Samenvatting nova natuurkunde vwo 3 hoofdstuk 3

Natuurkunde hoofdstuk 3 samenvatting
Paragraaf 1
Een lichtstraal (= een kleine lichtbundel) beweegt langs een rechte lijn. Totdat die tegen een
grensvlak komt en de lichtstraal van richting veranderd (=lichtbreking).


De normaal  de lijn loodrecht op het grensvlak

Hoek van inval (∠i)  hoek tussen de invallende lichtstraal en de normaal

Hoek van breking (∠r)  hoek tussen de uittredende lichtstraal en de normaal
- Bij de overgang van lucht naar een stof breekt de lichtstraal naar de normaal toe.
∠r is dan kleiner dan ∠i
- Bij de overgang van een stof naar lucht breekt de lichtstraal van de normaal af.
∠r is dan groter dan ∠i
- Lichtstralen die loodrecht op de stof vallen veranderen niet van richting


Het verband tussen ∠i en ∠r kan je onderzoeken met een halfronde perspexschijf.
Als de hoek van inval groter dan 42°, geldt de spiegelwet:

∠i = ∠t

De grenshoek  de hoek van inval waarbij de hoek van breking gelijk is aan 90°

Als de hoek van inval kleiner of gelijk is aan de grenshoek wordt de lichtstraal gebroken.
Als de hoek van inval groter is dan de grenshoek wordt de lichtstraal teruggekaatst.


Je kan met een lens een evenwijdige bundel zonlicht in één punt concentreren. Vóór de lens
lopen de lichtstralen evenwijdig aan de hoofdas (= de lijn die door het midden van de lens
loopt, loodrecht op de lens). Na de lens bewegen de lichtstralen naar elkaar toe en komen
samen in één punt: het brandpunt (F).
De brandpuntsafstand (f) de afstand tussen het midden van de lens en het brandpunt F
Hoe kleiner de brandpuntsafstand, des te sterker breekt de lens het licht.

, Wet van Snellius

Er is geen evenredig verband tussen ∠i en ∠r, maar wel tussen sin i en sin r




n is een constante
n is de brekingsindex


Paragraaf 2
Positieve/bolle lenzen zijn in het midden dikker dan aan de rand. Een positieve lens maakt
van een evenwijdige bundel licht een convergente bundel. De lens buigt de lichtstralen naar
de hoofdas toe. Hoe boller de lens, des te sterker is de convergerende werking.
Negatieve/holle lenzen zijn in het midden dunner dan aan de rand. Een negatieve lens buigt
de lichtstralen af naar buiten en werkt divergerend. Een evenwijdige bundel zonlicht voor de
lens wordt een divergente bundel na de lens.


De lens van de filmprojector maakt een afbeelding van de film op het scherm  een lens in
de camera beeldt de wereld voor de lens verkleind af op een lichtgevoelige beeldchip  de
lens in je oog maakt een afbeelding op je netvlies
Met een positieve lens kun je dus een vergroot of verkleind beeld van een voorwerp maken.
Als je een foto neemt, valt er licht van het voorwerp op de lens. De lens zorgt ervoor dat het
licht uit één punt L van het voorwerp ook weer in één punt B van het beeld bij elkaar komt.
Die punten noem je het voorwerpspunt L en het beeldpunt B. Een foto bestaat uit miljoenen
van zulke beeldpunten. Een foto is scherp als de beeldpunten heel klein zijn en elkaar niet
overlappen. Bij een onscherpe foto is elk beeldpunt een cirkeltje en overlappen die cirkeltjes
elkaar gedeeltelijk.


Het beeld construeren  met een tekening op schaal uitzoeken waar het beeld achter de
lens ontstaat.
Je gebruikt daarvoor constructiestralen waarvan je precies weet hoe ze lopen. Deze stralen
beginnen in een handig gekozen punt van het voorwerp:
- Constructiestraal 1 loopt vóór de lens evenwijdig aan de hoofdas en gaat na de lens door
het brandpunt F.
- Constructiestraal 2 gaat door het midden van de lens en verandert dus niet van richting.
Het beeldpunt ligt dan op het snijpunt van deze twee stralen. Je kunt je constructie
nauwkeuriger maken door een derde constructiestraal te tekenen: