Inleiding
Door de tijd heen krijgt de staat meer verantwoordelijkheid over de zorg; recht op
zorg, wordt een basisrecht
De voortdurende verandering in de verhouding tussen staat, markt en
burgermaatschappij zijn bepalend voor de visie op zorg en welzijn
Welke van de 3 de overhand heeft, is het gevolg van politieke keuzes
Driehoek blz. 312
De liberale nachtwakersstaat (1848-1917)
Liberalisme; de staat moet zich zo min mogelijk bemoeien van de markt. Hoe meer
individuele vrijheid de mensen hebben om hun zaken te regelen hoe groter de kans
op vooruitgang, voorspoed en welvaart voor iedereen
Locke is de filosoof die de legitimatie van de staat fundeert op het principe van de
bescherming van eigendom en Mill heeft vooral de nadruk gelegd op burgerlijke
vrijheidsrechten. Deze kunnen gezien worden als de belangrijkste pijlers van het
liberalisme
Natuurlijke rechten en vrijheidsrechten
Voorstellen van een natuurlijke toestand, waarin de mensen met elkaar samenleven
maar er nog geen wettelijke verhoudingen zijn
Hobbes: stelt de situatie voor als ‘allen tegen allen’; een soort oorlog
Rousseau: ziet een paradijs voor ogen waarin de aarde van niemand is en de
vruchten van iedereen
Locke:
- Recht op leven, recht op eigendom en recht op vrijheid
- Dingen worden eigendom van jou, als je arbeid verricht op het te verkrijgen
- Ontstaan van een staat; blz. 316
Fundamentele vrijheidsrechten: John Stuart Mill
Vrijheid is volgens hem een noodzakelijke voorwaarden voor het menselijke geluk
Liefdadigheid i.p.v. rechtvaardigheid
1854 armenwet: wanneer ze niet bij familie of de kerk terechtkunnen, kunnen ze
naar de gemeente gaan voor zorg
Swaan heeft redenen waarom armenzorg belangrijk is:
- Armenzorg is volgens hem ontstaan omdat de mensen last kregen van elkaar
ellende. Oftewel armenzorg is er voor het collectief goed
- Interdependentiefactor: wederzijdse afhankelijkheid
De staat krijgt zorgplicht
Arbeiders komen in opstand tegen hun slechte omstandigheden
Men gaat zich uitspreken voor ‘verheffing van de arbeidsklasse’
Er komt een apart ministerie voor volksgezondheid. Liberale principe vervalt en de
staat gaat zich bemoeien met de gezondheidszorg.