- Uitgangspunten
o Het nemen van juiste beslissingen vereist kennis van kosten
o Praktijk: ruwe berekening waarbij vervoerskosten worden
verdeeld over tijdskosten en afstandskosten
Verdeling werkt niet voor alle kostencomponenten
o Schaduwprijs = transporteur keert zichzelf geen loon uit dus is
zogezegd gratis maar hier is tijd = geld, fictief loon dat we er
tegenover zetten
Tijdskosten en afstandskosten
- Definitie
o Tijdskosten = functie van de factor tijd tijdens transport
Totaal aantal uren bepaalt hoeveelheid voertuigen en
chauffeurs, criterium om tijdskosten toe te wijzen aan
individuele zendingen
Loonkost, jaarlijkse verzekeringspremie voertuigen, alle
vaste kosten om bepaalde capaciteit in stand te houden
(huur, garage, …)
o Afstandskosten = functie van bewegingen
Toegewezen volgens kilometrage, toegevoegd aan
tijdskost per uur
Brandstof, normale onderhoudskosten, afstandstoeslag
personeel, boetes, …
File = geen afstandskost maar tijdskost
- Complicaties
o Niet alle kosten zijn gerelateerd aan tijd of afstand
bv commissies, uitgaven door chauffeurs, tolgelden, …
Oplossing: aparte kostenpost
o Afschrijvingen
= waardevermindering van het voertuig, gerelateerd aan tijd
en afstand
Oplossing: onderscheid tussen vaste en variabele
afschrijving: vast => tijdcoëfficiënt, variabel =>
afstandscoëfficiënt
Verschillende methoden beschikbaar (bv 50/50 regel,
functie vervangingspolitiek) => dia 7 – 10
Vervangingspolitiek van materiaal = cruciaal in
berekening
Onderhoudskosten = analoge redenering +
beschouwd als variabele kost per km ipv vaste
onderhoudskost per uur
,Uurcoëfficiënt en kilometerscoëfficiënt
- Totale kost = u.U + d.D
o Formule
u = uurcoëfficiënt (geld per uur), U = tijd nodig voor job
(alles inclusief), d = kilometerscoëfficiënt, D = afstand in
kilometers
u en d bepalen op basis van gemiddelden, zie tabel
Bepaalde kosten vereisen toewijzingssleutel
o Verdere becijferingen mogelijk
Bv opsplitsing in man- en voertuiguren, beladen en lege
kilometers = andere kost
- Kostencoëfficiënt bij wegvervoer
o Alle kosten exclusief btw want zien we niet als echte kost want
moeten we afgeven aan overheid maar kunnen we als
aanbieder van transport ook terugtrekken
o Loonkost vaak grootste deel van uurkost
o Bepaalde kosten zijn niet inbegrepen
bv commissies, uitgaven door chauffeur, … => aparte
kostenpost
o Soms ‘schaduwprijzen’ ipv ‘kosten’
bv zelfstandigen = fictief loon, eigen kapitaal = dividend,
verzekering, …
- Kostencoëfficiënten voor binnenvaart
o Minder grote verschillen tussen landen in vergelijking met
wegvervoer
omdat binnenvaart vaak internationaal geregeld is
o Probleem bij kleinere schepen (tot 2000 ton)
worden steeds meer vervangen door grotere schepen dus
moeilijk om coëfficiënten te bereken want minder gegevens,
maar je hebt het ook minder nodig dus niet zo dramatisch
o Familiebedrijven
vrouw en kinderen die mee met schipper op boot leven =>
effect op uurkosten = schaduwprijs, wel steeds meer
professionele binnenvaart ipv familiebedrijf
- Schaaleffecten
, o Uur- en kilometercoëfficiënt zijn progressieve functie van
laadvermogen
Maar opwaartse beweging is minder dan proportioneel:
laadvermogen x 2, coëfficiënten minder dan x2
o Schaaleffecten zijn belangrijk: groter in wegvervoer dan
binnenvaart
Potentiële rem: behandelingstijd => schaaleffect
verdwijnt
o Verschil tussen schaaleffecten op niveau van voertuiggrootte
en schaaleffecten op niveau van bedrijfsgrootte
Verschillende bedrijfsgroottes: weinig schaalvoordelen
Variabele kosten
Voor groot aantal beslissingen: kosten berekenen op andere wijze,
beslissingsnemer kan vaste kosten negeren en zich enkel
concentreren op variabele kosten (i.e. extra kosten t.g.v. specifieke
beslissing)
o Variabele kosten vaak berekend op basis van enkel de
kilometercoëfficiënt
o Voorbeeld van niet gebruikte trekker/oplegger, met vrije
chauffeur
- Voorbeeld
o 2 mogelijke routes: tolroute (100 km, €12 tol, 1,2h) VS tolrvrije
route (110 km, 1,9h)
Variabele kosten tolroute: €12 + 100.€0,3 = €42
Variabele kosten tolvrije route: 110.€0,3 = €33
Tijdskosten buiten beschouwing gelaten
o Chauffeur doet overuren dus wordt meer betaald per uur dan
normaal
Variabele kosten tolroute: €12 + 100.€0,3 + 1,2.€25 =
€72
Variabele kosten tolvrije route: 110.€0,3 + 1,9.€25 =
€80,5
- Variabele kosten
o Gelijkaardige berekening te maken voor prijszetting
o Geval van transport op vrij moment: prijs kan dalen tot € 33
= zuivere behandelingskost goedkoopste route
o In drukkere periode: prijs stijgt minstens tot bedrag van € 72
inbegrepen uurcoëfficiënt met overuren
o Prijzen kunnen zelfs nog hoger gaan
bv. schaduwprijs voor gebruik truck in piekperiode
o Lange termijncontracten
, Gemeenschappelijke kosten
- Joint production
= transportdiensten met outputs die aan elkaar gekoppeld zijn
o Voorbeeld zie dia 25
o Differentiële kost van leverpunt A
= kost van hele rondrit – kost van rit zonder A
Som van 6 gedifferentieerde kosten is altijd
lager dan kost van totale rondrit =>
gezamenlijke kost
o Gezamenlijke kost
= totale kost – som van gedifferentieerde kosten
Fronthaul: rit in 1 richting, leeg naar Gent – ophalen – vol
naar Brugge backhaul: vol naar gent – leveren- leeg
naar Brugge
Link naar prijszetting (bepalen van marges)
Kosten voor piek- en dalperiodes
- Joint producten
= piek- en daltransport, gebruiken samen een gemeenschappelijke
capaciteit
o Principes zoals eerder beschreven maar we hebben nu info
over de vraag
o Piekperiodes met hoge vraag = hogere betalingsbereidheid
Prikkel om grootste gedeelte van capaciteitskosten toe
te rekenen aan piekperiodes niet noodzakelijk correct:
prijs gaat misschien x4 maar kost gaat niet persé x4
- Oefening
o Veronderstel een rondtrip met 6 leverplaatsen
o Truck en chauffeur dedicated ingehuurd
o d = 29,26; u = 0,5
o Totale rondtrip: tijd = 3u, afstand = 6km
o O-A: tijd = 0,2u, afstand = 0,9km
o A-B: tijd = 0,3u, afstand = 1,2km
o O-B: Tijd = 0,4u, afstand = 1,8km
o OPLOSSING: bereken de differentiële kost van leverplaats A
TK = (6*29,26)+(3*0,5) = 177,06
D(-a) = 6-0,9-1,2+1,8 = 5,7
U(-a) = 3-0,2-0,3+0,4 = 2,9
TK(-a) = (5,7*29,26)+(2,9*0,5) = 168,23
Differentiële kost = 177,06 – 168,23 = 8,83