College 2 – Inleiding Bestuurskunde
Philip Karré
De beleidsomgeving
Terugblik vorige college:
Ging over beleid en Sturing
In beginsel drie vormen van maatschappelijke sturing.
Elk heeft specifieke kenmerken, voor- en nadelen.
Keuzes staan niet voor altijd vast.
Kenmerken en beperkingen traditionele overheidssturing, New Public Management en Public
Value Management/New Public Governance.
Sedimentatie van sturing
Effect: hybriditeit
Vorige keer hebben we gekeken wat nou ‘aanpak’, ‘maatschappelijke sturing’ en ‘beleid’ zijn. Er zijn
drie vormen van maatschappelijke sturing:
1. Overheid
2. Markt
3. Samenleving
Deze hebben allemaal specifieke kenmerken, voor- en nadelen. Denk aan hoe de markt en de overheid
kijken naar het individu. We hebben ook gezien dat keuzes niet altijd vast staan. Over de tijd heen
hebben processen plaatsgevonden van privatisering, verstatelijking en vergemeenschappelijking. In
de loop van de tijd zijn deze verbanden veranderd. We hebben ook gekeken welke kenmerken en
beperkingen een aantal vormen van sturing hebben:
1. traditionele overheidssturing (overheid traditioneel stuurt)
2. New Public management (bedrijfsmatige manier van aansturing waar overheid zoveel
mogelijk doet alsof hij een bedrijf is, en anderzijds zoveel mogelijk gebruik maakt van private
partijen en de markt als sturingsmechanisme)
3. Public Value Management/New Public Governance (overheid gaat voor de aanpak van
maatschappelijke vraagstukken gebruik maken van wat er in de samenleving aanwezig is
aan zelforganisatie van burgers, maar ook aan netwerken en samenwerkingen met het
middelveld)
We hebben gezien dat die sturingsmechanismen (markt-staat-overheid) elkaar in tijd niet perse
opvolgen, maar elkaar vaak overlappen. De een staat meer voorop of is in de mode, maar de overheid
gaat niet achterover leunen als de samenleving een grotere rol krijgt. Soms kunnen de
sturingsmechanismen tegenstrijdig zijn en dit levert spanningen op, maar soms ook synergie of
nieuwe inzichten.
Agenda van vandaag
, Waarom zijn maatschappelijke vraagstukken VUCA?
Beleidsomgeving = omgeving waarin beleid tot stand komt en omgeving waar het beleid
betrekking op heeft.
Wisselwerking tussen beleid en omgeving, beïnvloedt het werk van de beleidsmaker.
Problemen zijn gemaakt.
Verschillende soorten problemen.
Vorige keer hebben we gekeken naar aanpak van maatschappelijke vraagstukken. Nu kijken we naar
de vraag waarom maatschappelijke vraagstukken nou zo VUCA (Volatiel, Uncertain, Complex,
Ambigious) zijn? Deze vraag beantwoorden we door naar de omgeving te kijken. De omgeving waarin
beleid tot stand komt en waarop beleid betrekking op heeft. Beleid beïnvloed de samenleving en de
omgeving beïnvloed ook het beleid. Problemen worden gemaakt, maar soms ook sociaal
geconstrueerd. We hebben het ook over het feit dat er soorten problemen zijn, en dus ook soorten
aanpakken.
Beleidstheorie
Kan de beleidsmaker niet in een ivoren toren iets bedenken en dat iets eruit laten rollen? Nee, de
omgeving is namelijk complex en verotiel! Daarom moet je nadenken over de beleidstheorie.
De beleidstheorie = wat de beleidsmaker bedenkt, als die kijkt naar een bepaald vraagstuk dat
aangepakt moet worden, welke causale relaties ertoe leiden dat het vraagstuk zich voordoet in de
praktijk.
Voorbeeld: straatgeweld met veel causale verbanden en oorzaak-gevolg relaties kunnen maken. Dan
weet je pas waarop je kan sturen en waarop je beleid geend moet zijn.
Kijk dus naar de onderliggende verbanden. Dit geeft je inzicht in de beleidstheorie om het vraagstuk in
kwestie te kunnen aanpakken. Zo krijg je inzicht in het vraagstuk en de omgeving ervan. Idealiter laat
je hierdoor bewegen.
De omgeving beïnvloed het beleid
Philip Karré
De beleidsomgeving
Terugblik vorige college:
Ging over beleid en Sturing
In beginsel drie vormen van maatschappelijke sturing.
Elk heeft specifieke kenmerken, voor- en nadelen.
Keuzes staan niet voor altijd vast.
Kenmerken en beperkingen traditionele overheidssturing, New Public Management en Public
Value Management/New Public Governance.
Sedimentatie van sturing
Effect: hybriditeit
Vorige keer hebben we gekeken wat nou ‘aanpak’, ‘maatschappelijke sturing’ en ‘beleid’ zijn. Er zijn
drie vormen van maatschappelijke sturing:
1. Overheid
2. Markt
3. Samenleving
Deze hebben allemaal specifieke kenmerken, voor- en nadelen. Denk aan hoe de markt en de overheid
kijken naar het individu. We hebben ook gezien dat keuzes niet altijd vast staan. Over de tijd heen
hebben processen plaatsgevonden van privatisering, verstatelijking en vergemeenschappelijking. In
de loop van de tijd zijn deze verbanden veranderd. We hebben ook gekeken welke kenmerken en
beperkingen een aantal vormen van sturing hebben:
1. traditionele overheidssturing (overheid traditioneel stuurt)
2. New Public management (bedrijfsmatige manier van aansturing waar overheid zoveel
mogelijk doet alsof hij een bedrijf is, en anderzijds zoveel mogelijk gebruik maakt van private
partijen en de markt als sturingsmechanisme)
3. Public Value Management/New Public Governance (overheid gaat voor de aanpak van
maatschappelijke vraagstukken gebruik maken van wat er in de samenleving aanwezig is
aan zelforganisatie van burgers, maar ook aan netwerken en samenwerkingen met het
middelveld)
We hebben gezien dat die sturingsmechanismen (markt-staat-overheid) elkaar in tijd niet perse
opvolgen, maar elkaar vaak overlappen. De een staat meer voorop of is in de mode, maar de overheid
gaat niet achterover leunen als de samenleving een grotere rol krijgt. Soms kunnen de
sturingsmechanismen tegenstrijdig zijn en dit levert spanningen op, maar soms ook synergie of
nieuwe inzichten.
Agenda van vandaag
, Waarom zijn maatschappelijke vraagstukken VUCA?
Beleidsomgeving = omgeving waarin beleid tot stand komt en omgeving waar het beleid
betrekking op heeft.
Wisselwerking tussen beleid en omgeving, beïnvloedt het werk van de beleidsmaker.
Problemen zijn gemaakt.
Verschillende soorten problemen.
Vorige keer hebben we gekeken naar aanpak van maatschappelijke vraagstukken. Nu kijken we naar
de vraag waarom maatschappelijke vraagstukken nou zo VUCA (Volatiel, Uncertain, Complex,
Ambigious) zijn? Deze vraag beantwoorden we door naar de omgeving te kijken. De omgeving waarin
beleid tot stand komt en waarop beleid betrekking op heeft. Beleid beïnvloed de samenleving en de
omgeving beïnvloed ook het beleid. Problemen worden gemaakt, maar soms ook sociaal
geconstrueerd. We hebben het ook over het feit dat er soorten problemen zijn, en dus ook soorten
aanpakken.
Beleidstheorie
Kan de beleidsmaker niet in een ivoren toren iets bedenken en dat iets eruit laten rollen? Nee, de
omgeving is namelijk complex en verotiel! Daarom moet je nadenken over de beleidstheorie.
De beleidstheorie = wat de beleidsmaker bedenkt, als die kijkt naar een bepaald vraagstuk dat
aangepakt moet worden, welke causale relaties ertoe leiden dat het vraagstuk zich voordoet in de
praktijk.
Voorbeeld: straatgeweld met veel causale verbanden en oorzaak-gevolg relaties kunnen maken. Dan
weet je pas waarop je kan sturen en waarop je beleid geend moet zijn.
Kijk dus naar de onderliggende verbanden. Dit geeft je inzicht in de beleidstheorie om het vraagstuk in
kwestie te kunnen aanpakken. Zo krijg je inzicht in het vraagstuk en de omgeving ervan. Idealiter laat
je hierdoor bewegen.
De omgeving beïnvloed het beleid
