COLLEGE 4
Als antropoloog ruimte/veld binnenkomen waar (dagelijkse) activiteiten plaatsvinden
die bij een bepaalde groep mensen/cultuur horen
= aantal zaken moeten doen voor ruimte binnen te komen van mensen (staan op
mindmap)
STAPPEN van PARTICIPERENDE OBSERVATIE
I. Veld binnenkomen: hele setting zijn: voor hooligans van stadium tot thuis tot in de
verplaatsing met vervoer (want cultuur wordt meegenomen, dus niet op 1 plek vast te
pinnen)
= veld ligt niet duidelijk vast, je moet daar in toegelaten worden =
vertrouwen nodig = eerste stap via ‘gatekeepers’: wie is er baas?
Met wie mag ik geen ruzie? Wie gaat er veld voor mij openen? (bij zijn
onderzoek naar rouw zelfhulpgroep dat belangrijk was voor geheel van
rouwen dus daar gestart, dus hoofd van die groep moest hem toelaten,
wanneer rouwende vrouw willen benaderen vaak man hem opwachten
om eerst eens onbewust hem te scannen of hij naar zijn vrouw zou
mogen)
II. Observeren: notities in mindmap maar gaat er niet verder op in want al gedaan in vorig
college
III. Participeren: deelnemen: bestaan uit kennis opdoen die je nog niet hebt, maar wordt
gedeeld door mensen die deel uitmaken van cultuur of ervaring = doen door ‘hanging out’
door op te trekken met leden van gemeenschap en zo van dichtbij op te volgen
= op informele manier met mensen gaan praten, niet op een afstand blijven, voorzichtig
vragen stellen
= informele en gemoedelijke bedoeling waarbij meevolgen en meedoen
= onderdompelen en daardoor insider worden
IV. Openlijk zijn? ethiek gaan onderzoeken (identiteit, mannelijkheid, …) : vraag dan worden
hoe openlijk daarover zijn? Stiekem observeren of openlijke gesprekken erover hebben?
= als publieke setting zijn dan mensen gewoon zijn er minder een probleem van te maken
om persoonlijke vragen te beantwoorden
= moet open zijn dat je onderzoek aan het doen bent, want anders worden verschillende
onderdelen in het onderzoek niet mogelijk (pas gaan kunnen eten met baas als hij weet dat
je onderzoek doet, anders als je undercover bent gaat hij niet zo gemakkelijk gaan eten met
een werknemer)
= nadelen als outen als onderzoeker: mensen gaan zich misschien aanpassen aan jou en
sociaal wenselijk gedrag vertonen of jou in een bepaalde richting gaan duwen
V. Informaten hoe vinden: via gatekeeper die u dan doorverwijst en zo grote opening naar
andere elementen
, = informanten NOOIT objectief, dus je hebt geen doorsnede figuur van wat je onderzoekt
(dus eerder een verteller dan een informant; want bij informant lijken alsof die over
informatie beschikt die al bestaat die ze enkel nog maar moeten doorspelen)
= eerder spreken over casestudies: zij bieden jou hun case aan en delen en vertellen wat ze
doen of ervaren in en met hun cultuur in een context waar jij zaken van wil gaan
blootleggen, je wilt eerder informatie verkrijgen over de handelingen die zich in en cultuur
voordoen eerder dan informatie over die mensen zelf (dus vandaar cases en verteller i.p.v.
informant)
= diversiteit aan stemmen en perspectieven wel vereist
VI. Jijzelf als onderzoeker? Outsider als voordeel dat je nog geen expert was en men ook jou
niet zo zal beschouwen, daardoor gaat het hele vanzelfsprekende en normale aspect ook
nog verteld worden en niet gewoon achterwege gelaten worden (als mensen hun collega’s
zouden interviewen dan wordt er niet meer gesproken over wat de ander al weet, dus
omdat de alledaagse cultuur belangrijk ik voor jouw onderzoek is het beter als
buitenstaander beschouwd en benaderd te worden)
= empathisch en open moeten zijn!
= niet de bedoeling dat je gaat samenvallen met die mensen, identiteit als onderzoeker
gaan verwaarlozen i.p.v. te spreken over daden , dus zeker ook moeten nadenken over
eigen rol als onderzoeker (schrijven over wat je tegenkomt tijdens het onderzoeken: niet
schrijven over jezelf, maar wel wat dat je leert over de gedeelde cultuur en inzichten, niet
over jezelf maar over de inzichten)
Verschil tussen ANTROPOLOGEN en
SOCIOLOGEN
SCHAAL: sociologen veel grotere schaal,
groter uitzoomen, terwijl antropologen
eerder inzoomen en meekijken hoe
mensen/individuen hun leefwereld ervaren:
S: grote plaatje en instellingen en sociale
instituties (familie, opvoedingssysteem, hoe
bepaalde staat regering regeert, hoe handel
wordt gedreven, …) + gaat over systemen van
regels en normen (geïnstitutionaliseerde maatregelen die leven van ons
meebepalen)
A: gaan kijken hoe mensen dan binnen die instellingen (zoals school of familie) gaan leven +
wat die regels dan doen met de mens en hoe dat gepaard gaat met ervaringen
Sociologie en antropologie gaan gepaard met elkaar maar nu kijken naar waar hun focus ligt
KENNIS: epistemologie = kennisleer: hoe wordt de kennis opgebouwd als
wetenschap/vakgebied ?
, COLLEGE 5
= sociologen: op wetmatige manier: ze zijn er van overtuigd dat zij wetten kunnen
opbouwen die wat mensen doen en denken zullen kunnen voorspellen: uitspraken die ze
dan gaan doen bevatten voorspelling in hun uitspraken (die losstaan van de onderzoeker:
zouden tot dezelfde uitkomsten moeten komen, los van wie de voorspellingen maakt)
= antropologen: kennis opgebouwd worden met elkaar + staat niet los van de
werkelijkheid: gaan zichzelf beschouwen als kunstenaars die zich heel betrokken vinden
met omgeving en gaan die op intuïtieve en open manier onderzoeken
= met mensen kennis opbouwen en met wereld in interactie gaan
DOEL:
= sociologen: ideaaltypes opbouwen = soort schema waar essentie als uitgezuiverde
werkelijkheid gegeven wordt en moet verduidelijken hoe complexe werkelijkheid in elkaar
steekt (niet over ideale/beste, maar als ideale in uitgezuiverd 8:14
= antropologen: kennis opgebouwd worden met elkaar + staat niet los van de
werkelijkheid: gaan zichzelf beschouwen als kunstenaars die zich heel betrokken vinden
met omgeving en gaan die op intuïtieve en open manier onderzoeken
= met mensen kennis opbouwen en met wereld in interactie gaan
voor college 5:
, ideologie: levensbeschouwing: een geheel (een systeem) van opvattingen over de ideale
maatschappij: in de tekst wordt er verder uitgeweken over hoe architecten, vooral Renaat Braem
in het Kiel in Antwerpen, hun opvattingen over de ideale maatschappij doorwerkten in hun
architectuur voor bijvoorbeeld sociale woningbouw.
representaties: voorstelling, verbeelding, hoe iets in de realiteit ‘aanwezig wordt gemaakt: vooral
gefocust op hoe voorstellingen vorm nemen (vb. Engelsen die in India koloniseerden die de
architectuur vastlegden via foto’s). Welke voorstellingen worden gemaakt en verspreid?
Postmoderne wetenschappers stellen dat we pas toegang krijgen tot de werkelijkheid via haar
voorstellingen, de beelden die wij maken. En de manier hoe iets wordt voorgesteld geeft ook een
andere indruk mee.
Maak nota bij volgende vragen:
• a, Wat is de context van deze casestudy? (stellingen 1, 18, 19, 20, en p. 77, eerste deel
artikel)
• b, Waarom luidt de titel van het artikel "Building the future"? (stellingen 16, 17, 21, 39-41)
• c, Uit welke twee soorten ruimte bestaat volgens de antropoloog deze stad? (stellingen 4, 5,
34, 35)
• d, Wat is daar het probleem van? (stellingen 3, 5, 35, 38, 42, 43)
a) dit artikel focust etnografisch op de gebouwde omgeving van de zogenaamde Linkeroever in
Astana, Kazachstan. Voordien was de stad niet meer dan een provinciaal administratief centrum.
In 1997 werd het de hoofdplaats van het land.
Om te begrijpen hoe en waarom de ideologie van het bouwen een samenleving in de greep kan
houden, kunnen we het best eerst kijken naar zijn lokale recente geschiedenis: een periode waarin
de constructie-metafoor op een nieuwe manier werd gebruikt door de politici: de perestrojka van
Gorbatsjov, of letterlijk ‘re-constructie’.
Met de perestrojka en het daaropvolgend uiteenvallen van de Unie, was de gekende sociale wereld
in stukken, en ook het geloof in de vooruitgang en toekomst onzeker werd.
De constructie van Astana werd gepresenteerd als een actie die terug stabiliteit moest brengen. En
die burgers opnieuw het geloof moest brengen in het bestaan van een stevige samenleving die
geordend is als een eenheid en die gericht is op vooruitgang.
Door de economische en
politieke depressie in
Kazachstan besloot men
een nieuwe hoofdstad op
te richten. Deze verhuis
naar een andere, tot
voordien onbelangrijke
stad, zorgde voor een
verdriedubbeling van de
populatie en een
gigantische migratie van
het volk.
b) Ze besloten en
nieuwe hoofdstad te bouwen in een stad die daarvoor niet voorzien was. Daar kwamen de nodige
Als antropoloog ruimte/veld binnenkomen waar (dagelijkse) activiteiten plaatsvinden
die bij een bepaalde groep mensen/cultuur horen
= aantal zaken moeten doen voor ruimte binnen te komen van mensen (staan op
mindmap)
STAPPEN van PARTICIPERENDE OBSERVATIE
I. Veld binnenkomen: hele setting zijn: voor hooligans van stadium tot thuis tot in de
verplaatsing met vervoer (want cultuur wordt meegenomen, dus niet op 1 plek vast te
pinnen)
= veld ligt niet duidelijk vast, je moet daar in toegelaten worden =
vertrouwen nodig = eerste stap via ‘gatekeepers’: wie is er baas?
Met wie mag ik geen ruzie? Wie gaat er veld voor mij openen? (bij zijn
onderzoek naar rouw zelfhulpgroep dat belangrijk was voor geheel van
rouwen dus daar gestart, dus hoofd van die groep moest hem toelaten,
wanneer rouwende vrouw willen benaderen vaak man hem opwachten
om eerst eens onbewust hem te scannen of hij naar zijn vrouw zou
mogen)
II. Observeren: notities in mindmap maar gaat er niet verder op in want al gedaan in vorig
college
III. Participeren: deelnemen: bestaan uit kennis opdoen die je nog niet hebt, maar wordt
gedeeld door mensen die deel uitmaken van cultuur of ervaring = doen door ‘hanging out’
door op te trekken met leden van gemeenschap en zo van dichtbij op te volgen
= op informele manier met mensen gaan praten, niet op een afstand blijven, voorzichtig
vragen stellen
= informele en gemoedelijke bedoeling waarbij meevolgen en meedoen
= onderdompelen en daardoor insider worden
IV. Openlijk zijn? ethiek gaan onderzoeken (identiteit, mannelijkheid, …) : vraag dan worden
hoe openlijk daarover zijn? Stiekem observeren of openlijke gesprekken erover hebben?
= als publieke setting zijn dan mensen gewoon zijn er minder een probleem van te maken
om persoonlijke vragen te beantwoorden
= moet open zijn dat je onderzoek aan het doen bent, want anders worden verschillende
onderdelen in het onderzoek niet mogelijk (pas gaan kunnen eten met baas als hij weet dat
je onderzoek doet, anders als je undercover bent gaat hij niet zo gemakkelijk gaan eten met
een werknemer)
= nadelen als outen als onderzoeker: mensen gaan zich misschien aanpassen aan jou en
sociaal wenselijk gedrag vertonen of jou in een bepaalde richting gaan duwen
V. Informaten hoe vinden: via gatekeeper die u dan doorverwijst en zo grote opening naar
andere elementen
, = informanten NOOIT objectief, dus je hebt geen doorsnede figuur van wat je onderzoekt
(dus eerder een verteller dan een informant; want bij informant lijken alsof die over
informatie beschikt die al bestaat die ze enkel nog maar moeten doorspelen)
= eerder spreken over casestudies: zij bieden jou hun case aan en delen en vertellen wat ze
doen of ervaren in en met hun cultuur in een context waar jij zaken van wil gaan
blootleggen, je wilt eerder informatie verkrijgen over de handelingen die zich in en cultuur
voordoen eerder dan informatie over die mensen zelf (dus vandaar cases en verteller i.p.v.
informant)
= diversiteit aan stemmen en perspectieven wel vereist
VI. Jijzelf als onderzoeker? Outsider als voordeel dat je nog geen expert was en men ook jou
niet zo zal beschouwen, daardoor gaat het hele vanzelfsprekende en normale aspect ook
nog verteld worden en niet gewoon achterwege gelaten worden (als mensen hun collega’s
zouden interviewen dan wordt er niet meer gesproken over wat de ander al weet, dus
omdat de alledaagse cultuur belangrijk ik voor jouw onderzoek is het beter als
buitenstaander beschouwd en benaderd te worden)
= empathisch en open moeten zijn!
= niet de bedoeling dat je gaat samenvallen met die mensen, identiteit als onderzoeker
gaan verwaarlozen i.p.v. te spreken over daden , dus zeker ook moeten nadenken over
eigen rol als onderzoeker (schrijven over wat je tegenkomt tijdens het onderzoeken: niet
schrijven over jezelf, maar wel wat dat je leert over de gedeelde cultuur en inzichten, niet
over jezelf maar over de inzichten)
Verschil tussen ANTROPOLOGEN en
SOCIOLOGEN
SCHAAL: sociologen veel grotere schaal,
groter uitzoomen, terwijl antropologen
eerder inzoomen en meekijken hoe
mensen/individuen hun leefwereld ervaren:
S: grote plaatje en instellingen en sociale
instituties (familie, opvoedingssysteem, hoe
bepaalde staat regering regeert, hoe handel
wordt gedreven, …) + gaat over systemen van
regels en normen (geïnstitutionaliseerde maatregelen die leven van ons
meebepalen)
A: gaan kijken hoe mensen dan binnen die instellingen (zoals school of familie) gaan leven +
wat die regels dan doen met de mens en hoe dat gepaard gaat met ervaringen
Sociologie en antropologie gaan gepaard met elkaar maar nu kijken naar waar hun focus ligt
KENNIS: epistemologie = kennisleer: hoe wordt de kennis opgebouwd als
wetenschap/vakgebied ?
, COLLEGE 5
= sociologen: op wetmatige manier: ze zijn er van overtuigd dat zij wetten kunnen
opbouwen die wat mensen doen en denken zullen kunnen voorspellen: uitspraken die ze
dan gaan doen bevatten voorspelling in hun uitspraken (die losstaan van de onderzoeker:
zouden tot dezelfde uitkomsten moeten komen, los van wie de voorspellingen maakt)
= antropologen: kennis opgebouwd worden met elkaar + staat niet los van de
werkelijkheid: gaan zichzelf beschouwen als kunstenaars die zich heel betrokken vinden
met omgeving en gaan die op intuïtieve en open manier onderzoeken
= met mensen kennis opbouwen en met wereld in interactie gaan
DOEL:
= sociologen: ideaaltypes opbouwen = soort schema waar essentie als uitgezuiverde
werkelijkheid gegeven wordt en moet verduidelijken hoe complexe werkelijkheid in elkaar
steekt (niet over ideale/beste, maar als ideale in uitgezuiverd 8:14
= antropologen: kennis opgebouwd worden met elkaar + staat niet los van de
werkelijkheid: gaan zichzelf beschouwen als kunstenaars die zich heel betrokken vinden
met omgeving en gaan die op intuïtieve en open manier onderzoeken
= met mensen kennis opbouwen en met wereld in interactie gaan
voor college 5:
, ideologie: levensbeschouwing: een geheel (een systeem) van opvattingen over de ideale
maatschappij: in de tekst wordt er verder uitgeweken over hoe architecten, vooral Renaat Braem
in het Kiel in Antwerpen, hun opvattingen over de ideale maatschappij doorwerkten in hun
architectuur voor bijvoorbeeld sociale woningbouw.
representaties: voorstelling, verbeelding, hoe iets in de realiteit ‘aanwezig wordt gemaakt: vooral
gefocust op hoe voorstellingen vorm nemen (vb. Engelsen die in India koloniseerden die de
architectuur vastlegden via foto’s). Welke voorstellingen worden gemaakt en verspreid?
Postmoderne wetenschappers stellen dat we pas toegang krijgen tot de werkelijkheid via haar
voorstellingen, de beelden die wij maken. En de manier hoe iets wordt voorgesteld geeft ook een
andere indruk mee.
Maak nota bij volgende vragen:
• a, Wat is de context van deze casestudy? (stellingen 1, 18, 19, 20, en p. 77, eerste deel
artikel)
• b, Waarom luidt de titel van het artikel "Building the future"? (stellingen 16, 17, 21, 39-41)
• c, Uit welke twee soorten ruimte bestaat volgens de antropoloog deze stad? (stellingen 4, 5,
34, 35)
• d, Wat is daar het probleem van? (stellingen 3, 5, 35, 38, 42, 43)
a) dit artikel focust etnografisch op de gebouwde omgeving van de zogenaamde Linkeroever in
Astana, Kazachstan. Voordien was de stad niet meer dan een provinciaal administratief centrum.
In 1997 werd het de hoofdplaats van het land.
Om te begrijpen hoe en waarom de ideologie van het bouwen een samenleving in de greep kan
houden, kunnen we het best eerst kijken naar zijn lokale recente geschiedenis: een periode waarin
de constructie-metafoor op een nieuwe manier werd gebruikt door de politici: de perestrojka van
Gorbatsjov, of letterlijk ‘re-constructie’.
Met de perestrojka en het daaropvolgend uiteenvallen van de Unie, was de gekende sociale wereld
in stukken, en ook het geloof in de vooruitgang en toekomst onzeker werd.
De constructie van Astana werd gepresenteerd als een actie die terug stabiliteit moest brengen. En
die burgers opnieuw het geloof moest brengen in het bestaan van een stevige samenleving die
geordend is als een eenheid en die gericht is op vooruitgang.
Door de economische en
politieke depressie in
Kazachstan besloot men
een nieuwe hoofdstad op
te richten. Deze verhuis
naar een andere, tot
voordien onbelangrijke
stad, zorgde voor een
verdriedubbeling van de
populatie en een
gigantische migratie van
het volk.
b) Ze besloten en
nieuwe hoofdstad te bouwen in een stad die daarvoor niet voorzien was. Daar kwamen de nodige
