SAMENVATTING ELEKTRICITEIT – 4e MIDDELBAAR
Huisinstallaties, Veiligheid & Magnetisme
1. De Huisinstallatie: Hoe komt stroom je huis binnen?
In het stopcontact thuis zit wisselstroom (AC) van 230 Volt. De elektriciteitskast verdeelt deze
stroom over het huis via drie verschillende draden, elk met hun eigen kleur (dit moet je
verplicht kennen voor het examen!):
Fasedraad (Bruin of Zwart): De draad waar de spanning op staat. Hier komt de
stroom het apparaat binnen.
Nuldraad (Blauw): De draad die de stroomkring sluit. Hier stroomt de stroom het
apparaat weer uit.
Aarddraad (Geel-Groen): De veiligheidsdraad. Deze voert gevaarlijke lekstroom direct
af naar de grond zodat je geen schok krijgt als een apparaat kapot is.
2. Veiligheid in Huis (Cruciaal voor het examen!)
Elektriciteit kan gevaarlijk zijn (brand of elektrocutie). Daarom is elke huisinstallatie beveiligd
met drie onderdelen:
I. De Smeltveiligheid (Zekering) of Automaat
Wat doet het? Beschermt de bedrading tegen te veel stroom.
Hoe werkt het? Als er te veel apparaten tegelijk aanstaan (overbelasting) of als de
fasedraad de nuldraad raakt (kortsluiting), springt de automaat af (of smelt de
zekering). Dit voorkomt brand.
II. De Differentieelschakelaar (Aardlekschakelaar)
Wat doet het? Beschermt mensen tegen elektrocutie.
Hoe werkt het? Hij meet constant of er evenveel stroom binnenkomt (via blauw) als
er buitengaat (via bruin). Is er een verschil? Dan lekt er stroom weg (bijvoorbeeld via
jouw lichaam naar de grond!). De schakelaar slaat dan direct in een fractie van een
seconde af.
3. Elektromagnetisme: Stroom maakt magneten
Als er een elektrische stroom door een koperdraad loopt, ontstaat er automatisch een klein
magnetisch veld rond die draad. Dit principe gebruiken we voor grote machines:
Huisinstallaties, Veiligheid & Magnetisme
1. De Huisinstallatie: Hoe komt stroom je huis binnen?
In het stopcontact thuis zit wisselstroom (AC) van 230 Volt. De elektriciteitskast verdeelt deze
stroom over het huis via drie verschillende draden, elk met hun eigen kleur (dit moet je
verplicht kennen voor het examen!):
Fasedraad (Bruin of Zwart): De draad waar de spanning op staat. Hier komt de
stroom het apparaat binnen.
Nuldraad (Blauw): De draad die de stroomkring sluit. Hier stroomt de stroom het
apparaat weer uit.
Aarddraad (Geel-Groen): De veiligheidsdraad. Deze voert gevaarlijke lekstroom direct
af naar de grond zodat je geen schok krijgt als een apparaat kapot is.
2. Veiligheid in Huis (Cruciaal voor het examen!)
Elektriciteit kan gevaarlijk zijn (brand of elektrocutie). Daarom is elke huisinstallatie beveiligd
met drie onderdelen:
I. De Smeltveiligheid (Zekering) of Automaat
Wat doet het? Beschermt de bedrading tegen te veel stroom.
Hoe werkt het? Als er te veel apparaten tegelijk aanstaan (overbelasting) of als de
fasedraad de nuldraad raakt (kortsluiting), springt de automaat af (of smelt de
zekering). Dit voorkomt brand.
II. De Differentieelschakelaar (Aardlekschakelaar)
Wat doet het? Beschermt mensen tegen elektrocutie.
Hoe werkt het? Hij meet constant of er evenveel stroom binnenkomt (via blauw) als
er buitengaat (via bruin). Is er een verschil? Dan lekt er stroom weg (bijvoorbeeld via
jouw lichaam naar de grond!). De schakelaar slaat dan direct in een fractie van een
seconde af.
3. Elektromagnetisme: Stroom maakt magneten
Als er een elektrische stroom door een koperdraad loopt, ontstaat er automatisch een klein
magnetisch veld rond die draad. Dit principe gebruiken we voor grote machines:
