THEMALES MS
EPIDEMIOLOGIE
1/1000 prevalentie (Be)
Noord-zuid gradient: vooral in landen boven evenaar => meer zonlicht
+ UV (vit D) in zuiden = verband zonlicht en vit D (belangrijk voor
immuniteit) en MS
Migratie van zuid naar noord voor 15j => prevalentie verandert
Na 15j => pervalentie blijft
MS = auto-immuunziekte
Meer bij vrouwen
RRMS (relapsing remitting MS): 2-3 vrouwen/1 man, 20-40j
PPMS (primair progressieve MS): 1/1, 40-50j
KLINIEK
MS begint jaren voor eerste symptomen (littekens/schade ZB op MR) => ontstaan gradueel (uren – dagen) plateau
(dagen – maanden) herstel + stabiliteit onvolledig herstel bij volgende opflakkering
Meestal 1 opstoot elke 2j
RIS = radiologically isolated syndrome: MS letsels ZB op MRI voor start van symptomen => Letsel blijven wel
toenemen zonder symptomen:
Letsels onopgemerkt => geen klinische symptomen want hersenregio heeft geen/onduidelijk functie
Hersenen compenseren schade
Hersenreserves raken uitgeput => schade blijft opstapelen
80% SPMS: secundair progressief: uitstaat uit RRMS na 10-20j => trage, gestage toename van handicap
10-15% PPMS: Progressieve vorm: toenemend handicap (moeilijk te remmen) door uitgeputte, beschadigde hersenen
(20+j)
Vooral verlamming in benen later in bovenste ledematen
Eerst benen: corticospinale tractus beschadigd, hoe langer zenuw baan, hoe gevoeliger aan schade => eerder
effect bij beschadiging
(langere zenuwen altijd eerst)
Minder freq als gehele variant
85% RRMS: Opstoot = neurlogische symptomen >24h, minstens 30d na vorige episode, zonder alternatieve
verklaringen
Neurologische symptomen kunnen terug komen door alternatieve verklaring (vermoeidheid, koorts, inspanning,
infectie, stress, andere ziekte, …) = Uhthoff fenomeen: verstoorde geleiding van zenuwprikkels
CIS = clinically isolated syndrome: eerste opstoot voldoet nog niet aan criteria van spreiding en ruimte
Symptomen:
45%: motorisch sensibel (door ontsteking in ruggemerg = myelitis): mindere kracht, minder gevoel, verlamming,
incontinentie (blaas), tintelingen
Symptoom van Lermiet: elektrische ontlading bij buigen van hoofd = verdacht voor myelitis en MS
20%: ontsteking oogzenuw (prechiasmatisch) = opticus neuritis = verminderd zicht, kleuren verandert, pijnlijke
oogbew, pupilreflex werkt niet contralat
10%: stamsyndroom = letsel in hersenstam of cerebellum: coo van bew verstoord (ataxie),
Internucleaire oftalmoplegie: verlamming ogen thv verbinding tussen 2 kernen door beschadiging FLM =>
nystagmus aan goede kant, convergentie intact (FLM niet nodig)
40% vermoeidheid
13,4% cognitieve dysfunctie
19,3% pijn
20-50% depressie + 15% suicide risico
Medicatie?: corticosteroiden: manische/psychotische symptomen, interferonen: depressieve klachten
Bipolaire stoornissen
Pseudobulbair affect
Psychoses vaker bij MS
Prognostische factoren:
Neg:
Mannen
Oude leeftijd
Symptomen in ruggenmerg
Veel opflakkeringen
Pos:
Vrouwen
Jonge leeftijd
Optische neuritis, sensorische symptomen
RRMS
Score geven aan motorische, sensoriele, emotionele functies => EDSS schaal = expanded disability status scale:
weerslag van MS op functioneren uitdrukken => maat van handicap
DIAGNOSE
Gesteld obv symptomen + bevindingen bij paraklinisch onderzoek + spreiding in tijd en ruimte (DIT – DIS)
EPIDEMIOLOGIE
1/1000 prevalentie (Be)
Noord-zuid gradient: vooral in landen boven evenaar => meer zonlicht
+ UV (vit D) in zuiden = verband zonlicht en vit D (belangrijk voor
immuniteit) en MS
Migratie van zuid naar noord voor 15j => prevalentie verandert
Na 15j => pervalentie blijft
MS = auto-immuunziekte
Meer bij vrouwen
RRMS (relapsing remitting MS): 2-3 vrouwen/1 man, 20-40j
PPMS (primair progressieve MS): 1/1, 40-50j
KLINIEK
MS begint jaren voor eerste symptomen (littekens/schade ZB op MR) => ontstaan gradueel (uren – dagen) plateau
(dagen – maanden) herstel + stabiliteit onvolledig herstel bij volgende opflakkering
Meestal 1 opstoot elke 2j
RIS = radiologically isolated syndrome: MS letsels ZB op MRI voor start van symptomen => Letsel blijven wel
toenemen zonder symptomen:
Letsels onopgemerkt => geen klinische symptomen want hersenregio heeft geen/onduidelijk functie
Hersenen compenseren schade
Hersenreserves raken uitgeput => schade blijft opstapelen
80% SPMS: secundair progressief: uitstaat uit RRMS na 10-20j => trage, gestage toename van handicap
10-15% PPMS: Progressieve vorm: toenemend handicap (moeilijk te remmen) door uitgeputte, beschadigde hersenen
(20+j)
Vooral verlamming in benen later in bovenste ledematen
Eerst benen: corticospinale tractus beschadigd, hoe langer zenuw baan, hoe gevoeliger aan schade => eerder
effect bij beschadiging
(langere zenuwen altijd eerst)
Minder freq als gehele variant
85% RRMS: Opstoot = neurlogische symptomen >24h, minstens 30d na vorige episode, zonder alternatieve
verklaringen
Neurologische symptomen kunnen terug komen door alternatieve verklaring (vermoeidheid, koorts, inspanning,
infectie, stress, andere ziekte, …) = Uhthoff fenomeen: verstoorde geleiding van zenuwprikkels
CIS = clinically isolated syndrome: eerste opstoot voldoet nog niet aan criteria van spreiding en ruimte
Symptomen:
45%: motorisch sensibel (door ontsteking in ruggemerg = myelitis): mindere kracht, minder gevoel, verlamming,
incontinentie (blaas), tintelingen
Symptoom van Lermiet: elektrische ontlading bij buigen van hoofd = verdacht voor myelitis en MS
20%: ontsteking oogzenuw (prechiasmatisch) = opticus neuritis = verminderd zicht, kleuren verandert, pijnlijke
oogbew, pupilreflex werkt niet contralat
10%: stamsyndroom = letsel in hersenstam of cerebellum: coo van bew verstoord (ataxie),
Internucleaire oftalmoplegie: verlamming ogen thv verbinding tussen 2 kernen door beschadiging FLM =>
nystagmus aan goede kant, convergentie intact (FLM niet nodig)
40% vermoeidheid
13,4% cognitieve dysfunctie
19,3% pijn
20-50% depressie + 15% suicide risico
Medicatie?: corticosteroiden: manische/psychotische symptomen, interferonen: depressieve klachten
Bipolaire stoornissen
Pseudobulbair affect
Psychoses vaker bij MS
Prognostische factoren:
Neg:
Mannen
Oude leeftijd
Symptomen in ruggenmerg
Veel opflakkeringen
Pos:
Vrouwen
Jonge leeftijd
Optische neuritis, sensorische symptomen
RRMS
Score geven aan motorische, sensoriele, emotionele functies => EDSS schaal = expanded disability status scale:
weerslag van MS op functioneren uitdrukken => maat van handicap
DIAGNOSE
Gesteld obv symptomen + bevindingen bij paraklinisch onderzoek + spreiding in tijd en ruimte (DIT – DIS)
