Rechtsmethodologie
samenvattingen
Bronnen van het recht Wetgeving · Rechtspraak · Rechtsleer · Europees recht
Volledige samenvattingen, kernsamenvattingen en oefeningen
Citeerwijze volgens V&A, editie september 2025
,Inhoudsopgave
Deel 1 — Wetgeving, bronnen, verwijzen en databanken
1A. Volledige samenvatting
1B. Kernsamenvatting
1C. Verkorte samenvatting
Deel 2 — Rechtspraak
2A. Volledige samenvatting (Deel I, Hoofdstuk II)
2B. Kernsamenvatting
Deel 3 — Rechtsleer
3A. Volledige samenvatting (Deel 1, Hoofdstuk III)
3B. Verkorte samenvatting (kernzaken)
Deel 4 — Europees recht
4A. Volledige samenvatting (Deel 2)
4B. Kernsamenvatting
, D EEL 1
Rechtsmethodologie
Wetgeving bronnen, verwijzen en databanken
, 1A. Volledige samenvatting
1. Bronnen herkennen
In een casus moet je elk gegeven kunnen benoemen als één van drie soorten rechtsbronnen of als geen rechtsbron.
De truc is telkens: “wie heeft dit gemaakt?”
Wetgeving Algemeen bindend (geldt voor
Een geschreven regel, gemaakt door de wetgever. Herkenningspunten:
iedereen).
een wet, een artikel (bv. art. 1477 BW), een KB, een decreet, een
verdrag. Wordt gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.
Rechtspraak Bindend, maar enkel voor de
Een beslissing van een rechter in een concreet geschil. partijen in die zaak — niet
Herkenningspunten: een datum + een rechtbank of hof. Lagere algemeen.
rechtbank = vonnis; hoger rechtscollege = arrest (Grondwettelijk Hof,
Hof van Cassatie, hof van beroep).
Rechtsleer Wat juristen schrijven óver het recht: boeken en tijdschriftartikelen (bv.
De Juristenkrant, een bijdrage van Pintens). Herkenningspunt: een Niet bindend, wel
auteursnaam + een boek of tijdschrift. gezaghebbend (rechters
volgen het vaak, maar het
moét niet).
Geen —
rechtsbron Een krantenartikel, interview of nieuwssite (De Standaard, Het Laatste
Nieuws). Dat is journalistiek, geen jurist die over het recht schrijft —
dus geen rechtsbron. Klassieke valkuil!
Hiërarchie van de wetgeving (= soorten + rangorde)
Binnen “wetgeving” bestaat een rangorde. Elke trap voert de trap erboven uit; een lagere norm mag niet ingaan
tegen een hogere.
• Internationaal/Europees (bovenaan): verdrag (bv. EVRM), en op EU-niveau de verordening en de richtlijn.
• Grondwet (Gw.): structuur van de staat en grondrechten van de burgers.
• Wet: gemaakt door het federale parlement (Kamer), afgekondigd door de Koning, gepubliceerd in het BS.
• KB (Koninklijk Besluit): door de Koning/regering, voert een wet uit.
• MB (Ministerieel Besluit): door één minister, voert een KB verder uit.
• Deelstaten: Decreet (Decr.) bij gemeenschappen/gewesten (bv. Vlaams Parlement); Ordonnantie (Ord.) bij het
Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Wie maakt wat? Een parlement maakt een wet/decreet/ordonnantie (wetgevende macht). De regering maakt
een KB/MB (uitvoerende macht). Ezelsbrug nationaal: G–W–K–M.
2. Verwijzen / citeerwijze (V&A september 2025)
De V&A (Juridische Verwijzingen en Afkortingen) is in 2024 hervormd en werkt met verwijzingstypes (WG =
wetgeving, WG4 = voorbereidende documenten, RS = rechtspraak, RL = rechtsleer). Algemene principes voor
wetgeving:
• Geen “van” na de soort: “Wet 8 mei 2014”, niet “Wet van 8 mei 2014”.
• Soort met hoofdletter in een verwijzing: Wet, Decr., KB, MB.
samenvattingen
Bronnen van het recht Wetgeving · Rechtspraak · Rechtsleer · Europees recht
Volledige samenvattingen, kernsamenvattingen en oefeningen
Citeerwijze volgens V&A, editie september 2025
,Inhoudsopgave
Deel 1 — Wetgeving, bronnen, verwijzen en databanken
1A. Volledige samenvatting
1B. Kernsamenvatting
1C. Verkorte samenvatting
Deel 2 — Rechtspraak
2A. Volledige samenvatting (Deel I, Hoofdstuk II)
2B. Kernsamenvatting
Deel 3 — Rechtsleer
3A. Volledige samenvatting (Deel 1, Hoofdstuk III)
3B. Verkorte samenvatting (kernzaken)
Deel 4 — Europees recht
4A. Volledige samenvatting (Deel 2)
4B. Kernsamenvatting
, D EEL 1
Rechtsmethodologie
Wetgeving bronnen, verwijzen en databanken
, 1A. Volledige samenvatting
1. Bronnen herkennen
In een casus moet je elk gegeven kunnen benoemen als één van drie soorten rechtsbronnen of als geen rechtsbron.
De truc is telkens: “wie heeft dit gemaakt?”
Wetgeving Algemeen bindend (geldt voor
Een geschreven regel, gemaakt door de wetgever. Herkenningspunten:
iedereen).
een wet, een artikel (bv. art. 1477 BW), een KB, een decreet, een
verdrag. Wordt gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.
Rechtspraak Bindend, maar enkel voor de
Een beslissing van een rechter in een concreet geschil. partijen in die zaak — niet
Herkenningspunten: een datum + een rechtbank of hof. Lagere algemeen.
rechtbank = vonnis; hoger rechtscollege = arrest (Grondwettelijk Hof,
Hof van Cassatie, hof van beroep).
Rechtsleer Wat juristen schrijven óver het recht: boeken en tijdschriftartikelen (bv.
De Juristenkrant, een bijdrage van Pintens). Herkenningspunt: een Niet bindend, wel
auteursnaam + een boek of tijdschrift. gezaghebbend (rechters
volgen het vaak, maar het
moét niet).
Geen —
rechtsbron Een krantenartikel, interview of nieuwssite (De Standaard, Het Laatste
Nieuws). Dat is journalistiek, geen jurist die over het recht schrijft —
dus geen rechtsbron. Klassieke valkuil!
Hiërarchie van de wetgeving (= soorten + rangorde)
Binnen “wetgeving” bestaat een rangorde. Elke trap voert de trap erboven uit; een lagere norm mag niet ingaan
tegen een hogere.
• Internationaal/Europees (bovenaan): verdrag (bv. EVRM), en op EU-niveau de verordening en de richtlijn.
• Grondwet (Gw.): structuur van de staat en grondrechten van de burgers.
• Wet: gemaakt door het federale parlement (Kamer), afgekondigd door de Koning, gepubliceerd in het BS.
• KB (Koninklijk Besluit): door de Koning/regering, voert een wet uit.
• MB (Ministerieel Besluit): door één minister, voert een KB verder uit.
• Deelstaten: Decreet (Decr.) bij gemeenschappen/gewesten (bv. Vlaams Parlement); Ordonnantie (Ord.) bij het
Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Wie maakt wat? Een parlement maakt een wet/decreet/ordonnantie (wetgevende macht). De regering maakt
een KB/MB (uitvoerende macht). Ezelsbrug nationaal: G–W–K–M.
2. Verwijzen / citeerwijze (V&A september 2025)
De V&A (Juridische Verwijzingen en Afkortingen) is in 2024 hervormd en werkt met verwijzingstypes (WG =
wetgeving, WG4 = voorbereidende documenten, RS = rechtspraak, RL = rechtsleer). Algemene principes voor
wetgeving:
• Geen “van” na de soort: “Wet 8 mei 2014”, niet “Wet van 8 mei 2014”.
• Soort met hoofdletter in een verwijzing: Wet, Decr., KB, MB.
