FARMACOKINETIEK
Samenvatting SET 1
2de Bachelor Farmaceutische Wetenschappen | Prof. Pieter Annaert
B-KUL-K0B29a | 2025-2026
,1. INLEIDING: FARMACOKINETIEK & FARMACODYNAMIEK
1.1 Definities
• Farmacologie: wetenschap van geneesmiddelen en hun werking op levende organismen
• Farmacokinetiek (PK): "what the body does to the drug" beschrijft ADME-processen
• Farmacodynamiek (PD): "what the drug does to the body" gewenste en ongewenste
effecten
• Toxicologie: studie van giftige effecten van (chemische) stoffen
• Farmacometrie: integreert PK & PD in wiskundige modellen voor simulaties en
voorspellingen (= kwantitatieve farmacologie)
• Een “ideaal” GM?
1.2 ADME = Farmacokinetiek
• A — Absorptie: opname van het geneesmiddel (altijd na extravasculaire toediening)
• D — Distributie: verdeling naar verschillende weefsels
• M — Metabolisme: chemische omzetting, voornamelijk in lever en darm
• E — Excretie: eliminatie via lever en nier
• Eliminatie = Metabolisme + Excretie
• Dispositie = Distributie + Eliminatie
1.3 Dosis – Blootstelling – Effect (PK/PD)
Het bereiken van een therapeutisch effect vereist:
• Farmacologische activiteit van het geneesmiddel
• Voldoende concentratie ter hoogte van het doelweefsel (site of action)
• Voldoende blootstellingsduur (tijd dat concentratie effectief is)
Schema: Dosis → [Farmacokinetiek] → Blootstelling → [Farmacodynamiek] → Effect (respons)
, 1.5 Therapeutische Range (Therapeutisch Venster)
De concentratie waarbij een geneesmiddel effectief is zonder toxiciteit.
Twee grenzen:
• Minimum Effective Concentration (MEC): onderste grens — beneden = geen effect
• Minimum Toxic Concentration (MTC): bovenste grens — boven = toxiciteit/bijwerkingen
Voor een éénmalige, extravasculaire toediening:
Voor herhaalde toediening:
1.6 Concentratie-tijdsprofiel en AUC
Na extravasculaire toediening (vb. oraal) verloopt het concentratie-tijdsprofiel in fasen:
• Absorptiefase: stijgende plasmaconcentratie
• Distributiefase: verdeling naar weefsels
• Eliminatiefase: dalende plasmaconcentratie
Belangrijke parameters:
• Cmax: maximale plasmaconcentratie (maat voor piekblootstelling)
• Tmax: tijdstip waarop Cmax bereikt wordt
Samenvatting SET 1
2de Bachelor Farmaceutische Wetenschappen | Prof. Pieter Annaert
B-KUL-K0B29a | 2025-2026
,1. INLEIDING: FARMACOKINETIEK & FARMACODYNAMIEK
1.1 Definities
• Farmacologie: wetenschap van geneesmiddelen en hun werking op levende organismen
• Farmacokinetiek (PK): "what the body does to the drug" beschrijft ADME-processen
• Farmacodynamiek (PD): "what the drug does to the body" gewenste en ongewenste
effecten
• Toxicologie: studie van giftige effecten van (chemische) stoffen
• Farmacometrie: integreert PK & PD in wiskundige modellen voor simulaties en
voorspellingen (= kwantitatieve farmacologie)
• Een “ideaal” GM?
1.2 ADME = Farmacokinetiek
• A — Absorptie: opname van het geneesmiddel (altijd na extravasculaire toediening)
• D — Distributie: verdeling naar verschillende weefsels
• M — Metabolisme: chemische omzetting, voornamelijk in lever en darm
• E — Excretie: eliminatie via lever en nier
• Eliminatie = Metabolisme + Excretie
• Dispositie = Distributie + Eliminatie
1.3 Dosis – Blootstelling – Effect (PK/PD)
Het bereiken van een therapeutisch effect vereist:
• Farmacologische activiteit van het geneesmiddel
• Voldoende concentratie ter hoogte van het doelweefsel (site of action)
• Voldoende blootstellingsduur (tijd dat concentratie effectief is)
Schema: Dosis → [Farmacokinetiek] → Blootstelling → [Farmacodynamiek] → Effect (respons)
, 1.5 Therapeutische Range (Therapeutisch Venster)
De concentratie waarbij een geneesmiddel effectief is zonder toxiciteit.
Twee grenzen:
• Minimum Effective Concentration (MEC): onderste grens — beneden = geen effect
• Minimum Toxic Concentration (MTC): bovenste grens — boven = toxiciteit/bijwerkingen
Voor een éénmalige, extravasculaire toediening:
Voor herhaalde toediening:
1.6 Concentratie-tijdsprofiel en AUC
Na extravasculaire toediening (vb. oraal) verloopt het concentratie-tijdsprofiel in fasen:
• Absorptiefase: stijgende plasmaconcentratie
• Distributiefase: verdeling naar weefsels
• Eliminatiefase: dalende plasmaconcentratie
Belangrijke parameters:
• Cmax: maximale plasmaconcentratie (maat voor piekblootstelling)
• Tmax: tijdstip waarop Cmax bereikt wordt
