SOCIALE PEDAGOGIEK
Lotte Claessens
,INTRODUCTIE
SOCIALE PEDAGOGIEK
Sociaal: mogelijke spanning tussen individuele en maatschappelijke noden en vragen
Pedagogiek: mensen socialiseren in bestaande samenleving
Sociale pedagogiek: specifieke aandacht voor verhouding en spanning tussen individu en samenleving
Voorbeelden:
- armoede -> aanpassen van individu of beleid?
- criminaliteit -> regelgeving volgen of rechtvaardige regelgeving?
- spijbelen -> probleem van slecht gedrag of bevreemdend onderwijs?
SOCIAAL WERK
Zowel goede situaties optimaliseren als problemen aanpakken
Zeer diverse praktijken op vele terreinen (bv: jeugdhulp, daklozenwerk, ouderenzorg, …)
Sociale pedagogiek is theoretische onderbouw van sociaal werk (praktijk gebaseerd beroep)
Aanbod voor…
verschillende leeftijdsgroepen (kinderen, volwassenen, …)
specifieke doelgroepen (vluchtelingen, gehandicapten, …)
verschillende levensdomeinen van mensen (emotioneel, materieel, …)
OVERHEIDSSTRUCTUUR
Decreet: Vlaams niveau
Wet: heel België
Ordonnantie: Brussels decreet
Europese regelgeving:
- Europese Unie
- maken wetten en regels
Federaal:
- federale overheid
- verantwoordelijk voor zaken die belangrijk zijn voor heel het land
- bv: justitie, defensie, …
1
,Gemeenschappen (o.b.v. taal en cultuur):
- Vlaamse gemeenschap
- Franse gemeenschap
- Duitstalige gemeenschap
Gewesten (o.b.v. grondgebied):
- Vlaams gewest
- Waals gewest
- Brussels Hoofdstedelijk gewest
Vlaams:
- Vlaamse regering en Vlaams Parlement
- Vlaamse gemeenschap + Vlaams Gewest
Lokaal:
- provincies
- gemeenten
JURIDISCHE ORGANISATIEVORMEN
Publieke dienstverlening:
- overheid steunt initiatieven
- bv: Stad Gent investeert in kinderopvang
Privaat initiatief:
- VZW (vereniging zonder winstoogmerk)
- organisaties opgericht door burgers met subsidie van overheid
- minder directe greep van overheid
- mogen geen eigen kapitaal sparen (enkel buffer)
Commerciële initiatieven:
- vermarkte initiatieven
- organisaties met winstoogmerk
- bedrijven krijgen overheidssteun
- bv: maaltijdcheques
SOORTEN PRAKTIJKEN
Formeel: zorg verleend door professionals
Informeel: zorg verleend door individuele burgers (bv: mantelzorg)
Individueel aanbod: individuele hulpvragers, gezinnen helpen, …
Collectief aanbod: buurtwerk, groepswerk, …
2
, OPDELING IN LIJNEN
Hoe verder in lijn, hoe specifieker en gespecialiseerder
Eerste lijn is geformaliseerd maar nog steeds toegankelijk (tweede lijn iets moeilijker enz.)
Nulde lijn -> mantelzorg, jeugdbeweging
Eerste lijn -> OCMW
Tweede lijn -> centra voor geestelijke gezondheidszorg (CGGZ)
Derde lijn -> residentiële voorziening jeugdhulp
Vierde lijn -> psychiatrisch ziekenhuis
PEDAGOGISCH HANDELEN
Intentioneel en systematisch tussenkomen in socialisatieproces van doelgroep
Doel: proces veranderen in richting van meer welzijn
Socialisatie: (on)bewust aanleren van waarden en normen van maatschappij
Systematisch: socialisatieproces doordacht beïnvloeden gericht op welzijnsverhoging
Doelgroep: kinderen, jongeren en volwassenen
Professionals vertalen sociale situaties naar pedagogische vraagstukken (pedagogisch tussenkomen)
Belangrijk om vertaling rechtvaardig te houden
Bv: armoedeprobleem vertalen in probleem van tekort aan werkbereidheid
PEDAGOGISCH HANDELEN NOOIT NEUTRAAL
Geeft mee vorm aan sociale problemen
Bestaande orde bevestigen of veranderen
Pedagogen hebben macht (bv: je kan een rapport schrijven dat ze jaren later nog gebruiken)
1° vertrekt vanuit specifieke opvattingen over samenleving en opvoeding
- wat is een ‘goede’ opvoeding?
- wat is een ‘goede’ burger?
2° geeft vorm aan relatie tussen private en publieke
- privaat: persoon waarmee je werkt
- publiek: verwachtingen van samenleving
- je werkt in gebied tussen wat mensen doen en wat maatschappelijk opgelegd wordt
3
Lotte Claessens
,INTRODUCTIE
SOCIALE PEDAGOGIEK
Sociaal: mogelijke spanning tussen individuele en maatschappelijke noden en vragen
Pedagogiek: mensen socialiseren in bestaande samenleving
Sociale pedagogiek: specifieke aandacht voor verhouding en spanning tussen individu en samenleving
Voorbeelden:
- armoede -> aanpassen van individu of beleid?
- criminaliteit -> regelgeving volgen of rechtvaardige regelgeving?
- spijbelen -> probleem van slecht gedrag of bevreemdend onderwijs?
SOCIAAL WERK
Zowel goede situaties optimaliseren als problemen aanpakken
Zeer diverse praktijken op vele terreinen (bv: jeugdhulp, daklozenwerk, ouderenzorg, …)
Sociale pedagogiek is theoretische onderbouw van sociaal werk (praktijk gebaseerd beroep)
Aanbod voor…
verschillende leeftijdsgroepen (kinderen, volwassenen, …)
specifieke doelgroepen (vluchtelingen, gehandicapten, …)
verschillende levensdomeinen van mensen (emotioneel, materieel, …)
OVERHEIDSSTRUCTUUR
Decreet: Vlaams niveau
Wet: heel België
Ordonnantie: Brussels decreet
Europese regelgeving:
- Europese Unie
- maken wetten en regels
Federaal:
- federale overheid
- verantwoordelijk voor zaken die belangrijk zijn voor heel het land
- bv: justitie, defensie, …
1
,Gemeenschappen (o.b.v. taal en cultuur):
- Vlaamse gemeenschap
- Franse gemeenschap
- Duitstalige gemeenschap
Gewesten (o.b.v. grondgebied):
- Vlaams gewest
- Waals gewest
- Brussels Hoofdstedelijk gewest
Vlaams:
- Vlaamse regering en Vlaams Parlement
- Vlaamse gemeenschap + Vlaams Gewest
Lokaal:
- provincies
- gemeenten
JURIDISCHE ORGANISATIEVORMEN
Publieke dienstverlening:
- overheid steunt initiatieven
- bv: Stad Gent investeert in kinderopvang
Privaat initiatief:
- VZW (vereniging zonder winstoogmerk)
- organisaties opgericht door burgers met subsidie van overheid
- minder directe greep van overheid
- mogen geen eigen kapitaal sparen (enkel buffer)
Commerciële initiatieven:
- vermarkte initiatieven
- organisaties met winstoogmerk
- bedrijven krijgen overheidssteun
- bv: maaltijdcheques
SOORTEN PRAKTIJKEN
Formeel: zorg verleend door professionals
Informeel: zorg verleend door individuele burgers (bv: mantelzorg)
Individueel aanbod: individuele hulpvragers, gezinnen helpen, …
Collectief aanbod: buurtwerk, groepswerk, …
2
, OPDELING IN LIJNEN
Hoe verder in lijn, hoe specifieker en gespecialiseerder
Eerste lijn is geformaliseerd maar nog steeds toegankelijk (tweede lijn iets moeilijker enz.)
Nulde lijn -> mantelzorg, jeugdbeweging
Eerste lijn -> OCMW
Tweede lijn -> centra voor geestelijke gezondheidszorg (CGGZ)
Derde lijn -> residentiële voorziening jeugdhulp
Vierde lijn -> psychiatrisch ziekenhuis
PEDAGOGISCH HANDELEN
Intentioneel en systematisch tussenkomen in socialisatieproces van doelgroep
Doel: proces veranderen in richting van meer welzijn
Socialisatie: (on)bewust aanleren van waarden en normen van maatschappij
Systematisch: socialisatieproces doordacht beïnvloeden gericht op welzijnsverhoging
Doelgroep: kinderen, jongeren en volwassenen
Professionals vertalen sociale situaties naar pedagogische vraagstukken (pedagogisch tussenkomen)
Belangrijk om vertaling rechtvaardig te houden
Bv: armoedeprobleem vertalen in probleem van tekort aan werkbereidheid
PEDAGOGISCH HANDELEN NOOIT NEUTRAAL
Geeft mee vorm aan sociale problemen
Bestaande orde bevestigen of veranderen
Pedagogen hebben macht (bv: je kan een rapport schrijven dat ze jaren later nog gebruiken)
1° vertrekt vanuit specifieke opvattingen over samenleving en opvoeding
- wat is een ‘goede’ opvoeding?
- wat is een ‘goede’ burger?
2° geeft vorm aan relatie tussen private en publieke
- privaat: persoon waarmee je werkt
- publiek: verwachtingen van samenleving
- je werkt in gebied tussen wat mensen doen en wat maatschappelijk opgelegd wordt
3
