College 2 ~ Criminologische theorieën
Overzicht: theoretische criminologie in vogelvlucht
Diepgang: 4 theoretische perspectieven nader bekeken
Toepassing: verklaren crimineel gedrag Holleeder
Theoretische criminologie in vogelvlucht:
Theorieën al eeuwen geleden ontstaan
- Middeleeuwen: via christendom gekeken naar crimineel gedrag, alles wat Bijbel
toestaat is normaal, alles wat Bijbel verbiedt is deviant. Verklaringen crimineel
gedrag: duivel, heksen, bezeten zijn e.d.
- 17e/18e eeuw, Bentham & Beccaria: klassieke school: mensen hebben vrije keuze
o Verlichting
o Secularisme (christendom minder belangrijk)
o Opkomst voluntarisme: iedereen heeft vrije wil en is verantwoordelijk voor
eigen daden niet de duivel
- Iets later, Lombroso & Quotalet: positivisme: alles werd onderzocht en gemeten
steeds meer los van vrije wil, mensen zijn gedetermineerd en hebben weinig tot
helemaal geen vrije wil
o Opkomst wetenschap
o Steeds meer waarde gehecht aan meten en empirisch bewijs
- Nu: eigenlijk nog geen oplossing, de een zegt er is vrije wil, de ander zegt dat
omgeving/samenleving een crimineel maakt, weer een ander zegt genen
- allerlei verklaringen te bedenken voor crimineel gedrag
Waarom zo veel theorieën om criminaliteit te verklaren?
1. Verschillende wetenschappelijke disciplines, met eigen verklaringsmodellen en
onderzoeksmethoden (multidisciplinair)
2. Criminaliteit als containerbegrip: grote variatie onder delicten verschillende
verklaringen nodig (sluit aan bij probleem 1)
3. Verschillende mens- en maatschappijbeelden (probleem 2)
4. Criminologische vraagstukken op verschillende niveaus: micro, meso, macro (Shell of
1 jongen die bij tankstation Snickers steelt)
5. Nieuwe ontwikkelingen vragen om nieuwe verklaringen (probleem 4)
Theoretische criminologie (etiologie)
Welke theoretische verklaringen zijn er allemaal?
- Heel veel!
- Indeling op:
o Stroming/discipline meest gebruikelijk (Newburn & Carrabine)
o Analytisch niveau: micro, meso, macro
o Mensbeeld
Rationele keuzetheorieën: mensen hebben vrije wil en denken alles goed uit voordat ze een
handeling uitvoeren (homo economicus)
Overzicht: theoretische criminologie in vogelvlucht
Diepgang: 4 theoretische perspectieven nader bekeken
Toepassing: verklaren crimineel gedrag Holleeder
Theoretische criminologie in vogelvlucht:
Theorieën al eeuwen geleden ontstaan
- Middeleeuwen: via christendom gekeken naar crimineel gedrag, alles wat Bijbel
toestaat is normaal, alles wat Bijbel verbiedt is deviant. Verklaringen crimineel
gedrag: duivel, heksen, bezeten zijn e.d.
- 17e/18e eeuw, Bentham & Beccaria: klassieke school: mensen hebben vrije keuze
o Verlichting
o Secularisme (christendom minder belangrijk)
o Opkomst voluntarisme: iedereen heeft vrije wil en is verantwoordelijk voor
eigen daden niet de duivel
- Iets later, Lombroso & Quotalet: positivisme: alles werd onderzocht en gemeten
steeds meer los van vrije wil, mensen zijn gedetermineerd en hebben weinig tot
helemaal geen vrije wil
o Opkomst wetenschap
o Steeds meer waarde gehecht aan meten en empirisch bewijs
- Nu: eigenlijk nog geen oplossing, de een zegt er is vrije wil, de ander zegt dat
omgeving/samenleving een crimineel maakt, weer een ander zegt genen
- allerlei verklaringen te bedenken voor crimineel gedrag
Waarom zo veel theorieën om criminaliteit te verklaren?
1. Verschillende wetenschappelijke disciplines, met eigen verklaringsmodellen en
onderzoeksmethoden (multidisciplinair)
2. Criminaliteit als containerbegrip: grote variatie onder delicten verschillende
verklaringen nodig (sluit aan bij probleem 1)
3. Verschillende mens- en maatschappijbeelden (probleem 2)
4. Criminologische vraagstukken op verschillende niveaus: micro, meso, macro (Shell of
1 jongen die bij tankstation Snickers steelt)
5. Nieuwe ontwikkelingen vragen om nieuwe verklaringen (probleem 4)
Theoretische criminologie (etiologie)
Welke theoretische verklaringen zijn er allemaal?
- Heel veel!
- Indeling op:
o Stroming/discipline meest gebruikelijk (Newburn & Carrabine)
o Analytisch niveau: micro, meso, macro
o Mensbeeld
Rationele keuzetheorieën: mensen hebben vrije wil en denken alles goed uit voordat ze een
handeling uitvoeren (homo economicus)
