Hoofdstuk 7: Het dak van de wereld breekt open
Kennisclip 6:
René Descartes (1596-1650):
Vraag Descartes: hoe kan ik zeker zijn van iets?
Dus twijfels aan alles, ook aan zichzelf
Doel: nieuwe methode tot kennis
Niet geloven, maar weten (en dus twijfelen)
Twijfel aan:
Overgeleverde weten (tegenstrijdig)
Zintuiglijke waarneming (ik kan mij vergissen of dromen)
Wereld kan bedrieglijk zijn (ik kan dit niet uitsluiten)
Twijfelen: nergens nog zeker van zijn
Uit twijfel, nieuw vast uitgangspunt: ik ben aan het twijfelen
Conclusie D: dit is een idée claire et distincte
Probleem :
Nieuw uitgangspunt van kennis : menselijk subject
Maar nog geen fundament van kennis (enkel zekerheid als ik twijfel)
Daarom: ‘godbewijs’:
Doel twijfel is waarheid
Alleen als we echt zeker zijn van iets, is kennis en wetenschap mogelijk
Conclusie:
Moderne wetenschap na Descartes:
Twijfel aan bestaande kennis als motor van nieuwe kennis
Geboorte van objectieve wetenschap
Subject bestuurt object
Objectieve wetenschap (= als je aan wetenschap wil doen dan moet je van
buitenaf dat object bestuderen, zo wetenschappelijk mogelijk benaderen)
– subject bestudeert object – gevoelens doet er niet doe maar wel wat we
kunnen verzamelen aan kennis door de wereld te bestuderen – twijels als
methode om aan wetenschap te doen( = wetenschappers mogen niet
direct denken dat het juist is)
, Periode Descartes: moderniteit:
Mechanisering van het wereldbeeld
Natuur is niet langer bezield, maar te bestuderen ‘mechaniek’
God wordt uit wetenschap en SA geweerd
Nieuwe orde van een nieuwe wereld
De mechanica (hefbomen, katrollen … ) kwam op -> daardoor keken we
naar het menselijk lichaam als een mechaniekje
Decartes: “we moeten de wereld bestuderen alsof het een dood object
is”= moderne wetenschap
Moderniteit:
Wereldbeeld wordt opengeslagen: mens wordt stipje in oneindig heelal
Systematische poging om wereld en mens te kennen
Nieuwe houding om aan wetenschap te doen: experimentele methode
Experimentele methode (Galileo Galileï):
Metodo risolutivo (de analyse): gissend opsporen van zaken
Metodo compositivo (de synthese): bewijs van de oorzaken
Experimentele verificatie: exp. Toetsing van de bekomen bewijzen aan de
empirie
- Basis moderne wetenschap en filosofie
Roger Bacon (1214-1294):
Vroege ME en voorloper Galileï
Scienta experimentalis
Afrekening met (tekort aan) bewijskracht van zijn tijd
De erroribus medicorum: commentaar op fouten van dokters
Nadruk op zintuigelijke ervaring en ‘experiment’
Heeft een boek geschreven “scientia experimentalis”
Opkomst moderne geneeskunde:
Lijk, open u:
Kennisclip 6:
René Descartes (1596-1650):
Vraag Descartes: hoe kan ik zeker zijn van iets?
Dus twijfels aan alles, ook aan zichzelf
Doel: nieuwe methode tot kennis
Niet geloven, maar weten (en dus twijfelen)
Twijfel aan:
Overgeleverde weten (tegenstrijdig)
Zintuiglijke waarneming (ik kan mij vergissen of dromen)
Wereld kan bedrieglijk zijn (ik kan dit niet uitsluiten)
Twijfelen: nergens nog zeker van zijn
Uit twijfel, nieuw vast uitgangspunt: ik ben aan het twijfelen
Conclusie D: dit is een idée claire et distincte
Probleem :
Nieuw uitgangspunt van kennis : menselijk subject
Maar nog geen fundament van kennis (enkel zekerheid als ik twijfel)
Daarom: ‘godbewijs’:
Doel twijfel is waarheid
Alleen als we echt zeker zijn van iets, is kennis en wetenschap mogelijk
Conclusie:
Moderne wetenschap na Descartes:
Twijfel aan bestaande kennis als motor van nieuwe kennis
Geboorte van objectieve wetenschap
Subject bestuurt object
Objectieve wetenschap (= als je aan wetenschap wil doen dan moet je van
buitenaf dat object bestuderen, zo wetenschappelijk mogelijk benaderen)
– subject bestudeert object – gevoelens doet er niet doe maar wel wat we
kunnen verzamelen aan kennis door de wereld te bestuderen – twijels als
methode om aan wetenschap te doen( = wetenschappers mogen niet
direct denken dat het juist is)
, Periode Descartes: moderniteit:
Mechanisering van het wereldbeeld
Natuur is niet langer bezield, maar te bestuderen ‘mechaniek’
God wordt uit wetenschap en SA geweerd
Nieuwe orde van een nieuwe wereld
De mechanica (hefbomen, katrollen … ) kwam op -> daardoor keken we
naar het menselijk lichaam als een mechaniekje
Decartes: “we moeten de wereld bestuderen alsof het een dood object
is”= moderne wetenschap
Moderniteit:
Wereldbeeld wordt opengeslagen: mens wordt stipje in oneindig heelal
Systematische poging om wereld en mens te kennen
Nieuwe houding om aan wetenschap te doen: experimentele methode
Experimentele methode (Galileo Galileï):
Metodo risolutivo (de analyse): gissend opsporen van zaken
Metodo compositivo (de synthese): bewijs van de oorzaken
Experimentele verificatie: exp. Toetsing van de bekomen bewijzen aan de
empirie
- Basis moderne wetenschap en filosofie
Roger Bacon (1214-1294):
Vroege ME en voorloper Galileï
Scienta experimentalis
Afrekening met (tekort aan) bewijskracht van zijn tijd
De erroribus medicorum: commentaar op fouten van dokters
Nadruk op zintuigelijke ervaring en ‘experiment’
Heeft een boek geschreven “scientia experimentalis”
Opkomst moderne geneeskunde:
Lijk, open u:
