Samenvatting Week 6 | Encyclopedie der Rechtswetenschap I | VU | Jaar 1

Samenvatting Week 6 - Encyclopedie der
Rechtswetenschap


Kant



Kants zijnsleer = volgens Kant bestaat de wereld uit twee sferen: de fenomenale
sfeer en de noumenale sfeer. De wereld zoals die aan ons via onze zintuigen
verschijnt, noemt hij de fenomenale wereld en de werkelijkheid op zichzelf, die
we niet kunnen waarnemen, noemt hij de noumenale wereld
Net als Plato onderscheidt hij dus twee werkelijkheden en heeft hij een
dualistische zijnsleer/wereldbeeld
De fenomenale wereld (natuurwetenschappelijke sfeer)= de wereld zoals zij
verschijnt aan ons ordende verstand . In deze wereld kunnen wij via zintuiglijke
waarnemingen en de theoretische rede orde en causaliteit herkennen; de
zichtbare empirische wereld
In de fenomenale wereld is alles bepaald door wetten, processen en causaliteit.
Deze wereld kennen we middels onze zintuigen + de theoretische rede, die
een gestructureerde functie heeft en de waarnemingen in onze rede
ordent, begrijpen
Bij de fenomenale wereld denken wij met onze theoretische rede. De theoretische
rede stelt vast hoe de wereld is. Het geeft puur een feitelijk oordeel en is niet
gebaseerd op de moraal
De fenomenale wereld is dus niet de wereld zoals hij echt is, maar de wereld
zoals wij die dankzij onze theoretische rede zien. We kijken weliswaar met een
bril naar de wereld, maar kunnen deze bril niet afdoen, waardoor we de
werkelijke wereld niet zien, maar slechts de wereld zoals zij verschijnt aan ons
ordelijke verstand.
Onze zintuigen vangen de prikkels op en onze theoretische rede zet die prikkels
direct om door deze te ordenen in algemene categorieën en oorzakelijke
relaties (in een begrijpelijk plaatje met, logica, tijd, ruimte en causaliteit)
De theoretische rede levert de structuur, namelijk de ordening van de
verschijnselen in algemene begrippen en in relaties van oorzakelijke
wetmatigheden; de zintuiglijke ervaring levert de inhoud van de kennis
Kant stelt dat in de fenomenale wereld geen plaats is voor vrije wil, omdat alles al
is bepaald en voorbestemd door causaal, gedetermineerde en amorele processen
 jouw gedrag is dus al voorbestemd  rechters oordelen strenger als ze honger
hebben; hoe jij handelt is al voorbestemd door causale processen. Daarom heeft
de mens geen vrije wil in deze wereld
De fenomenale wereld beperkt zich niet tot de uitwendige natuur; ook de
inwendige natuur, bijvoorbeeld iemand karakter, wordt volgens Kant bepaald
door de verklarende natuurwetten

, In de fenomenale wereld zijn er verklarende natuurwetten
Mensen ervaren een moreel besef dat hun handelswijzen voorschrijft van een
onpartijdig karakter. Dit morele besef valt volgens Kant niet causaal te
verklaren en moet dus wel wijzen naar een aparte morele sfeer, hoewel deze
verder voor ons niet kenbaar is
De noumenale wereld (morele sfeer): de werkelijkheid op zichzelf. Deze valt
buiten het bereik va ons kenvermogen en heeft betrekking op moraal en vrijheid;
de werkelijkheid zoals hoe die echt is, los van onze waarnemingen, we kunnen
hier geen directe kennis van nemen
Bij de noumenale wereld gaat het om onze praktische rede. De praktische rede
bepaalt hoe de wereld zou moeten zijn. Met de praktische rede kun je kennis
krijgen over ethiek, omdat je dit kan gebruiken om erachter te komen wat moreel
juist is
In noumenale wereld plaatsen wij dingen die we niet kunnen zien, maar waarvan
we wel veronderstellen dat ze er zijn. Een voorbeeld hiervan is moreel besef.
Zonder de noumenale wereld is moreel besef niet te verklaren
In de noumenale wereld zijn er morele wetten. Iedereen kan met zijn rede op
dezelfde morele wetten uitkomen
Vanuit onze vrije wil + de praktische rede zijn er morele geboden
Volgens Kant bestaat de moraal uit onvoorwaardelijke geboden (plichten/ dingen
die je altijd moet doen)
Wij kunnen dus slechts kennis hebben van de fenomenale wereld; de
noumenale wereld blijft voor ons ontoegankelijk
Kants kennisleer = volgens Kant kunnen we alleen kennis krijgen van de
fenomenale wereld. Kennis begint met zintuiglijke waarneming en wordt
daarna gestructureerd door onze rede
Kant zegt dat zowel de ratio als de zintuiglijke waarneming kennisbronnen zijn die
leiden tot de fenomenale wereld
Kants mensbeeld = volgens Kant is mens van nature autonoom; de mens heeft
een vrije wil + de rede waarmee hij kan weten wat de morele geboden zijn
Elk mens is een autonoom (maakt zelf regels) en een vrij wezen. We maken
allemaal voor onszelf bepaalde morele regels die per persoon verschillen
Kants ethiek = Kant hanteert een plichtenethiek oftewel deontologie. Het gaat
om de zuivere intentie en handelen omwille van de plicht (en dus niet omdat
iemand van nature geneigd is iets te doen)
Jouw handeling heeft slechts morele waarde, indien je handelt omwille (“met de
intentie”) van de plicht. Als je het bijvoorbeeld fijn vindt, dan handel je niet enkel
en slechts omwille van de morele plicht en heeft jouw handeling dus geen morele
waarde
Volgens Kant heeft eenieder zijn eigen set van maximes