Op weg naar het 1ste leerjaar:
grafomotoriek/schrijfmotoriek:
1 Inleiding:
1.1 Is schrijven nog wel nodig?
Ondanks computers en tablets blijft leren schrijven essentieel
Onderzoek toont dat schrijven met de hand zorgt voor:
Betere verwerking en onthouden van leerstof
Betere spellingsontwikkeling dan typen
Betere letterherkenning, omdat motoriek + zien + horen samenwerken
Handschrift blijft belangrijk op school, o.a. voor toetsen en leesbaarheid
Schrijven is dus een combinatie van cognitieve processen (denken) en motorische
processen (bewegen) --> ‘language by hand’
Daarnaast spelen ook sociaal-emotionele factoren mee --> schrijven =
psychomotorische activiteit
1.1.1 Schrijven is …
Schrijven is …
Een handeling: schrijfmotoriek Met een bedoeling (functie): schrijven
Het technische aspect Conceptualiseren: een betekenis
Doel: vastleggen = conceptualiseren functie
Een leesbaar, regelmatig,
verbonden, vloeiend, sober en Zich uiten: uitdrukken wat in je omgaat =
lichthellend handschrift expressieve functie
Communiceren: iets meedelen aan anderen
= communicatieve functie
1
,1.2 Schrijven als psychomotorische activiteit:
Schrijven is niet enkel fijne motoriek, maar een samenspel van 3 componenten:
Motorisch (bewegingen uitvoeren)
Cognitief (kennis van letters, taal)
Affectief (gevoelens, motivatie)
Problemen met schrijven kunnen dus verschillende oorzaken hebben:
Motorisch --> onvoldoende controle
Cognitief --> taalproblemen
Emotioneel --> faalangst, negatieve ervaringen
De manier waarop iemand schrijft, kan veranderen afhankelijk van zijn emotionele en
fysieke toestand
2
, 1.3 Grafomotorische ontwikkeling:
Grafomotoriek = voorloper v/h schrijven (krabbelen, tekenen, bewegingen maken)
Kleuters moeten nog niet kunnen schrijven, maar moeten er kaar voor zijn
Ontwikkelingsfasen:
Ontluikend schrijven:
- Kleuterklas
- Onderdeel van ontluikende geletterdheid
- Kinderen zijn nog niet bezig met echt schrijven, maar experimenteren
spelenderwijs met schrift
- Kinderen ‘schrijven’ via tekenen, krabbelen en imiteren
- Zowel motorische, cognitieve als sociaal-emotionele ontwikkeling
belangrijk
Aanvankelijk schrijven:
- 1ste -2de leerjaar
- Start v/h echte schrijfonderwijs
- Kinderen leren de conventies v/d geschreven taal
- Ze leren letters en cijfers correct te vormen en verbinden
- Ook schrijfregels en basisvaardigheden worden expliciet aangeleerd
- Er wordt veel geoefend om de schrijfvaardigheid op te bouwen
Voortgezet schrijven:
- Vanaf 3de leerjaar
- Schrijven wordt een communicatiemiddel
- Handschrift wordt geleidelijk geautomatiseerd door oefening en
herhaling
- Schrijven wordt een middel om te leren en informatie vast te leggen
3
grafomotoriek/schrijfmotoriek:
1 Inleiding:
1.1 Is schrijven nog wel nodig?
Ondanks computers en tablets blijft leren schrijven essentieel
Onderzoek toont dat schrijven met de hand zorgt voor:
Betere verwerking en onthouden van leerstof
Betere spellingsontwikkeling dan typen
Betere letterherkenning, omdat motoriek + zien + horen samenwerken
Handschrift blijft belangrijk op school, o.a. voor toetsen en leesbaarheid
Schrijven is dus een combinatie van cognitieve processen (denken) en motorische
processen (bewegen) --> ‘language by hand’
Daarnaast spelen ook sociaal-emotionele factoren mee --> schrijven =
psychomotorische activiteit
1.1.1 Schrijven is …
Schrijven is …
Een handeling: schrijfmotoriek Met een bedoeling (functie): schrijven
Het technische aspect Conceptualiseren: een betekenis
Doel: vastleggen = conceptualiseren functie
Een leesbaar, regelmatig,
verbonden, vloeiend, sober en Zich uiten: uitdrukken wat in je omgaat =
lichthellend handschrift expressieve functie
Communiceren: iets meedelen aan anderen
= communicatieve functie
1
,1.2 Schrijven als psychomotorische activiteit:
Schrijven is niet enkel fijne motoriek, maar een samenspel van 3 componenten:
Motorisch (bewegingen uitvoeren)
Cognitief (kennis van letters, taal)
Affectief (gevoelens, motivatie)
Problemen met schrijven kunnen dus verschillende oorzaken hebben:
Motorisch --> onvoldoende controle
Cognitief --> taalproblemen
Emotioneel --> faalangst, negatieve ervaringen
De manier waarop iemand schrijft, kan veranderen afhankelijk van zijn emotionele en
fysieke toestand
2
, 1.3 Grafomotorische ontwikkeling:
Grafomotoriek = voorloper v/h schrijven (krabbelen, tekenen, bewegingen maken)
Kleuters moeten nog niet kunnen schrijven, maar moeten er kaar voor zijn
Ontwikkelingsfasen:
Ontluikend schrijven:
- Kleuterklas
- Onderdeel van ontluikende geletterdheid
- Kinderen zijn nog niet bezig met echt schrijven, maar experimenteren
spelenderwijs met schrift
- Kinderen ‘schrijven’ via tekenen, krabbelen en imiteren
- Zowel motorische, cognitieve als sociaal-emotionele ontwikkeling
belangrijk
Aanvankelijk schrijven:
- 1ste -2de leerjaar
- Start v/h echte schrijfonderwijs
- Kinderen leren de conventies v/d geschreven taal
- Ze leren letters en cijfers correct te vormen en verbinden
- Ook schrijfregels en basisvaardigheden worden expliciet aangeleerd
- Er wordt veel geoefend om de schrijfvaardigheid op te bouwen
Voortgezet schrijven:
- Vanaf 3de leerjaar
- Schrijven wordt een communicatiemiddel
- Handschrift wordt geleidelijk geautomatiseerd door oefening en
herhaling
- Schrijven wordt een middel om te leren en informatie vast te leggen
3
