ Vaste belastingen:
à = belastingen die vastgesteld zijn op een vast bedrag (ongeacht omvang van
feit)
à Voorbeelden
§ Huisvuil of zwembad of per parkeerplaats of stuk grond -> vast bedrag per
uur of per eenheid betalen -> belasting
§ Kilometerheffing
§ Gezinsbelasting 40 euro, ongeacht de grote van gezin
§ Evenredige belastingen:
à = belastingen evenredig naargelang de omvang van het feit
§ Verkooprecht
§ BTW – vast tarief op bepaalde maatstaf (evenredig B naarmate u
grondslag stijgt) -> bv: 21 %
• Bedrag van B is evenredig met de geconsumeerde waarde
§ Progressieve belastingen:
à = naarmate men meer verdiend of groter erfdeel krijgt dan moet men
proportioneel meer bijdragen (brede schouders dragen de zwaarste lasten)
à = % toepassen op belasting -> stijgt naargelang het bedrag stijgt
§ Personenbelasting: tarief stijgt naargelang inkomen stijgt
§ Succesierechten
GRONDSLAG
§ Zakelijke belastingen: linken aan kenmerken van zaak of voorwerp
§ ORVH: berekend op basis van kadastraal inkomen (we kijken niet naar
persoon of vermogen van hem, enkel naar kenmerken van OR goed)
§ BTW
§ Persoonlijke belastingen: linken aan kenmerken van persoon
§ Personenbelasting: voor elk individu apart het verdiende vermogen
proberen te kwantificeren (per jaar doen ze dat)
§ Rekening houden met draagkracht van kinderen (vermogen daalt
naarmate meer kids)
§ Erfbelasting: vermogen/bezittingen van persoon verminderd met passiva
(schulden)
