Samenvatting ZHBII - Week 5 | GNBA200106 | UU | 2025/26

WEEK 5; AANDOENINGEN VAN DE WERVELKOLOM EN
RUGKLACHTEN
Hoorcollege 12: Afwijkingen van de wervelkolom
De wervelkolom moet zowel bewegelijkheid als stabiliteit geven. De stabiliteit
wordt door ligamenten behouden: lig. anterior longitudinaal, lig. posterior
longitudinaal, lig. flavum (tussen bogen) en de lig. interspinosi. De facet
gewrichten verzorgen de bewegelijkheid van de wervelkolom. De stand van deze
gewrichten zegt veel over de bewegingsmogelijkheden.
Bij een patiënt met een afwijkend luchtfiguur, wordt gedacht aan een scoliose. Er
kan onderscheid gemaakt worden in een functionele en een structurele scoliose.
Bij de functionele scoliose ligt de oorzaak van de scheefstand niet in de
wervelkolom, meestal is het een beenlengteverschil. Bij de structurele scoliose
ligt het probleem wel in de wervelkolom zelf. Als je de patiënt voorover laat
buigen, zie je een hoogteverschil (= gibbus). Dit zijn uitstekende ribben als
gevolg van de rotatieafwijking.
Spinale pathologie:
 Congenitaal
o Spina bifida = open ruggetje; occulta / meningocele /
myelomeningocele
o Congenitale scoliose = failure of formation en/of failure of
segementation
 Deformaties
o Scoliose = laterale kromming van meer dan 10 graden
 Idiopatisch = geen verklaring
 Neuromusculair = rugspieren worden niet goed aangestuurd
 Congenitaal = aangeboren
 Degeneratief = als gevolg van slijtage
 Functioneel = oorzaak ligt ergens anderes, zoals een
beenlengteverschil
o Kyfose = ventrale kromming van meer dan 3 opeenvolgende
wervels
 M. Scheuermann
 Trauma
 Infecties
 Metastase
 Degeneratief
o Syndesmophytes = verdunnen en verkalken van de disc
o HNP = de nucleus pulposis puilt in het wervelkanaal uit
o Kanaalstenose = hypertrofie van het wervelkanaal, zorgt voor
afknelling
o Spondylolisthesis = verschuiving van wervel t.o.v. die daaronder,
kan ook voor afknelling zorgen.
 Trauma
o Spinal cord injury
 Boven C5 komt de ademhaling in gevaar
 Thoracaal functioneren de bovenste extremiteiten nog wel
 Lumbaal functioneren de onderste extremiteiten niet meer

,  Sacraal functioneert de blaas en anal sfincter niet meer (=
incontinentie)
 Infectieus
o Spondylodiscitis = infectie van een wervel en tussenwervelschijf
(let op! De tussenwervelschijf is slecht doorbloed, dus vaker bij
spondylitis)
o Spondylitis = infectie van een wervel
 Neoplasma
o Primair = zeldzaam
o Secundair = 70% van de metastasen, goed doorbloed door de
plexus
Lage rugpijn is een van de grootste socio-economische last van de bevolking.
Hoorcollege 13: (lage) rugklachten in de huisartspraktijk
De DD van een lage rugpijn:
 Aspecifieke lage-rugpijn (80-85%) = geen aanwijsbare oorzaak van de pijn
 Lage-rugpijn met uitstraling (5-15%)
o HNP
 Motorische en sensibele uitval van een zenuw (volgt
dermatoom)
 Lasège positief
o Lumbosacraal radiculair syndroom (kanaalstenose)
 Neurogene claudicatio
o Caudasyndroom = incontinentie met gevoelloosheid in het
rijbroekgebied
o Wervelkanaalstenose
 Overig (1-4%)
o (osteoprotische) fractuur
 Osteoporose op oudere leeftijd of door corticosteroïden
 Ruggenmerg wordt niet bedreigd
o Maligniteit = vaak als metastase van borst en prostaatkanker
 Alarmsymptomen (ouder, progressief, onafhankelijk van
houding, gewichtsverlies)
 VG maligniteit (met name prostaat en borst)
o Ziekte van Bechterew = ontsteking waardoor de wervelkolom
gaat vergroeien
 Nachtelijke pijn, pijn neemt af met bewegen
 Verhoogd bezinksel
o Axiale spondyloartritis = artrose
o Spondylolysthesis = verschuiving van de wervel
 Palpabel trapje
 Uitstraling in de benen
 Vaak vóór de puberteit
o Spondylodiscitis = ontsteking van de wervel + tussenwervelschijf
 Ziek, koorts
 Neurologische uitval
o Aneurysma
Beleid
Acute fase Na 3-4 weken Chronische fase