THEMA 1: BASIS VAN EVOLUTIE (DARWIN)
Begrip / concept Uitleg Opmerking / voorbeeld
Evolutie Verandering van erfelijke eigenschappen in Populaties evolueren,
populaties over generaties individuen niet
Descent with Alle soorten stammen af van een Verklaart eenheid +
modification gemeenschappelijke voorouder en veranderen diversiteit
geleidelijk
Natuurlijke selectie Proces waarbij individuen met gunstige Belangrijkste
kenmerken meer overleven en zich voortplanten mechanisme van
evolutie
Variatie Individuen binnen een populatie verschillen Nodig voor selectie
genetisch
Overproductie Meer nakomelingen dan kunnen overleven Leidt tot competitie
Struggle for life Competitie om voedsel, ruimte en partners Niet iedereen overleeft
Survival of the Best aangepaste individuen overleven en planten “Fittest” = best
fittest zich voort aangepast, niet sterkst
Adaptatie Erfelijke eigenschap die overleving bevordert Ontstaat door selectie
THEMA 2: HISTORISCHE ONTWIKKELING
Begrip / concept Uitleg Opmerking / voorbeeld
Creationisme Idee dat soorten onveranderlijk geschapen zijn Tegenover evolutie
Classificatie Indelen van organismen in groepen Linnaeus
Taxonomie Wetenschap van classificatie Naamgeving (Homo
sapiens)
Geologie Studie van de aarde en haar processen Belangrijk voor ouderdom
aarde
Gradualisme Aarde verandert langzaam over lange tijd Hutton & Lyell
Catastrofisme Rampen veroorzaken uitsterven Cuvier
Paleontologie Studie van fossielen Bewijs voor evolutie
Lamarckisme Evolutie door gebruik/niet-gebruik + Fout mechanisme
overerving verworven kenmerken
Evolutietheorie Soorten veranderen door natuurlijke selectie Wetenschappelijk
(Darwin) onderbouwd
THEMA 3: GALAPAGOS & DARWIN
Begrip / concept Uitleg Opmerking / voorbeeld
Galapagoseilanden Eilanden met unieke soorten Geïsoleerde evolutie
Adaptieve radiatie Eén soort evolueert in meerdere soorten met Vinken met
verschillende kenmerken verschillende snavels
Selectie door Omgeving bepaalt welke kenmerken voordelig Voedsel → snavelvorm
omgeving zijn
On the Origin of Boek waarin Darwin evolutie verklaart Gaat over ontstaan van
Species soorten
Begrip / concept Uitleg Opmerking / voorbeeld
Evolutie Verandering van erfelijke eigenschappen in Populaties evolueren,
populaties over generaties individuen niet
Descent with Alle soorten stammen af van een Verklaart eenheid +
modification gemeenschappelijke voorouder en veranderen diversiteit
geleidelijk
Natuurlijke selectie Proces waarbij individuen met gunstige Belangrijkste
kenmerken meer overleven en zich voortplanten mechanisme van
evolutie
Variatie Individuen binnen een populatie verschillen Nodig voor selectie
genetisch
Overproductie Meer nakomelingen dan kunnen overleven Leidt tot competitie
Struggle for life Competitie om voedsel, ruimte en partners Niet iedereen overleeft
Survival of the Best aangepaste individuen overleven en planten “Fittest” = best
fittest zich voort aangepast, niet sterkst
Adaptatie Erfelijke eigenschap die overleving bevordert Ontstaat door selectie
THEMA 2: HISTORISCHE ONTWIKKELING
Begrip / concept Uitleg Opmerking / voorbeeld
Creationisme Idee dat soorten onveranderlijk geschapen zijn Tegenover evolutie
Classificatie Indelen van organismen in groepen Linnaeus
Taxonomie Wetenschap van classificatie Naamgeving (Homo
sapiens)
Geologie Studie van de aarde en haar processen Belangrijk voor ouderdom
aarde
Gradualisme Aarde verandert langzaam over lange tijd Hutton & Lyell
Catastrofisme Rampen veroorzaken uitsterven Cuvier
Paleontologie Studie van fossielen Bewijs voor evolutie
Lamarckisme Evolutie door gebruik/niet-gebruik + Fout mechanisme
overerving verworven kenmerken
Evolutietheorie Soorten veranderen door natuurlijke selectie Wetenschappelijk
(Darwin) onderbouwd
THEMA 3: GALAPAGOS & DARWIN
Begrip / concept Uitleg Opmerking / voorbeeld
Galapagoseilanden Eilanden met unieke soorten Geïsoleerde evolutie
Adaptieve radiatie Eén soort evolueert in meerdere soorten met Vinken met
verschillende kenmerken verschillende snavels
Selectie door Omgeving bepaalt welke kenmerken voordelig Voedsel → snavelvorm
omgeving zijn
On the Origin of Boek waarin Darwin evolutie verklaart Gaat over ontstaan van
Species soorten
