COMPLEXE
OPVOEDINGSSITUATIES 2
Joke De Leener
,Inhoudsopgave
Inleiding
• Opstartcollege introductie COS II
Hoofdstuk 1: opvoeden in onveiligheid
• Hoorcollege 2: kindermishandeling en verwaarlozing
• Hoorcollege 3: kindermishandeling en verwaarlozing en ons handelen
• Hoorcollege 4: oplossingsgericht werken
• Seminarie 1
• Hoorcollege 5: afsluitend hoorcollege
Hoofdstuk 2: opvoeden in de maatschappij
• Hoorcollege 6: samenlevingspedagogie I
• Hoorcollege 7: samenlevingspedagogie II
• Seminarie 2
• Hoorcollege 8: afsluitend hoorcollege opvoeden in de maatschappij
Hoofdstuk 3: opvoeden en de professional
• Zelfstudiepakket
• Hoorcollege 9: professionaliteit I
• Hoorcollege 10: professionaliteit II
• Seminarie 3
• Hoorcollege 11: afsluitende hoorcollege professionaliteit
Uitleiding
• Hoorcollege 12: uitleiding pedagogisch handelen en complexiteit
• Seminarie 4
Pagina 1 van 135
, -INLEIDING-
OPSTARTCOLLEGE INTRODUCTIE COS 2
1.Doelen COS2
• Je kan vanuit verschillende perspectieven kijken naar complexe opvoedingssituaties en
onderbouwd aangeven welke pedagogische tussenkomsten in opvoedingssituaties
mogelijk zijn.
o Je kan het pedagogische vakjargon in complexe opvoedingssituaties in diverse
opvoedingscontexten gebruiken.
o Je kan wetenschappelijke modellen/ theorieën enerzijds, en technieken/
methodieken anderzijds die methodisch werken van de jeugdprofessional
ondersteunen (in de rol van opvoeder of opvoedingsondersteuner) benoemen,
uitleggen, onderbouwd toepassen en kritisch beschouwen.
o Je begrijpt hoe kijken naar opvoedingssituaties evolueert (historisch,
maatschappelijk, cultureel…)
2. Educare en educere
• Educare:
o Probeert leren, ontwikkeling en jeugdhulp te vatten in termen van objectiveerbare
en controleerbare doelstelling.
o Bv werken met handelingsplannen
• Educere:
o Ziet pedagogisch expliciet als het creëren van ‘pedagogische plekken’, plaatsen
waar kinderen en jongeren niet zelf het voorwerp van ons (be)handelen zijn, maar
waar kinderen en jongeren uitgenodigd worden om samen met volwassenen
(opvoeders, begeleiders…) de wereld te leren kennen en mee vorm te geven.
o Bv Oikoten
Pagina 2 van 135
, -HOOFDSTUK 1: OPVOEDEN IN ONVEILIGHEID-
HOORCOLLEGE 2: KINDERMISHANDELING EN VERWAARLOZING
Doelen HC2
• Een hanteerbare definitie van verwaarlozing en mishandeling geven.
• De rol van historiek, geografie en maatschappelijke tendensen in verontrusting
beschrijven.
• Vormen van lichamelijke en emotionele verwaarlozing en mishandeling beschrijven en
illustreren met voorbeelden.
• De gevolgen op korte en lange termijn voor de ontwikkeling van het kind benoemen en
uitleggen.
• Beschermende factoren beschrijven, herkennen en illustreren met voorbeelden.
• Mishandeling en verwaarlozing kaderen vanuit het perspectief van ouderschap.
1.Inleiding
Stellingen
• Op deze stellingen krijg je een antwoord doorheen het HC:
o Kindermishandeling heeft als doel om het kind schade te berokkenen.
o Als een jong kind geweld tussen de ouders hoort of ziet kan het kind een trauma
oplopen.
o Een baby kan niet/moeilijk getraumatiseerd worden
o Een baby kan niet communiceren wanneer die geweld of verwaarlozing
meemaakt
o Als kindermishandeling stopt, stopt ook de stress
o Naast de ouders, zijn er ook andere zorgfiguren die een essentiële impact kunnen
hebben op de ontwikkeling van het jonge kind.
2. Definitie en vormen
2.1 Definitie
• Internationaal verdrag voor de rechten van het kind
o Alle vormen van lichamelijk of geestelijk geweld, letsel of misbruik, lichamelijke
of geestelijk verwaarlozing of nalatige behandeling, mishandeling of exploitatie
met inbegrip van seksueel misbruik, zolang het kind onder de hoede is van de
ouder(s), wettige voogd(en) of iemand anders die de zorg voor het kind heeft.
Pagina 3 van 135
OPVOEDINGSSITUATIES 2
Joke De Leener
,Inhoudsopgave
Inleiding
• Opstartcollege introductie COS II
Hoofdstuk 1: opvoeden in onveiligheid
• Hoorcollege 2: kindermishandeling en verwaarlozing
• Hoorcollege 3: kindermishandeling en verwaarlozing en ons handelen
• Hoorcollege 4: oplossingsgericht werken
• Seminarie 1
• Hoorcollege 5: afsluitend hoorcollege
Hoofdstuk 2: opvoeden in de maatschappij
• Hoorcollege 6: samenlevingspedagogie I
• Hoorcollege 7: samenlevingspedagogie II
• Seminarie 2
• Hoorcollege 8: afsluitend hoorcollege opvoeden in de maatschappij
Hoofdstuk 3: opvoeden en de professional
• Zelfstudiepakket
• Hoorcollege 9: professionaliteit I
• Hoorcollege 10: professionaliteit II
• Seminarie 3
• Hoorcollege 11: afsluitende hoorcollege professionaliteit
Uitleiding
• Hoorcollege 12: uitleiding pedagogisch handelen en complexiteit
• Seminarie 4
Pagina 1 van 135
, -INLEIDING-
OPSTARTCOLLEGE INTRODUCTIE COS 2
1.Doelen COS2
• Je kan vanuit verschillende perspectieven kijken naar complexe opvoedingssituaties en
onderbouwd aangeven welke pedagogische tussenkomsten in opvoedingssituaties
mogelijk zijn.
o Je kan het pedagogische vakjargon in complexe opvoedingssituaties in diverse
opvoedingscontexten gebruiken.
o Je kan wetenschappelijke modellen/ theorieën enerzijds, en technieken/
methodieken anderzijds die methodisch werken van de jeugdprofessional
ondersteunen (in de rol van opvoeder of opvoedingsondersteuner) benoemen,
uitleggen, onderbouwd toepassen en kritisch beschouwen.
o Je begrijpt hoe kijken naar opvoedingssituaties evolueert (historisch,
maatschappelijk, cultureel…)
2. Educare en educere
• Educare:
o Probeert leren, ontwikkeling en jeugdhulp te vatten in termen van objectiveerbare
en controleerbare doelstelling.
o Bv werken met handelingsplannen
• Educere:
o Ziet pedagogisch expliciet als het creëren van ‘pedagogische plekken’, plaatsen
waar kinderen en jongeren niet zelf het voorwerp van ons (be)handelen zijn, maar
waar kinderen en jongeren uitgenodigd worden om samen met volwassenen
(opvoeders, begeleiders…) de wereld te leren kennen en mee vorm te geven.
o Bv Oikoten
Pagina 2 van 135
, -HOOFDSTUK 1: OPVOEDEN IN ONVEILIGHEID-
HOORCOLLEGE 2: KINDERMISHANDELING EN VERWAARLOZING
Doelen HC2
• Een hanteerbare definitie van verwaarlozing en mishandeling geven.
• De rol van historiek, geografie en maatschappelijke tendensen in verontrusting
beschrijven.
• Vormen van lichamelijke en emotionele verwaarlozing en mishandeling beschrijven en
illustreren met voorbeelden.
• De gevolgen op korte en lange termijn voor de ontwikkeling van het kind benoemen en
uitleggen.
• Beschermende factoren beschrijven, herkennen en illustreren met voorbeelden.
• Mishandeling en verwaarlozing kaderen vanuit het perspectief van ouderschap.
1.Inleiding
Stellingen
• Op deze stellingen krijg je een antwoord doorheen het HC:
o Kindermishandeling heeft als doel om het kind schade te berokkenen.
o Als een jong kind geweld tussen de ouders hoort of ziet kan het kind een trauma
oplopen.
o Een baby kan niet/moeilijk getraumatiseerd worden
o Een baby kan niet communiceren wanneer die geweld of verwaarlozing
meemaakt
o Als kindermishandeling stopt, stopt ook de stress
o Naast de ouders, zijn er ook andere zorgfiguren die een essentiële impact kunnen
hebben op de ontwikkeling van het jonge kind.
2. Definitie en vormen
2.1 Definitie
• Internationaal verdrag voor de rechten van het kind
o Alle vormen van lichamelijk of geestelijk geweld, letsel of misbruik, lichamelijke
of geestelijk verwaarlozing of nalatige behandeling, mishandeling of exploitatie
met inbegrip van seksueel misbruik, zolang het kind onder de hoede is van de
ouder(s), wettige voogd(en) of iemand anders die de zorg voor het kind heeft.
Pagina 3 van 135
