Samenvatting - Financiële markten en producten (HW)

MODULE 1 — INLEIDENDE BEGRIPPEN FINANCIËLE
MARKTEN
Wat zijn financiële producten en financiële markten?

Financiële producten

Dat zijn producten waarmee geld een financiële functie krijgt. Je gebruikt
ze om:

 Geld te bewaren

 Geld te lenen

 Geld uit te lenen

 Te sparen

 Te beleggen

 Eigendom of schuld vast te leggen.

Voorbeelden:

 Spaarrekening

 Termijnrekening

 Kasbon

 Kredietkaart

 Consumentenkrediet

 Hypothecaire lening

 Obligatie

 Aandeel.

Financiële markten

Dat zijn de markten waar financiële producten worden uitgegeven,
gekocht en verkocht, of waar vraag en aanbod van kapitaal samenkomen.
De cursus wil dat je begrijpt:

 Hoe het financiële landschap eruitziet

 Hoe obligatie- en aandelenmarkten werken

 Hoe markten elkaar beïnvloeden

 Welke spelers er actief zijn.

,Een heel eenvoudige rode draad is dus:
financiële producten zijn de instrumenten; financiële markten zijn
de omgevingen waarin die instrumenten worden gebruikt of
verhandeld.

3. Waarom bestaat het financiële systeem?

De kernlogica is dat sommige economische actoren geld te veel hebben
en andere geld te weinig. Het financiële systeem zorgt ervoor dat geld
van de ene groep naar de andere kan gaan. Het financiële systeem zorgt
ervoor dat er “een manier is om aan geld te komen”, maar lenen kost ook
geld.

Typisch:

 Huishoudens hebben als groep vaak geld te veel

 Bedrijven en overheden hebben vaak geld te weinig.

Waarom lenen bedrijven zoveel meer dan gezinnen?
Omdat een bedrijf met geleend geld waarde kan creëren: investeren,
produceren, groeien. Een gezin doet dat meestal niet op dezelfde manier.
Daarom kan een bedrijf met een hogere schuldratio nog altijd economisch
normaal zijn, terwijl dat voor een gezin veel problematischer kan zijn.
Ongeveer 30 à 40% eigen vermogen voor een bedrijf kan “oké” zijn, maar
je kan dat niet zomaar op een gezin toepassen.

Ook risico speelt mee: iemand of iets dat veiliger lijkt, kan goedkoper
lenen. Daarom betaalt een particulier doorgaans meer voor een
persoonlijke lening dan voor een hypothecaire lening, omdat een huis als
onderpand het risico voor de bank verlaagt.

4. Soorten financiële markten

Geldmarkt

De geldmarkt is voor korte termijn financiering. Instrumenten die in de
slides expliciet genoemd worden:

Schatkistcertificaten (ook wel Treasury Bills of T-bills) zijn kortlopende
schuldbewijzen uitgegeven door de overheid.

Kenmerken:

 Uitgegeven door de staat.

 Looptijd korter dan 1 jaar (bijv. 3, 6 of 12 maanden).

 Ze worden meestal onder pari uitgegeven (je koopt ze goedkoper
dan de nominale waarde).

,  Op de einddatum krijg je de volledige nominale waarde terug.

Voorbeeld:

 Je koopt een schatkistcertificaat voor €980.

 Na 6 maanden krijg je €1000 terug.

 Winst = €20 interest.

👉 Ze worden beschouwd als zeer veilig, omdat de overheid ze uitgeeft.

2. Depositocertificaten

Een depositocertificaat (Certificate of Deposit – CD) is een bewijs
van een termijnrekening bij een bank.

Kenmerken:

 Uitgegeven door banken.

 Je leent geld aan de bank voor een bepaalde periode.

 Meestal looptijd van enkele maanden tot enkele jaren.

 Je krijgt vaste interest.

 Vaak verhandelbaar op de geldmarkt.

Voorbeeld:

 Je koopt een depositocertificaat van €10.000 voor 1 jaar.

 Interest = 3%.

 Na 1 jaar krijg je €10.300.

👉 Het risico hangt af van de financiële gezondheid van de bank.

3. Commercial paper

Commercial paper is een kortlopende lening uitgegeven door grote
bedrijven.

Kenmerken:

 Uitgegeven door grote ondernemingen.

 Looptijd meestal minder dan 1 jaar (vaak 1–270 dagen).

 Wordt gebruikt om kortetermijnkosten te financieren (lonen,
voorraad, etc.).

 Meestal zonder onderpand (onzekerheid is dus hoger dan bij
staatsleningen).

,  Vaak ook onder pari uitgegeven.

Voorbeeld:

 Bedrijf geeft commercial paper uit voor €990.

 Na 3 maanden wordt €1000 terugbetaald.

👉 Alleen bedrijven met hoge kredietwaardigheid kunnen dit
gemakkelijk uitgeven.

✅ Kort samengevat

Uitgev
Instrument Looptijd Risico
er

Schatkistcertific Overhei Zeer
< 1 jaar
aat d laag

Depositocertifica Maanden –
Bank Laag
at jaren

Commercial
Bedrijf < 1 jaar Hoger
paper

Dat zijn dus instrumenten waarmee voor relatief korte periodes geld wordt
geplaatst of geleend.

Kapitaalmarkt

De kapitaalmarkt is voor lange termijn financiering. De belangrijkste
deelmarkten zijn:

 Obligatiemarkten

 Aandelenmarkten

 Derivatenmarkten.

Obligatiemarkten

Gaan over schuld. Wie een obligatie koopt, leent geld uit.

Aandelenmarkten

Gaan over eigendom. Wie een aandeel koopt, verwerft een
eigendomsrecht in een onderneming.

Derivatenmarkten

Gaan over afgeleide producten zoals opties en futures. De details komen
later in de cursus, maar je moet weten dat het aparte markten zijn naast
obligaties en aandelen.