Samenvatting: Persoonlijke documenten en de constructie van de levensloop
Inhoudsopgave
College 1: Inleiding
- Artikel 1: Artikel 1: Baggerman & Dekker: ‘De gevaarlijkste van alle bronnen’: Egodocumenten: nieuwe
wegen en perspectieven
- Artikel 2: Wrightsman Hoofdstuk 1: Conceptions of Personality Development in Adulthood
- Artikel 3: Wrightsman Hoofdstuk 5: Psychobiography and Personality Development in Adulthood
- Artikel 4: Boek Allport: Part 1: The use of personal documents
College 2: De kindertijd als basis
- Artikel 1: Baggerman: Het kinderdagboek als spiegelbeeldig universum; verlichte pedagogiek en de opkomst
van kinderdagboeken rond 1800
- Artikel 2: Wrightsman Hoofdstuk 2: Psychoanalysis as an early formation theory
- Artikel 3: Wrightsman Hoofdstuk 3: Theorist’s lives: Do they determine their theories?
- Artikel 4: Roling: ANDERS ALS MIJN TIJDGENOOTJES, ANDERS DAN GIJ ALLEN?; Kinderlijk zelfbewustzijn in
negentiende- en twintigste-eeuwse jeugdherinneringen uit Nederland en Vlaanderen
- Artikel 5: Brian: Family Science: The Baby Biography in Imperial Germany
College 3: Soeverein in niemandsland; over de adolescentie
- Artikel 1: Arnett: Storm and stress
- Artikel 2: Moinian: The construction of identity on the internet; Oops! I’ve left my diary open to the whole
world!
College 4: Emerging adulthood
- Artikel 1: Boekhoofdstuk Arnett: A longer road to adulthood
College 5: Volwassenheid als crisis
- Artikel 1: Wrightsman hoofdstuk 4: Erikson's Theory of Psychosocial Development
- Artikel 2: Wrightsman hoofdstuk 6: Contemporary Stage Theories: Havighurst and Gould
- Artikel 3: Hoofdstuk 7: Contemporary Stage Theories: Daniel Levinson
- Artikel 4: Hoofdstuk 8: The Dialectical Approach
,College 1 Literatuur
Artikel 1: Baggerman & Dekker: ‘De gevaarlijkste van alle bronnen’: Egodocumenten: nieuwe wegen en
perspectieven
Geschiedenis is een dynamische wetenschap. Recente ontwikkelingen als de ‘linguistic turn’ en het postmodernisme
hebben zich vooral gemanifesteerd binnen de cultuurgeschiedenis, maar ook de meer traditionele stromingen, zoals
de politieke en sociaal-economische geschiedschrijving zijn erdoor aangeraakt. Dat heeft geleid tot een
heroriëntering ten aanzien van de bronnen en een herwaardering van egodocumenten door historici van allerlei
signatuur.
Wie iets wil weten over het daadwerkelijk gebruik van de voorwerpen en de verschillende betekenissen die eraan
werden toegekend, moet volgens haar verder zoeken, bijvoorbeeld in egodocumenten (Hester Dibbits)
Hermanus Verbeeck: deed verslag van zijn leven (manuscript)
Hij vertelt onder meer over zijn jeugd, een reis die hij als leerjongen naar Frankrijk maakte, zijn
beroepsmatige tegenslagen, zijn huwelijk, de opvoeding van zijn kinderen, familieruzies en zijn worsteling
het hoofd boven water te houden
Een zo persoonlijke verslag vh leven van eenvoudige mensen uit de Gouden Eeuw is erg zeldzaam
De belangstelling voor egodocumenten is in de afgelopen jaren sterk toegenomen en de toegankelijkheid van deze
teksten is vergroot door de inventarisatie over de periode 1500 tot 1814 en het vervolgproject over de periode tot
1914. Nieuw is publicatie op internet.
Willem de Clercq: dagboeken
Was, als directeur van de Nederlandsche Handel-Maatschappij, als voorman van het Réveil en als
letterkundige, een van de belangrijkste mannen in het Nederland van zijn tijd
Zijn dagboeken, regelmatig bijgehouden van 1811 tot aan zijn dood, vormen een ongekend rijke bron van
informatie over personen en gebeurtenissen, maar ook over zijn persoonlijke ideeën en gevoelens
Uititvinding van het woord egodocument door Jacques Presser, als verzamelterm voor autobiografieën, memoires,
dag-boeken en persoonlijke brieven
Egodocument = die historische bronnen, waarin de gebruiker zich gesteld ziet tegenover een “ik” of een
enkele keer een “hij” als schrijvend en beschrijvend subject voortdurend in de tekst aanwezig’ > later: die
documenten, waarin een ego zich opzettelijk of onopzettelijk onthult of verbergt’
In de tijd van Presser werd er door zijn vakgenoten met argwaan naar egodocumenten gekeken
Met een zeker genoegen citeerde hij het oordeel van zijn collega Jan Romein: ‘de autobiografie is de
gevaarlijkste van alle bronnen’
Alleen binnen de ideeën- en cultuurgeschiedenis had het egodocument enige status behouden, vooral als
bron ter onderbouwing van onderzoek naar de veronderstelde toenemende individualisering sinds de
Middeleeuwen
Michael Mascuch benadert in zijn recente Originsof the individualist Selfde problemen anders en ziet autobiografisch
schrijven als een culturele praktijk, waarbij de tekst een publiek vertoon is van de eigenidentiteit, de “Self-identity”
Kortom, ook binnen de ideeën- en cultuurgeschiedenis was het tijd voor een nieuwe evaluatie
De huidige belangstelling voor egodocumenten is vooral toegenomen door de veranderende oriëntatie van historici.
In de eerste plaats is er de nieuwe voorkeur voor het actor-perspectief en de daadwerkelijke beleving van het
verleden. Meer algemeen is er de invloed van het post-moderne denken en de daaruit voortvloeiende kritischer
houding ten aanzien van teksten
In de nieuwe benadering wordt er van uitgegaan dat van elke tekst meerdere lezingen mogelijk zijn
Deze inzichten hebben consequenties voor de vraagstellingen waarmee bronnen gelezen worden, want er
moet niet alleen gezocht worden naar de motieven van de schrijver, maar ook naar onbedoelde
betekenissen
Een kernpunt in deze nieuwe benadering is al terug te vinden in de definitie die Jacques Presser 50 jaar
geleden gaf van het woord egodocument: teksten die zowel onthullen als verhullen
Het geloof in objectiviteit heeft bij veel historici plaatsgemaakt voor een hang naar subjectiviteit
,Toen begin jaren tachtig het eind van het ‘grote verhaal’ werd verkondigd, waren er al historici die op zoek waren
naar het kleine verhaal
- In die tijd ontwikkelden Carlo Ginzburg en andere Italiaanse historici de micro-storia, aanvankelijk
veelal gebaseerd op rechterlijke stukken, vooral verhoren, die vaak een autobiografisch aspect
hebben
- Zowel bij de micro- als bij de macrohistorische aanpak vervullen egodocumenten een dubbele
functie
- Steeds vaker blijkt dat 1 getuigenis meer zeggingskracht kan hebben dan onderzoekresultaten op
basis van vele strekkende meters archiefmateriaal
Sommige boekhistorici hebben hun twijfels geuit over het nut van onderzoek op basis van egodocumenten:
subjectief en daarom niet representatief
Sommige dagboeken geven zoveel informatie over leesgedrag, dat ze het bestaande beeld aanvullen of zelfs herzien,
zoals dagboek van Otto van Eck
Door het vergelijken van de door Otto in zijn boeken gelezen passages met zijn commentaren hierop of
samenvattingen hiervan, kon inzicht worden verkregen in zijn wijze van recipiëren, een groot en tot nog toe
onoplosbaar gebleven probleem binnen het lees-historisch onderzoek
Egodocumenten kunnen informatie geven over bevolkingsgroepen die binnen de traditionele geschiedwetenschap
onderbelicht zijn gebleven: vrouwen, arbeiders, kinderen en slaven
Analyse van egodocumenten kan ook aanleiding zijn voor het formuleren van nieuwe vraagstellingen en het
exploreren van nieuwe onderzoeksgebieden
Anders dan binnen de traditionele geschiedschrijving werken historici die zich baseren op egodocumenten niet altijd
met een onderzoekshypothese vooraf, waarbij bronnen worden gezocht om een op basis van wat al bekend is
geformuleerde stellingname te verifiëren of te falsificeren
De auteur (historicus, journalist, neerlandicus) laat zich daarentegen door een raadsel, een geheimzinnige
kwestie of een onverklaarbare gebeurtenis, meetrekken in een vreemde wereld. Hij stelt zich niet op als een
alwetende verteller, maar als een speurder, een jager, een zoeker
Een van de vragen waarmee literaire auteurs en critici worstelen, is hoeveel autobiografische elementen een
schrijver in zijn fictie mag verwerken
Terwijl onder historici het debat met name wordt gevoerd over het gebruik van egodocumenten als
historische bron, gaat het binnen de literaire kritiek vooral om de wijze waarop de techniek van de
autobiografie in romans mag worden toegepast
De verwarring schept in elk geval een band tussen 2 categorieën wetenschappers die tot dusverre decennia
lang weliswaar naast maar niet met elkaar hebben geleefd: literatuur-wetenschappers en historici
Invloed op vorm en inhoud
- Sommige historici beschouwen egodocumenten niet alleen als bron van kennis, maar nemen ook
vorm en stijl over
- Een andere ontwikkeling is de groeiende voorliefde onder historici om het eigen levensverhaal te
vertellen
- innen het onderzoeksproject Controlling time and shaping the Self worden inhoud en vorm van
egodocumenten beiden onderzocht
In dit project worden egodocumenten niet gebruikt als ooggetuigeverslagen vd historische
werkelijkheid vd betreffende auteurs, maar worden de ontwikkelingen binnen het fenomeen
egodocumenten zelf onder de loep gelegd
Vormaspecten zoals: opbouw vh verhaal, vormgeving titelpagina, indexen achter-in, de
ordening in hoofdstukken, de titels hiervan, de in de kantlijn geschreven terugblikken vd
auteur tijdens een latere levensfase
De evidente toename van de behoefte zichzelf en het eigen verleden op papier vast te
leggen, te reconstrueren, kan mogelijk worden verklaard als een reactie op de breukervaring
tussen heden en verleden, als een poging om ‘ervaringen te controleren, waarop niet op
grond van eerdere ervaringen kan worden geanticipeerd
Ook de studie van anthropoloog Maurice Halbwachs naar het collectieve geheugen biedt
hiertoe een aantal aanknopingspunten
, Project bestaat uit 4 deelprojecten:
- 1e project betreft een kwantitatief onderzoek naar de productie van egodocumenten in
manuscriptvorm en in gedrukte vorm
- Binnen het 2e deelproject wordt gezocht naar een verbandtussen de evidente opkomst van het
kinderdagboek rond 1800 en het ontstaan van de moderne pedagogie in dezelfde periode
- Het 3e onderzoek betreft een analyse van autobiografieën en dagboeken op veranderingen in de
perceptie van tijd en het eigen verleden
- Het 4e project betreft een onderzoek naar de commercialisering van de gedrukte autobiografie in de
loop vd 19e eeuw
Artikel 2: Wrightsman Hoofdstuk 1: Conceptions of Personality Development in Adulthood
Decennialang behandelde de psychologie het onderwerp persoonlijkheidsontwikkeling op volwassen leeftijd met
verwaarlozing
Nu is het duidelijk dat volwassenheid geen langdurige periode van voorspelbare gelijkheid
en standvastigheid is
3 brede theoretische perspectieven
- Zijn in de 1e plaats een benadering van vroege vorming die ervan uitgaat dat de
persoonlijkheidsstructuur gevestigd is – en vervolgens onveranderd blijft bestaan– in de 1 e jaren vd
kindertijd
- Ten tweede een ontwikkelingsstadiumtheorie, zoals weergegeven in de concepten van Erik Erikson,
Daniel Levinson en Roger Gould
- En ten derde een dialectische analyse die voortdurend onverenigbare spanningen met zich mee
brengt tussen basisbehoeften, wat betekent dat de ontwikkeling nooit eindigt
Early formation theories
Tijdens de kindertijd wordt iemands oriëntatie op het leven als volwassene gestructureerd
Personal construct theorie (George Kelly): interpretatie is het resultaat van cognitieve determinanten (in
tegenstelling tot de psychoanalytische theorie, die de nadruk legt op motivaties)
- Interpretatie is onvermijdelijk, zo zegt deze theorie, omdat de wereld te complex is om op een
eenduidige manier waar te nemen > orde in de complexe wereld te brengen > we ontwikkelen
constructies of organiseren labels, die ons helpen gebeurtenissen te onderscheiden en te
classificeren
Ieder van ons heeft een unieke reeks constructies ontwikkeld
- Naarmate kinderen ouder worden, ontwikkelen ze zich meer specifieke constructies om met de bijv
verschillende hondenrassen om te gaan
- Deze benadering weerspiegelt in brede zin het huidige denken over de cognitieve ontwikkeling bij
jonge kinderen
- We gedragen ons als een wetenschapper: testen en herzien van onze constructies terwijl we het
gedrag van belangrijke mensen in ons leven proberen te voorspellen en begrijpen (en soms
controleren)
- Kelly ontwikkelde een instrument om de constructen te identificeren: de Role Construct Repertory
Test (REP Test)
Verschilt vd traditionele persoonlijkheid inventarisaties omdat de proefpersonen, en niet de
testconstructeur, de basisdimensies vd test genereren
Past Kelly bij early formation theories (omdat hij psychoanalytische concepten, zoals zoals onbewustheid, driften en
emotie verwierp)?
Ja, in de zin dat 1 van zijn boodschappen is dat enige vereenvoudiging noodzakelijk is
Nee, omdat hij geloofde dat mensen alternatieve verklaringen van hun wereld kunnen
creëren
Fixed role therapy (moedigde mensen aan om nieuwe rollen te ontwikkelen en nieuw
gedrag voor zichzelf uit te proberen)
Psychoanalytische theorie
- Gaat ervan uit dat de persoonlijkheid grotendeels wordt gevormd tijdens de 1 e 5 levensjaren.
De structuur die dan ontstaat, heeft invloed op het gedrag voor de rest van het leven. Als er
fixaties optreden op deze jonge leeftijd hebben ze gevolgen voor ons gedrag als volwassene
Inhoudsopgave
College 1: Inleiding
- Artikel 1: Artikel 1: Baggerman & Dekker: ‘De gevaarlijkste van alle bronnen’: Egodocumenten: nieuwe
wegen en perspectieven
- Artikel 2: Wrightsman Hoofdstuk 1: Conceptions of Personality Development in Adulthood
- Artikel 3: Wrightsman Hoofdstuk 5: Psychobiography and Personality Development in Adulthood
- Artikel 4: Boek Allport: Part 1: The use of personal documents
College 2: De kindertijd als basis
- Artikel 1: Baggerman: Het kinderdagboek als spiegelbeeldig universum; verlichte pedagogiek en de opkomst
van kinderdagboeken rond 1800
- Artikel 2: Wrightsman Hoofdstuk 2: Psychoanalysis as an early formation theory
- Artikel 3: Wrightsman Hoofdstuk 3: Theorist’s lives: Do they determine their theories?
- Artikel 4: Roling: ANDERS ALS MIJN TIJDGENOOTJES, ANDERS DAN GIJ ALLEN?; Kinderlijk zelfbewustzijn in
negentiende- en twintigste-eeuwse jeugdherinneringen uit Nederland en Vlaanderen
- Artikel 5: Brian: Family Science: The Baby Biography in Imperial Germany
College 3: Soeverein in niemandsland; over de adolescentie
- Artikel 1: Arnett: Storm and stress
- Artikel 2: Moinian: The construction of identity on the internet; Oops! I’ve left my diary open to the whole
world!
College 4: Emerging adulthood
- Artikel 1: Boekhoofdstuk Arnett: A longer road to adulthood
College 5: Volwassenheid als crisis
- Artikel 1: Wrightsman hoofdstuk 4: Erikson's Theory of Psychosocial Development
- Artikel 2: Wrightsman hoofdstuk 6: Contemporary Stage Theories: Havighurst and Gould
- Artikel 3: Hoofdstuk 7: Contemporary Stage Theories: Daniel Levinson
- Artikel 4: Hoofdstuk 8: The Dialectical Approach
,College 1 Literatuur
Artikel 1: Baggerman & Dekker: ‘De gevaarlijkste van alle bronnen’: Egodocumenten: nieuwe wegen en
perspectieven
Geschiedenis is een dynamische wetenschap. Recente ontwikkelingen als de ‘linguistic turn’ en het postmodernisme
hebben zich vooral gemanifesteerd binnen de cultuurgeschiedenis, maar ook de meer traditionele stromingen, zoals
de politieke en sociaal-economische geschiedschrijving zijn erdoor aangeraakt. Dat heeft geleid tot een
heroriëntering ten aanzien van de bronnen en een herwaardering van egodocumenten door historici van allerlei
signatuur.
Wie iets wil weten over het daadwerkelijk gebruik van de voorwerpen en de verschillende betekenissen die eraan
werden toegekend, moet volgens haar verder zoeken, bijvoorbeeld in egodocumenten (Hester Dibbits)
Hermanus Verbeeck: deed verslag van zijn leven (manuscript)
Hij vertelt onder meer over zijn jeugd, een reis die hij als leerjongen naar Frankrijk maakte, zijn
beroepsmatige tegenslagen, zijn huwelijk, de opvoeding van zijn kinderen, familieruzies en zijn worsteling
het hoofd boven water te houden
Een zo persoonlijke verslag vh leven van eenvoudige mensen uit de Gouden Eeuw is erg zeldzaam
De belangstelling voor egodocumenten is in de afgelopen jaren sterk toegenomen en de toegankelijkheid van deze
teksten is vergroot door de inventarisatie over de periode 1500 tot 1814 en het vervolgproject over de periode tot
1914. Nieuw is publicatie op internet.
Willem de Clercq: dagboeken
Was, als directeur van de Nederlandsche Handel-Maatschappij, als voorman van het Réveil en als
letterkundige, een van de belangrijkste mannen in het Nederland van zijn tijd
Zijn dagboeken, regelmatig bijgehouden van 1811 tot aan zijn dood, vormen een ongekend rijke bron van
informatie over personen en gebeurtenissen, maar ook over zijn persoonlijke ideeën en gevoelens
Uititvinding van het woord egodocument door Jacques Presser, als verzamelterm voor autobiografieën, memoires,
dag-boeken en persoonlijke brieven
Egodocument = die historische bronnen, waarin de gebruiker zich gesteld ziet tegenover een “ik” of een
enkele keer een “hij” als schrijvend en beschrijvend subject voortdurend in de tekst aanwezig’ > later: die
documenten, waarin een ego zich opzettelijk of onopzettelijk onthult of verbergt’
In de tijd van Presser werd er door zijn vakgenoten met argwaan naar egodocumenten gekeken
Met een zeker genoegen citeerde hij het oordeel van zijn collega Jan Romein: ‘de autobiografie is de
gevaarlijkste van alle bronnen’
Alleen binnen de ideeën- en cultuurgeschiedenis had het egodocument enige status behouden, vooral als
bron ter onderbouwing van onderzoek naar de veronderstelde toenemende individualisering sinds de
Middeleeuwen
Michael Mascuch benadert in zijn recente Originsof the individualist Selfde problemen anders en ziet autobiografisch
schrijven als een culturele praktijk, waarbij de tekst een publiek vertoon is van de eigenidentiteit, de “Self-identity”
Kortom, ook binnen de ideeën- en cultuurgeschiedenis was het tijd voor een nieuwe evaluatie
De huidige belangstelling voor egodocumenten is vooral toegenomen door de veranderende oriëntatie van historici.
In de eerste plaats is er de nieuwe voorkeur voor het actor-perspectief en de daadwerkelijke beleving van het
verleden. Meer algemeen is er de invloed van het post-moderne denken en de daaruit voortvloeiende kritischer
houding ten aanzien van teksten
In de nieuwe benadering wordt er van uitgegaan dat van elke tekst meerdere lezingen mogelijk zijn
Deze inzichten hebben consequenties voor de vraagstellingen waarmee bronnen gelezen worden, want er
moet niet alleen gezocht worden naar de motieven van de schrijver, maar ook naar onbedoelde
betekenissen
Een kernpunt in deze nieuwe benadering is al terug te vinden in de definitie die Jacques Presser 50 jaar
geleden gaf van het woord egodocument: teksten die zowel onthullen als verhullen
Het geloof in objectiviteit heeft bij veel historici plaatsgemaakt voor een hang naar subjectiviteit
,Toen begin jaren tachtig het eind van het ‘grote verhaal’ werd verkondigd, waren er al historici die op zoek waren
naar het kleine verhaal
- In die tijd ontwikkelden Carlo Ginzburg en andere Italiaanse historici de micro-storia, aanvankelijk
veelal gebaseerd op rechterlijke stukken, vooral verhoren, die vaak een autobiografisch aspect
hebben
- Zowel bij de micro- als bij de macrohistorische aanpak vervullen egodocumenten een dubbele
functie
- Steeds vaker blijkt dat 1 getuigenis meer zeggingskracht kan hebben dan onderzoekresultaten op
basis van vele strekkende meters archiefmateriaal
Sommige boekhistorici hebben hun twijfels geuit over het nut van onderzoek op basis van egodocumenten:
subjectief en daarom niet representatief
Sommige dagboeken geven zoveel informatie over leesgedrag, dat ze het bestaande beeld aanvullen of zelfs herzien,
zoals dagboek van Otto van Eck
Door het vergelijken van de door Otto in zijn boeken gelezen passages met zijn commentaren hierop of
samenvattingen hiervan, kon inzicht worden verkregen in zijn wijze van recipiëren, een groot en tot nog toe
onoplosbaar gebleven probleem binnen het lees-historisch onderzoek
Egodocumenten kunnen informatie geven over bevolkingsgroepen die binnen de traditionele geschiedwetenschap
onderbelicht zijn gebleven: vrouwen, arbeiders, kinderen en slaven
Analyse van egodocumenten kan ook aanleiding zijn voor het formuleren van nieuwe vraagstellingen en het
exploreren van nieuwe onderzoeksgebieden
Anders dan binnen de traditionele geschiedschrijving werken historici die zich baseren op egodocumenten niet altijd
met een onderzoekshypothese vooraf, waarbij bronnen worden gezocht om een op basis van wat al bekend is
geformuleerde stellingname te verifiëren of te falsificeren
De auteur (historicus, journalist, neerlandicus) laat zich daarentegen door een raadsel, een geheimzinnige
kwestie of een onverklaarbare gebeurtenis, meetrekken in een vreemde wereld. Hij stelt zich niet op als een
alwetende verteller, maar als een speurder, een jager, een zoeker
Een van de vragen waarmee literaire auteurs en critici worstelen, is hoeveel autobiografische elementen een
schrijver in zijn fictie mag verwerken
Terwijl onder historici het debat met name wordt gevoerd over het gebruik van egodocumenten als
historische bron, gaat het binnen de literaire kritiek vooral om de wijze waarop de techniek van de
autobiografie in romans mag worden toegepast
De verwarring schept in elk geval een band tussen 2 categorieën wetenschappers die tot dusverre decennia
lang weliswaar naast maar niet met elkaar hebben geleefd: literatuur-wetenschappers en historici
Invloed op vorm en inhoud
- Sommige historici beschouwen egodocumenten niet alleen als bron van kennis, maar nemen ook
vorm en stijl over
- Een andere ontwikkeling is de groeiende voorliefde onder historici om het eigen levensverhaal te
vertellen
- innen het onderzoeksproject Controlling time and shaping the Self worden inhoud en vorm van
egodocumenten beiden onderzocht
In dit project worden egodocumenten niet gebruikt als ooggetuigeverslagen vd historische
werkelijkheid vd betreffende auteurs, maar worden de ontwikkelingen binnen het fenomeen
egodocumenten zelf onder de loep gelegd
Vormaspecten zoals: opbouw vh verhaal, vormgeving titelpagina, indexen achter-in, de
ordening in hoofdstukken, de titels hiervan, de in de kantlijn geschreven terugblikken vd
auteur tijdens een latere levensfase
De evidente toename van de behoefte zichzelf en het eigen verleden op papier vast te
leggen, te reconstrueren, kan mogelijk worden verklaard als een reactie op de breukervaring
tussen heden en verleden, als een poging om ‘ervaringen te controleren, waarop niet op
grond van eerdere ervaringen kan worden geanticipeerd
Ook de studie van anthropoloog Maurice Halbwachs naar het collectieve geheugen biedt
hiertoe een aantal aanknopingspunten
, Project bestaat uit 4 deelprojecten:
- 1e project betreft een kwantitatief onderzoek naar de productie van egodocumenten in
manuscriptvorm en in gedrukte vorm
- Binnen het 2e deelproject wordt gezocht naar een verbandtussen de evidente opkomst van het
kinderdagboek rond 1800 en het ontstaan van de moderne pedagogie in dezelfde periode
- Het 3e onderzoek betreft een analyse van autobiografieën en dagboeken op veranderingen in de
perceptie van tijd en het eigen verleden
- Het 4e project betreft een onderzoek naar de commercialisering van de gedrukte autobiografie in de
loop vd 19e eeuw
Artikel 2: Wrightsman Hoofdstuk 1: Conceptions of Personality Development in Adulthood
Decennialang behandelde de psychologie het onderwerp persoonlijkheidsontwikkeling op volwassen leeftijd met
verwaarlozing
Nu is het duidelijk dat volwassenheid geen langdurige periode van voorspelbare gelijkheid
en standvastigheid is
3 brede theoretische perspectieven
- Zijn in de 1e plaats een benadering van vroege vorming die ervan uitgaat dat de
persoonlijkheidsstructuur gevestigd is – en vervolgens onveranderd blijft bestaan– in de 1 e jaren vd
kindertijd
- Ten tweede een ontwikkelingsstadiumtheorie, zoals weergegeven in de concepten van Erik Erikson,
Daniel Levinson en Roger Gould
- En ten derde een dialectische analyse die voortdurend onverenigbare spanningen met zich mee
brengt tussen basisbehoeften, wat betekent dat de ontwikkeling nooit eindigt
Early formation theories
Tijdens de kindertijd wordt iemands oriëntatie op het leven als volwassene gestructureerd
Personal construct theorie (George Kelly): interpretatie is het resultaat van cognitieve determinanten (in
tegenstelling tot de psychoanalytische theorie, die de nadruk legt op motivaties)
- Interpretatie is onvermijdelijk, zo zegt deze theorie, omdat de wereld te complex is om op een
eenduidige manier waar te nemen > orde in de complexe wereld te brengen > we ontwikkelen
constructies of organiseren labels, die ons helpen gebeurtenissen te onderscheiden en te
classificeren
Ieder van ons heeft een unieke reeks constructies ontwikkeld
- Naarmate kinderen ouder worden, ontwikkelen ze zich meer specifieke constructies om met de bijv
verschillende hondenrassen om te gaan
- Deze benadering weerspiegelt in brede zin het huidige denken over de cognitieve ontwikkeling bij
jonge kinderen
- We gedragen ons als een wetenschapper: testen en herzien van onze constructies terwijl we het
gedrag van belangrijke mensen in ons leven proberen te voorspellen en begrijpen (en soms
controleren)
- Kelly ontwikkelde een instrument om de constructen te identificeren: de Role Construct Repertory
Test (REP Test)
Verschilt vd traditionele persoonlijkheid inventarisaties omdat de proefpersonen, en niet de
testconstructeur, de basisdimensies vd test genereren
Past Kelly bij early formation theories (omdat hij psychoanalytische concepten, zoals zoals onbewustheid, driften en
emotie verwierp)?
Ja, in de zin dat 1 van zijn boodschappen is dat enige vereenvoudiging noodzakelijk is
Nee, omdat hij geloofde dat mensen alternatieve verklaringen van hun wereld kunnen
creëren
Fixed role therapy (moedigde mensen aan om nieuwe rollen te ontwikkelen en nieuw
gedrag voor zichzelf uit te proberen)
Psychoanalytische theorie
- Gaat ervan uit dat de persoonlijkheid grotendeels wordt gevormd tijdens de 1 e 5 levensjaren.
De structuur die dan ontstaat, heeft invloed op het gedrag voor de rest van het leven. Als er
fixaties optreden op deze jonge leeftijd hebben ze gevolgen voor ons gedrag als volwassene
