1. Introductie in Packaging
1.1. Doelstellingen
- Kan je uitleggen wat primaire, secundaire en tertiaire verpakkingen zijn.
- Kan je de verschillende functies opsommen van een verpakking en deze duiden op een concrete verpakking.
- Leg je uit waarom we materialen combineren om de functionaliteit van een verpakking te verhogen en geeft voorbeelden.
- Kan je voorbeelden geven van reglementering bij verpakkingen
1.2. Wat is een verpakking?
“Verpakkingen zijn omhullingen van voedsel of andere producten,
die na gebruik over het algemeen worden weggegooid als verpakkingsafval.”
Nuancering:
- Verpakking kan ook een deel van het product zelf zijn. (bvb. Eetbare coating, een schil, …)
- In circulaire economie streven we naar hergebruik verpakkingen en grondstoffen
o Reuse
o Recycle
1.3. Opdeling in verpakkingstypes
- Primaire verpakking
o Twee benaderingen:
Oorspronkelijk: "Verpakking die rechtsstreeks in contact staat met product”
Volgens Interregionale Verpakkingscommissie (IVC) “Verkoopseenheid”
• SKU Stock keeping Unit
• 1 barcode
- Secundaire verpakking
o Bijéénhouden van individuele verpakkingen
Sneller rekken vullen
Makkelijker transport
o Net als primaire verpakking, koopt de consument meestal deze verpakking
Mag ook verpakking openen, mag verpakking achter laten
Soms SKU met aparte barcode bv. krat 24 blikken
- Tertiaire verpakking
o Is een logistieke verpakking tussen fabrikant en retail
o Komt niet in handen van consument
o Komt normaal niet in de winkel terecht
- (serviceverpakking)
o Is een verpakking die aangebracht/aangeboden wordt op het verkoopspunt,
ter consumptie of transport.
o “On the go”
De aflijning is niet altijd zuiver te maken
- Opkomst individueel verpakte waren
- Opkomst shelf ready packaging en displays
- ‘container’- verkoop
1.4. Functie van een verpakking
1.4.1. Transport
- Objecten verzamelen
- Vloeistoffen en kleine objecten
Roel Ottoy 2CMOb 2020 – 2021 (Sem 1) 1
, 1.4.2. Bescherming
- Fysiek: Schokken, duwen, samendrukken…
- Barrière tegen vreemde stoffen:
o Zuurstof, gassen
o Stof
o Vochtigheid
o Bacteriën
o Licht
o Chemische en biologische invloeden
We noemen dit barrière-eigenschappen
Hoe kan ‘contaminatie’ ontstaan?
1.4.3. Houdbaarheid bevorderen
- Door de barrière-eigenschappen
- 1/3 van alle geproduceerde voedsel ter wereld wordt weggegooid
1.4.4. Marketing
- Brand identity
- Esthetiek verpakking
- Verkoop bevorderen
1.4.5. Informatie
- Ingrediënten
- Inhoud
- Voedingswaren
- Allergenen
- Ecologie
- Producent
- Barcode
- Logo’s
- …
- Afbeelding van de inhoud
o LET OP: vermelding “serveertip” of “serveersuggestie”
1.4.6. Gebruiksgemak
- Proportioneren
- Hersluiten
- Uitgieten
- Doseren
- Functioneel – IoT
Roel Ottoy 2CMOb 2020 – 2021 (Sem 1) 2
, 1.4.7. Beveiligen
- Tegen namaak
o Veredelingstechnieken: foliedruk, hologrammen, …
o Authenticiteitszegels (bvb.: VOID sticker op gsm-doosjes)
- Tegen openen
o In de winkel
o Kinderbeveiliging (kuisproducten)
- Tegen diefstal
o Vergroten van verpakking van kleine dure objecten (SD-kaartjes)
o Elektronische tags
1.4.8. Beleving
- Het openen (the unpacking experience) (Kinder surprise)
- Brand identity
- Kwaliteitsbeleving (bvb.: champagne)
- Spelelement: puzzel, wedstrijd.. (cornflakesdozen)
- ME-time, gezelligheid (zakje chips)
1.4.9. Productie en verpakken mogelijk maken
- Bedrukbaarheid
o Niet alle materialen zijn bedrukbaar
- Sealbaarheid
o Niet alle materialen kunnen aan mekaar hechten om te sluiten
1.4.10. Duurzaamheid
- 3R
o Redesign = ‘ecodesign’
o Reuse
o Recycle
Verpakken = materialen combineren om functies te vervullen
Welke functies primeren? Belang context
1.5. Packaging materialen: 5 groepen
- Kunststoffen
- Papier/karton
- Glas
- Metaal
- Hout
1.5.1. Elk materiaal beantwoordt aan bepaalde functies:
- Glas en metaal = goede barrière-eigenschappen, zwaar
- Plastics = licht, goed voor transport, soms slechte barrière
- Golfkarton = beschermend tijdens transport
Roel Ottoy 2CMOb 2020 – 2021 (Sem 1) 3
, 1.6. Monomaterialen vs. Multimaterialen
1.6.1. Monomaterialen
o Bestaan uit 1 materiaal
o Makkelijker te sorteren > recycleren
o Verschillende materialen combineren voor verschillende functies
o R&D: monomateriaal met verschillende functies
1.6.2. Multimaterialen
o Bestaan uit meerdere materialen die verschillende functies combineren
o Aan elkaar gesmolten of gelijmd
o Probleem sorteren> moeilijk tot niet recycleren
1.7. Wetten en regels
- Verpakkingen moeten beantwoorden aan een hele reeks richtlijnen
o Vermeldingen
o Logo’s
o Materialen
o Recyclage
o Veiligheid
o …
1.8. Elementen van een verpakking
1.9. Voedingswaarden
Roel Ottoy 2CMOb 2020 – 2021 (Sem 1) 4
1.1. Doelstellingen
- Kan je uitleggen wat primaire, secundaire en tertiaire verpakkingen zijn.
- Kan je de verschillende functies opsommen van een verpakking en deze duiden op een concrete verpakking.
- Leg je uit waarom we materialen combineren om de functionaliteit van een verpakking te verhogen en geeft voorbeelden.
- Kan je voorbeelden geven van reglementering bij verpakkingen
1.2. Wat is een verpakking?
“Verpakkingen zijn omhullingen van voedsel of andere producten,
die na gebruik over het algemeen worden weggegooid als verpakkingsafval.”
Nuancering:
- Verpakking kan ook een deel van het product zelf zijn. (bvb. Eetbare coating, een schil, …)
- In circulaire economie streven we naar hergebruik verpakkingen en grondstoffen
o Reuse
o Recycle
1.3. Opdeling in verpakkingstypes
- Primaire verpakking
o Twee benaderingen:
Oorspronkelijk: "Verpakking die rechtsstreeks in contact staat met product”
Volgens Interregionale Verpakkingscommissie (IVC) “Verkoopseenheid”
• SKU Stock keeping Unit
• 1 barcode
- Secundaire verpakking
o Bijéénhouden van individuele verpakkingen
Sneller rekken vullen
Makkelijker transport
o Net als primaire verpakking, koopt de consument meestal deze verpakking
Mag ook verpakking openen, mag verpakking achter laten
Soms SKU met aparte barcode bv. krat 24 blikken
- Tertiaire verpakking
o Is een logistieke verpakking tussen fabrikant en retail
o Komt niet in handen van consument
o Komt normaal niet in de winkel terecht
- (serviceverpakking)
o Is een verpakking die aangebracht/aangeboden wordt op het verkoopspunt,
ter consumptie of transport.
o “On the go”
De aflijning is niet altijd zuiver te maken
- Opkomst individueel verpakte waren
- Opkomst shelf ready packaging en displays
- ‘container’- verkoop
1.4. Functie van een verpakking
1.4.1. Transport
- Objecten verzamelen
- Vloeistoffen en kleine objecten
Roel Ottoy 2CMOb 2020 – 2021 (Sem 1) 1
, 1.4.2. Bescherming
- Fysiek: Schokken, duwen, samendrukken…
- Barrière tegen vreemde stoffen:
o Zuurstof, gassen
o Stof
o Vochtigheid
o Bacteriën
o Licht
o Chemische en biologische invloeden
We noemen dit barrière-eigenschappen
Hoe kan ‘contaminatie’ ontstaan?
1.4.3. Houdbaarheid bevorderen
- Door de barrière-eigenschappen
- 1/3 van alle geproduceerde voedsel ter wereld wordt weggegooid
1.4.4. Marketing
- Brand identity
- Esthetiek verpakking
- Verkoop bevorderen
1.4.5. Informatie
- Ingrediënten
- Inhoud
- Voedingswaren
- Allergenen
- Ecologie
- Producent
- Barcode
- Logo’s
- …
- Afbeelding van de inhoud
o LET OP: vermelding “serveertip” of “serveersuggestie”
1.4.6. Gebruiksgemak
- Proportioneren
- Hersluiten
- Uitgieten
- Doseren
- Functioneel – IoT
Roel Ottoy 2CMOb 2020 – 2021 (Sem 1) 2
, 1.4.7. Beveiligen
- Tegen namaak
o Veredelingstechnieken: foliedruk, hologrammen, …
o Authenticiteitszegels (bvb.: VOID sticker op gsm-doosjes)
- Tegen openen
o In de winkel
o Kinderbeveiliging (kuisproducten)
- Tegen diefstal
o Vergroten van verpakking van kleine dure objecten (SD-kaartjes)
o Elektronische tags
1.4.8. Beleving
- Het openen (the unpacking experience) (Kinder surprise)
- Brand identity
- Kwaliteitsbeleving (bvb.: champagne)
- Spelelement: puzzel, wedstrijd.. (cornflakesdozen)
- ME-time, gezelligheid (zakje chips)
1.4.9. Productie en verpakken mogelijk maken
- Bedrukbaarheid
o Niet alle materialen zijn bedrukbaar
- Sealbaarheid
o Niet alle materialen kunnen aan mekaar hechten om te sluiten
1.4.10. Duurzaamheid
- 3R
o Redesign = ‘ecodesign’
o Reuse
o Recycle
Verpakken = materialen combineren om functies te vervullen
Welke functies primeren? Belang context
1.5. Packaging materialen: 5 groepen
- Kunststoffen
- Papier/karton
- Glas
- Metaal
- Hout
1.5.1. Elk materiaal beantwoordt aan bepaalde functies:
- Glas en metaal = goede barrière-eigenschappen, zwaar
- Plastics = licht, goed voor transport, soms slechte barrière
- Golfkarton = beschermend tijdens transport
Roel Ottoy 2CMOb 2020 – 2021 (Sem 1) 3
, 1.6. Monomaterialen vs. Multimaterialen
1.6.1. Monomaterialen
o Bestaan uit 1 materiaal
o Makkelijker te sorteren > recycleren
o Verschillende materialen combineren voor verschillende functies
o R&D: monomateriaal met verschillende functies
1.6.2. Multimaterialen
o Bestaan uit meerdere materialen die verschillende functies combineren
o Aan elkaar gesmolten of gelijmd
o Probleem sorteren> moeilijk tot niet recycleren
1.7. Wetten en regels
- Verpakkingen moeten beantwoorden aan een hele reeks richtlijnen
o Vermeldingen
o Logo’s
o Materialen
o Recyclage
o Veiligheid
o …
1.8. Elementen van een verpakking
1.9. Voedingswaarden
Roel Ottoy 2CMOb 2020 – 2021 (Sem 1) 4