Muzische talen
Examen januari 2026
MUZISCHE
De muzische vorming
= verwijst naar een creatieve en speelse manier van omgaan met de wereld. Het heeft te
maken met kunstzinnigheid, verbeelding, verwondering en spontaniteit.
Etymologisch
= het woord ‘muzische’ afgeleid van het Grieks
= “betreffende de Muzen” – muzen waren Griekse godinnen van kunst, wetenschap en
inspiratie. Ze stonden symbool voor poëzie, muziek, dans, drama en andere creatieve en
intellectuele bezigheden.
- Houding
o Het experimenteren, veerwonderen, nieuwsgierigheid en beleving staat
centraal
o Verwijzen naar een levenshouding waarin speelsheid en creativiteit een rol
spelen los van artistieke disciplines
Een muzische grondhouding
= Een houding waarbij men ontvankelijk is voor verwondering, schoonheid en
verbeelding, met nieuwsgierigheid en durf.
- De ontwikkeling van muzische grondhouding is erop gericht om een open houding
te ontwikkelen tegenover de wereld van verbeelding, de kunsten en de expressie.
Durf en nieuwsgierigheid zijn de belangrijkste elementen
o Met oog voor schoonheid en authenticiteit
o Diepgang en lichtheid
o Wijsheid
o Nieuwsgierigheid
- Hoe vormt men een muzische grondhouding?
o Een open houding te ontwikkelen tegenover de wereld van de verbeelding,
de kunsten en de expressie.
o Durf en nieuwsgierigheid zijn daarbij belangrijke elementen.
De muzische grondhouding is gekenmerkt door attitudes die je kan situeren op 3
gebieden:
- Persoonsgerichte attitudes
o Vertrouwen hebben in jezelf
o Durven te tonen
o Genieten
o Intensief alle zintuigen gebruiken
o Verwerken van eigen ervaringen
- Sociale attitudes
o Communiceren
o Respect tonen
o Ervaring delen
, - Blik op de (kunstzinnige)wereld
o Geen vooroordelen
o Genieten van een kunstzinnige expressie of kunstwerk
Een muzisch klimaat
= klimaat waarbij er ruimte en oog is voor verwondering, verbeelding en creativiteit.
Cultuur waarbij mensen zichzelf uiten en waarbij er een sfeer heerst van openheid,
aanvaarding en nieuwsgierigheid.
- Mensen moeten open staan voor hetgeen die ze niet kennen
- Oog voor rijkdom van de diversiteit in al je leerlingen
Cultuur
= cultuur is het reflecteren op wat de mens denkt en doet. Door te reflecteren
staan we stil bij de dingen en geven er betekenis aan.
Ø Conclusie: cultuur is vooral een denkactiviteit
De definitie van cultuur leg niet de nadruk op cultuur die als een verzameling van
objecten, producties of artefacten maar op de cultuur als een voortduren proces van
betekenis geven.
Barend van Heusden ziet cultuur als een “state of mind”, een vorm van cognitie.
= cultuur is niet zozeer het schilderij dat aan de muur is maar de betekenis, het gevoel,
de indruk…
3 vormen van cultuur:
Het bestaat uit elementen die mensen met elkaar delen en door te geven aan de
volgende generatie. We maken een onderscheid tussen drie zaken: het hoofd, aan de
buitenkant en hoe het geregeld wordt
1) Wat mensen in hun hoofd meedragen
o Waarden: bv gelijkheid, vrijheid, veiligheid…
, o Opvattingen: ideeën die passen in een groter geheel
o Voorstellingen: beelden, ideeën, verhalen die mensen hebben over
gebeurtenissen
2) Wat je aan de buitenkant kunt zien of merken
o Uitdrukkingsvormen en artefacten: bv een kruisje als symbool voor
Christenen
o Materiële aspecten van cultuur: gebouwen, producten, gebruiksvoorwerpen
en kunst
3) Hoe gedrag geregeld wordt
o Normen: regels die horen bij waarden (regels)
o Instituties: een geheel aan gedragsregels die het gedrag van mensen
bepalen
Culturele vaardigheden
= om te reflecteren op het denken en doen van de mens en om er betekenis aan te
geven, gebruiken we 4 types vaardigheden
4 types vaardigheden:
- Waarnemen
o = nieuwe informatie krijgen
o Zintuigen gebruiken
- Verbeelden
o = het vermogen om iets nieuws te maken
o We nemen niet alleen waar, we doen ook iets met wat we waarnemen
o Het kan:
Fysieke uitdrukking krijgen (bv: een dans, een personage)
Een tastbaar materieel product resulteren (bv: een schilderij,
gebouw)
Een idee (bv: een droombeeld, een plan)
- Conceptualiseren
o = benoemen en duiden
- Analyseren
o Mensen plaatsen dingen in een context en kunnen daardoor systemen,
structuren, verbanden en patronen in werkelijkheid herkennen
o Toetsen of testen van informatie
Voorbeelden van leeractiviteiten
Waarnemen Het aanhoren van een gedicht en het
verschil van trachten opmerken in
uitvoering (tempo, stijl…)
Verbeelden Gebruiken van nieuwsbeelden om reclame
te maken voor een bepaald event
Conceptualiseren Interpreteren van een verhaal over Vos en
Haas
Analyseren Verklaren waarom een bepaald
schoonheidsideaal niet langer geldt
Het doel van cultuur in het onderwijs = cultureel bewustzijn
Examen januari 2026
MUZISCHE
De muzische vorming
= verwijst naar een creatieve en speelse manier van omgaan met de wereld. Het heeft te
maken met kunstzinnigheid, verbeelding, verwondering en spontaniteit.
Etymologisch
= het woord ‘muzische’ afgeleid van het Grieks
= “betreffende de Muzen” – muzen waren Griekse godinnen van kunst, wetenschap en
inspiratie. Ze stonden symbool voor poëzie, muziek, dans, drama en andere creatieve en
intellectuele bezigheden.
- Houding
o Het experimenteren, veerwonderen, nieuwsgierigheid en beleving staat
centraal
o Verwijzen naar een levenshouding waarin speelsheid en creativiteit een rol
spelen los van artistieke disciplines
Een muzische grondhouding
= Een houding waarbij men ontvankelijk is voor verwondering, schoonheid en
verbeelding, met nieuwsgierigheid en durf.
- De ontwikkeling van muzische grondhouding is erop gericht om een open houding
te ontwikkelen tegenover de wereld van verbeelding, de kunsten en de expressie.
Durf en nieuwsgierigheid zijn de belangrijkste elementen
o Met oog voor schoonheid en authenticiteit
o Diepgang en lichtheid
o Wijsheid
o Nieuwsgierigheid
- Hoe vormt men een muzische grondhouding?
o Een open houding te ontwikkelen tegenover de wereld van de verbeelding,
de kunsten en de expressie.
o Durf en nieuwsgierigheid zijn daarbij belangrijke elementen.
De muzische grondhouding is gekenmerkt door attitudes die je kan situeren op 3
gebieden:
- Persoonsgerichte attitudes
o Vertrouwen hebben in jezelf
o Durven te tonen
o Genieten
o Intensief alle zintuigen gebruiken
o Verwerken van eigen ervaringen
- Sociale attitudes
o Communiceren
o Respect tonen
o Ervaring delen
, - Blik op de (kunstzinnige)wereld
o Geen vooroordelen
o Genieten van een kunstzinnige expressie of kunstwerk
Een muzisch klimaat
= klimaat waarbij er ruimte en oog is voor verwondering, verbeelding en creativiteit.
Cultuur waarbij mensen zichzelf uiten en waarbij er een sfeer heerst van openheid,
aanvaarding en nieuwsgierigheid.
- Mensen moeten open staan voor hetgeen die ze niet kennen
- Oog voor rijkdom van de diversiteit in al je leerlingen
Cultuur
= cultuur is het reflecteren op wat de mens denkt en doet. Door te reflecteren
staan we stil bij de dingen en geven er betekenis aan.
Ø Conclusie: cultuur is vooral een denkactiviteit
De definitie van cultuur leg niet de nadruk op cultuur die als een verzameling van
objecten, producties of artefacten maar op de cultuur als een voortduren proces van
betekenis geven.
Barend van Heusden ziet cultuur als een “state of mind”, een vorm van cognitie.
= cultuur is niet zozeer het schilderij dat aan de muur is maar de betekenis, het gevoel,
de indruk…
3 vormen van cultuur:
Het bestaat uit elementen die mensen met elkaar delen en door te geven aan de
volgende generatie. We maken een onderscheid tussen drie zaken: het hoofd, aan de
buitenkant en hoe het geregeld wordt
1) Wat mensen in hun hoofd meedragen
o Waarden: bv gelijkheid, vrijheid, veiligheid…
, o Opvattingen: ideeën die passen in een groter geheel
o Voorstellingen: beelden, ideeën, verhalen die mensen hebben over
gebeurtenissen
2) Wat je aan de buitenkant kunt zien of merken
o Uitdrukkingsvormen en artefacten: bv een kruisje als symbool voor
Christenen
o Materiële aspecten van cultuur: gebouwen, producten, gebruiksvoorwerpen
en kunst
3) Hoe gedrag geregeld wordt
o Normen: regels die horen bij waarden (regels)
o Instituties: een geheel aan gedragsregels die het gedrag van mensen
bepalen
Culturele vaardigheden
= om te reflecteren op het denken en doen van de mens en om er betekenis aan te
geven, gebruiken we 4 types vaardigheden
4 types vaardigheden:
- Waarnemen
o = nieuwe informatie krijgen
o Zintuigen gebruiken
- Verbeelden
o = het vermogen om iets nieuws te maken
o We nemen niet alleen waar, we doen ook iets met wat we waarnemen
o Het kan:
Fysieke uitdrukking krijgen (bv: een dans, een personage)
Een tastbaar materieel product resulteren (bv: een schilderij,
gebouw)
Een idee (bv: een droombeeld, een plan)
- Conceptualiseren
o = benoemen en duiden
- Analyseren
o Mensen plaatsen dingen in een context en kunnen daardoor systemen,
structuren, verbanden en patronen in werkelijkheid herkennen
o Toetsen of testen van informatie
Voorbeelden van leeractiviteiten
Waarnemen Het aanhoren van een gedicht en het
verschil van trachten opmerken in
uitvoering (tempo, stijl…)
Verbeelden Gebruiken van nieuwsbeelden om reclame
te maken voor een bepaald event
Conceptualiseren Interpreteren van een verhaal over Vos en
Haas
Analyseren Verklaren waarom een bepaald
schoonheidsideaal niet langer geldt
Het doel van cultuur in het onderwijs = cultureel bewustzijn
