Welzijnsrecht
INHOUDSOPGAVE
1 inleiding ..................................................................................................................................... 4
2 Korte historiek ............................................................................................................................ 4
2.1 Inleiding: Vóór de Wet van 15 mei 1912........................................................................................... 4
2.2 De wet op de kinderbescherming van 15 mei 1912.......................................................................... 4
2.3 De wet op de jeugdbescherming van 8 april 1965 ........................................................................... 5
2.4 Decreten inzake bijzondere jeugdbijstand van 4 april 1990 ............................................................ 6
2.5 Het Internationaal Verdrag voor de rechten van het Kind (1989) ................................................... 6
2.5.1 Voorbeelden: ..................................................................................................................................... 6
2.6 De federale jeugdwetten van 2006................................................................................................... 7
2.7 De integrale jeugdhulp in Vlaanderen .............................................................................................. 8
3 Huidige wettelijke situatie .......................................................................................................... 9
3.1 De jeugdhulpverlening: ................................................................................................................... 10
3.2 De jeugddelinquentie ...................................................................................................................... 10
3.3 Maatregelen t.a.v. ouders: ............................................................................................................. 11
3.4 procedure jeugdrechtbank: ............................................................................................................. 11
3.5 De voorzieningen in de jeugdhulpverlening: .................................................................................. 11
4 De jeugdhulpverlening in Vlaanderen ....................................................................................... 12
4.1 INLEIDING ........................................................................................................................................ 12
4.2 VRIJWILLIGE JEUGDHULP ................................................................................................................ 13
4.2.1 Principes ........................................................................................................................................... 13
4.2.2 Rechtstreeks toegankelijke hulp....................................................................................................... 13
4.2.3 Niet rechtstreeks toegankelijke hulp ................................................................................................ 14
4.2.4 Crisisjeugdhulpverlening .................................................................................................................. 14
4.2.5 Cliëntenoverleg en bemiddeling ....................................................................................................... 14
4.2.6 Vertrouwenspersoon ........................................................................................................................ 15
4.3 VERONTRUSTENDE SITUATIES ........................................................................................................ 15
4.4 GERECHTELIJKE JEUGDHULPVERLENING......................................................................................... 16
4.4.1 vorderingsmogelijkheden van het OM: ........................................................................................... 16
4.4.1.1 algemene bevoegdheid .................................................................................................................... 16
4.4.1.2 hoogdringendheid ............................................................................................................................ 16
4.4.2 De gerechtelijke maatregelen .......................................................................................................... 16
4.4.3 Voorlopige maatregelen (niet kennen) ............................................................................................ 18
4.4.4 De hoogdringendheid ...................................................................................................................... 18
1
,Welzijnsrecht
5 De jeugddelinquentie ............................................................................................................... 19
5.1 PRINCIPES VAN DE JEUGDWET ........................................................................................................ 19
5.1.1 Finaliteit ........................................................................................................................................... 19
5.1.2 Beginselen inzake rechtsbedeling t.a.v. minderjarigen ................................................................... 19
5.1.3 Het principe van de subsidiariteit .................................................................................................... 20
5.1.4 Specialisatie ..................................................................................................................................... 20
5.2 DE VORDERINGSMOGELIJKHEDEN VAN HET OM ............................................................................. 20
5.3 HERSTELBEMIDDELING EN HERSTELGERICHT GROEPSOVERLEG ..................................................... 21
5.4 HET GESCHREVEN PROJECT.............................................................................................................. 21
5.5 DE MAATREGELEN TEN GRONDE ..................................................................................................... 22
5.5.1 De berisping ..................................................................................................................................... 22
5.5.2 Ambulante maatregelen .................................................................................................................. 22
5.5.3 Plaatsingsmaatregelen .................................................................................................................... 22
5.5.4 Behoud in de leefomgeving mits voorwaarden................................................................................ 23
5.5.5 Bijzonderheden sedert 2006............................................................................................................. 23
5.6 VOORLOPIGE MAATREGELEN .......................................................................................................... 23
5.6.1 Gesloten opvoedingsafdeling........................................................................................................... 23
5.6.2 De voorlopige plaatsing in een federaal centrum ............................................................................ 23
5.7 DE UITHANDENGEVING (art. 57bis) ................................................................................................. 24
5.7.1 WIE? ................................................................................................................................................. 24
5.7.2 gevolgen ........................................................................................................................................... 24
5.8 GEDWONGEN VERLENGING ............................................................................................................. 24
5.9 NOOT: ADMINISTRATIEVE SANCTIES................................................................................................ 24
5.9.1 GAS (gemeentelijke administratieve sancties)................................................................................. 24
6 Maatregelen t.a.v. ouders ........................................................................................................ 25
6.1 Ontzetting uit het ouderlijk gezag.................................................................................................... 25
6.2 Voogdij over sociale uitkeringen ...................................................................................................... 25
6.3 ouderstage ....................................................................................................................................... 26
7 Procedure en procedurele waarborgen ..................................................................................... 26
7.1 Beperkte duur van de voorlopige maatregelen................................................................................ 26
7.2 Hoorrecht van de minderjarige ........................................................................................................ 26
7.3 De rechtsbijstand ............................................................................................................................. 26
8 Sociale dienst voor gerechtelijke hulpverlening ........................................................................ 27
8.1 Navorsingsopdrachten ..................................................................................................................... 27
8.2 Opdrachten van sociale aard ........................................................................................................... 27
2
, Welzijnsrecht
8.3 Toezicht op uitvoering gerechtelijke maatregelen ........................................................................... 27
9 De voorzieningen voor bijzondere jeugdbijstand ...................................................................... 27
9.1 De gemeenschapsinstellingen voor bijzondere jeugdbijstand ......................................................... 27
10 Rechtspositie en jeugdhulp ....................................................................................................... 28
10.1 Rechtspositie van de minderjarige in de jeugdhulp ......................................................................... 28
10.2 Beroepsgeheim ................................................................................................................................ 28
10.3 Persoonsgegevens en dossier (minder belangrijk) ........................................................................... 29
10.4 Klachtrecht en ombudsfuncties ........................................................................................................ 29
3
INHOUDSOPGAVE
1 inleiding ..................................................................................................................................... 4
2 Korte historiek ............................................................................................................................ 4
2.1 Inleiding: Vóór de Wet van 15 mei 1912........................................................................................... 4
2.2 De wet op de kinderbescherming van 15 mei 1912.......................................................................... 4
2.3 De wet op de jeugdbescherming van 8 april 1965 ........................................................................... 5
2.4 Decreten inzake bijzondere jeugdbijstand van 4 april 1990 ............................................................ 6
2.5 Het Internationaal Verdrag voor de rechten van het Kind (1989) ................................................... 6
2.5.1 Voorbeelden: ..................................................................................................................................... 6
2.6 De federale jeugdwetten van 2006................................................................................................... 7
2.7 De integrale jeugdhulp in Vlaanderen .............................................................................................. 8
3 Huidige wettelijke situatie .......................................................................................................... 9
3.1 De jeugdhulpverlening: ................................................................................................................... 10
3.2 De jeugddelinquentie ...................................................................................................................... 10
3.3 Maatregelen t.a.v. ouders: ............................................................................................................. 11
3.4 procedure jeugdrechtbank: ............................................................................................................. 11
3.5 De voorzieningen in de jeugdhulpverlening: .................................................................................. 11
4 De jeugdhulpverlening in Vlaanderen ....................................................................................... 12
4.1 INLEIDING ........................................................................................................................................ 12
4.2 VRIJWILLIGE JEUGDHULP ................................................................................................................ 13
4.2.1 Principes ........................................................................................................................................... 13
4.2.2 Rechtstreeks toegankelijke hulp....................................................................................................... 13
4.2.3 Niet rechtstreeks toegankelijke hulp ................................................................................................ 14
4.2.4 Crisisjeugdhulpverlening .................................................................................................................. 14
4.2.5 Cliëntenoverleg en bemiddeling ....................................................................................................... 14
4.2.6 Vertrouwenspersoon ........................................................................................................................ 15
4.3 VERONTRUSTENDE SITUATIES ........................................................................................................ 15
4.4 GERECHTELIJKE JEUGDHULPVERLENING......................................................................................... 16
4.4.1 vorderingsmogelijkheden van het OM: ........................................................................................... 16
4.4.1.1 algemene bevoegdheid .................................................................................................................... 16
4.4.1.2 hoogdringendheid ............................................................................................................................ 16
4.4.2 De gerechtelijke maatregelen .......................................................................................................... 16
4.4.3 Voorlopige maatregelen (niet kennen) ............................................................................................ 18
4.4.4 De hoogdringendheid ...................................................................................................................... 18
1
,Welzijnsrecht
5 De jeugddelinquentie ............................................................................................................... 19
5.1 PRINCIPES VAN DE JEUGDWET ........................................................................................................ 19
5.1.1 Finaliteit ........................................................................................................................................... 19
5.1.2 Beginselen inzake rechtsbedeling t.a.v. minderjarigen ................................................................... 19
5.1.3 Het principe van de subsidiariteit .................................................................................................... 20
5.1.4 Specialisatie ..................................................................................................................................... 20
5.2 DE VORDERINGSMOGELIJKHEDEN VAN HET OM ............................................................................. 20
5.3 HERSTELBEMIDDELING EN HERSTELGERICHT GROEPSOVERLEG ..................................................... 21
5.4 HET GESCHREVEN PROJECT.............................................................................................................. 21
5.5 DE MAATREGELEN TEN GRONDE ..................................................................................................... 22
5.5.1 De berisping ..................................................................................................................................... 22
5.5.2 Ambulante maatregelen .................................................................................................................. 22
5.5.3 Plaatsingsmaatregelen .................................................................................................................... 22
5.5.4 Behoud in de leefomgeving mits voorwaarden................................................................................ 23
5.5.5 Bijzonderheden sedert 2006............................................................................................................. 23
5.6 VOORLOPIGE MAATREGELEN .......................................................................................................... 23
5.6.1 Gesloten opvoedingsafdeling........................................................................................................... 23
5.6.2 De voorlopige plaatsing in een federaal centrum ............................................................................ 23
5.7 DE UITHANDENGEVING (art. 57bis) ................................................................................................. 24
5.7.1 WIE? ................................................................................................................................................. 24
5.7.2 gevolgen ........................................................................................................................................... 24
5.8 GEDWONGEN VERLENGING ............................................................................................................. 24
5.9 NOOT: ADMINISTRATIEVE SANCTIES................................................................................................ 24
5.9.1 GAS (gemeentelijke administratieve sancties)................................................................................. 24
6 Maatregelen t.a.v. ouders ........................................................................................................ 25
6.1 Ontzetting uit het ouderlijk gezag.................................................................................................... 25
6.2 Voogdij over sociale uitkeringen ...................................................................................................... 25
6.3 ouderstage ....................................................................................................................................... 26
7 Procedure en procedurele waarborgen ..................................................................................... 26
7.1 Beperkte duur van de voorlopige maatregelen................................................................................ 26
7.2 Hoorrecht van de minderjarige ........................................................................................................ 26
7.3 De rechtsbijstand ............................................................................................................................. 26
8 Sociale dienst voor gerechtelijke hulpverlening ........................................................................ 27
8.1 Navorsingsopdrachten ..................................................................................................................... 27
8.2 Opdrachten van sociale aard ........................................................................................................... 27
2
, Welzijnsrecht
8.3 Toezicht op uitvoering gerechtelijke maatregelen ........................................................................... 27
9 De voorzieningen voor bijzondere jeugdbijstand ...................................................................... 27
9.1 De gemeenschapsinstellingen voor bijzondere jeugdbijstand ......................................................... 27
10 Rechtspositie en jeugdhulp ....................................................................................................... 28
10.1 Rechtspositie van de minderjarige in de jeugdhulp ......................................................................... 28
10.2 Beroepsgeheim ................................................................................................................................ 28
10.3 Persoonsgegevens en dossier (minder belangrijk) ........................................................................... 29
10.4 Klachtrecht en ombudsfuncties ........................................................................................................ 29
3
