Het voortplantingsstelsel
Voortplantingsstelsel zorgt voor instandhouding menselijke soort door:
- Vorming
- Opslag
- Voeding
- Transport
van functionele mannelijke en vrouwelijke voortplantingscellen of gameten
Voortplantingsstelsel bestaat uit volgende onderdelen (M/V/X):
- Gonaden: geslachtsklieren die gameten en hormonen vormen
- Kanalen of buizen die de gameten opnemen en vervoeren
- Accessoire klieren en organen die vloeistoffen afgeven aan buizen
van het voortplantingsstelsel of aan andere afvoerbuizen
- Externe geslachtsorganen
Voor alle geslachten (M/V/X) zijn de kanalen die gameten opnemen en
vervoeren, verbonden met compartimenten en kanalen die uitmonden
buiten het lichaam – tractus genitalis.
Mannen:
- Testes
o Geven mannelijke gonaden of geslachtshormonen
(androgenen) af (vnl. testosteron)
o Vorming mannelijke gameten of spermatozoën (of
spermacellen) (± 500 miljoen/d)
o Tijdens de zaadlozing reizen spermacellen langs een kanalen-
of buizenstelsel waar ze met de klierproducten van accessoire
klieren gemengd worden (vorming zaadvocht)
Vrouwen:
- Ovaria
o Geven per maand meestal één onrijpe gameet of oöcyt af
o Deze gameet reist langs een van de eileiders naar de
baarmoeder (uterus) waar de bevruchting kan plaatsvinden
eens een spermacel de oöcyt bereikt
o Na bevruchting zal de oöcyt rijpen tot een eicel
Het mannelijke voortplantingsstelsel
,Spermatozoën reizen vanuit beide testes doorheen de mannelijke tractus
genitalis:
- Epididymis
- Zaadleider
- Ejaculatiekanaal
- Urethra
Accessoire organen (geven hun producten aan het ejaculatiekanaal en
urethra af):
- Zaadblaasjes
- Prostaat
- Cowperklieren
Uitwendige geslachtsorganen:
- Scrotum (omvat de testes)
- Penis (bevat distale deel van de urethra)
De vorming van spermacellen (spermatogenese)
De testes (testikels/zaadballen):
- Zijn de primaire geslachtsorganen van het mannelijke
voortplantingsstelsel
- Hangen in het scrotum
o Onderverdeeld in twee compartimenten (scrotumholten)
- Elke testis heeft de vorm van een afgeplat ei
o 5cm lang
o 3 cm breed
o Weegt 10 – 15 gr.
, De testes (testikels/zaadballen):
- Spermacellen ontwikkelen normaal alleen bij temp. die 1,1°C lager is
dan lichaamstemperatuur
o Stijging (lichaams)temperatuur – ontspanning cremasterspier -
> testes komen verder van lichaam
o Daling (lichaams)temperatuur – samentrekking cremasterspier
-> testes dichter tegen lichaam
- Elke testis is verpakt in dicht vezelig kapsel – tunica albuginea
o Vanuit tunica albuginea lopen collagene vezels de testis in en
vormen tussenwanden (septa)
o Septa verdelen testis in ±250 lobjes
Tussen de lobjes liggen ongeveer 800 dunne dicht opgerolde
testiskanaaltjes waarin de spermacellen worden gevormd.
Bouw van een spermacel (spermatozo)
Bestaat uit drie te onderscheiden delen:
1. De kop
2. Het middelste gedeelte
3. De staart
1. De kop