Flore Peirlinckx BoKo1 18/12/2025
Samenvatting: Syllabus Wiskunde Sem1
1. Waarom wiskunde geven aan kleuters?
1.2 Is wiskunde belangrijk voor de wereld?
• Wie zich met wiskunde bezighoudt:
à Komt in contact met de grootste verwezenlijkingen van lang verloren gegane
generaties.
• Toen EUCLIDES +- 300 v.C zijn “Elementen” voltooide:
à Kon hij niet voorspellen dat hij de komende 2000 jaar hét standaardwerk voor vlakke
meetkunde zou worden.
• Wiskunde en de kennis ervan:
à Goed in de natuur & mensenwetenschap
• Aan wiskunde doen is:
à Aan ontwikkeling van jezelf werken
à Ook aan ontwikkeling van de maatschappij waartoe je behoort.
• Wiskunde als ontwikkeling:
à Brengt je steeds tot diepere inzichten
à Start van in de kleuterklas
• Wiskunde is een onmisbare bijdrage:
à Aan elke technologie & wetenschappelijke vooruitgang
Als KO is het daarom belangrijk om zelf positief te staan t.o.v. wiskunde. En om zelf te willen
deelnemen aan wiskundeonderwijs in onze maatschappij.
Je legt de basis voor de wiskunde van een later leven. Je draagt bij tot de toekomst van onze
maatschappij.
1
,Flore Peirlinckx BoKo1 18/12/2025
1.4 Wat vertellen de pedagogen ons?
1.4.1 Clement & Sandra: Wiskunde als maatschappelijk & individueel doel:
3 redenen volgens Clement & Sandra waarom wiskunde geven & uitwerken van degelijke
wiskundeprogramma’s in de kleuterklas belangrijk is:
Zij schreven deze redenen uit voor Amerika, maar er zijn paralellen voor Vlaanderen.
1) De kloof tussen lage-inkomstgezinnen & hoge-inkomstgezinnen:
- Vooral kinderen uit lage-inkomstgroepen, hebben in latere fase problemen met
wiskunde.
- De kloof kan verkleind worden, door gericht te werken tijdens “the years of
promise” (= kleuterjaren)
- Kleuterjaren:
à Cruciaalste jaren voor de ontwikkeling van wiskunde.
- Wiskunde = bouwsteen voor vele vormen van kennis:
à Baby’s hebben al capaciteiten voor wiskunde, hun wiskundekennis bij het
binnenkomen op de kleuterschool
= voorspelt hun wiskunderesultaten doorheen hun verdere schoolloopbaan.
= bepaalt hoe ze later op het vlak van lezen zullen presteren.
2) Noodzakelijk kennisniveau om goed wiskundig te kunnen denken:
- Kleuters bezitten voor de kleuterklas al vaardigheden op vlak van tellen,
geometrie, … Ze kunnen voorwerpen tellen, hun weg terugvinden, vormen
samenstellen, …
- Kleuters vinden het ook plezierig om wiskunde te gebruiken. Ze gebruiken
wiskundige ideeën de hele dag door en ontwikkelen zo hun informele kennis
van wiskunde. (= kennis die verassend complex & gesofisticeerd kan zijn)
- De vraag à “Als ze al zoveel wiskunde spontaan bezitten, waarom zijn er dan
zoveel kinderen die in hun latere leven niet slagen in het verwerven van een
grondige wiskunde basiskennis?”:
Oorzaak
= ze kunnen de informele kennis die ze al bezitten niet linken aan de wiskunde
die op school geleerd wordt.
- Kleuters zijn gemotiveerd om patronen te onderzoeken, vormen te bekijken, te
meten, te tellen, … Deze informele kennis moet op een hoger niveau van
formele kennis gebracht worden.
2
,Flore Peirlinckx BoKo1 18/12/2025
3) Breinonderzoek wijst uit dat het brein van kleuters een opmerkelijke verandering
ondergaat:
- Het experimenteren & leren tijdens kleuterleeftijd heeft invloed op de
structuur & organisatie van de hersenen.
- Het kleuterbrein groeit het meest onder invloed van complexe activiteiten (niet
gewoon bij aanleren van simpele vaardigheden).
à de logische reeks “+2” klappen, stampen, zingen
= efficiënter dan rijmpje “0-2-4-6-…” aanleren.
1.3.2 Imeldda Jansens: Wiskunde om kinderen te vormen:
Zie handboek p16 tot 18
- Door wiskunde te geven vorm je het wereldbeeld van kinderen.
1.5 Wiskunde voor kleuters binnen onze opleiding:
• Krachtig wiskundeonderwijs:
à Jij bent samen met kleuters op weg naar de 3 hoofddoelen.
1. Kwalificeren:
= kleuters verwerven wiskundekennis, wiskundige vaardigheden & inzichten,
waardoor ze later een beroep kunnen uitoefenen.
2. Socialiseren:
= zonder wiskundige geletterdheid is het moeilijk om deel uit te maken van de
samenleving, wiskunde is een onderdeel van onze cultuur & natuur.
3. Persoonlijkheid:
= wiskunde zorgt ervoor dar je je talenten & persoonlijkheid ontwikkeld.
3
, Flore Peirlinckx BoKo1 18/12/2025
1.6 Besluit: Een belangrijke opdracht als KO!
• Als KO heb je een belangrijke maatschappelijke opdracht:
à je bent sleutelfiguur om kleuters informele & formele wiskundekennis te laten
ervaren & verwerken & verwoorden
à je vormt niet alleen het brein, maar ook het verdere leven van je kleuters.
1.7 Wat kan je aan het einde van dit hoofdstuk?
- Met juiste vaktermen beschrijven waarom wiskunde geven aan kleuters
belangrijk is.
- Verwoorden waarom dit belangrijk is voor de wereld, onze maatschappij & de
kleuter op zich.
- Je kan dit duiden via bronnen, verwoordt wat belangrijke pedagogen hierover te
zeggen hebben.
- Je kan beantwoorden waarom jij als KO wiskunde zal geven aan kleuters.
1 Welke thema’s komen aan bod?:
2.1 De 5 hoofdthema’s in Vlaanderen:
- Kleuterwiskunde wordt in Vlaanderen verdeeld in 5 wiskundige thema’s:
1. Ordenen:
= leren sorteren & rangschikken, …
2. Getalbegrip:
= leren omgaan met hoeveelheden, leren tellen, …
3. Meten:
= leren meten van lengte, leren wegen, …
4. Ruimte:
= meetkunde, vormen leren kennen, ruimtelijke oriëntatie, …
5. Tijd:
= tijdsbesef bij kleuters, “tijd” in de kleuterklas, …
1 sem wiskà Ordenen & Meten, 2e sem wisk à Getallen, 2e jaar wisk à Ruimte
e
Oriëntatie à Tijd
2 Welke soort doelen zijn er voor wiskunde aan kleuters?:
3.1 Inleiding:
- Het wiskundig denken van kleuters gebeurt steeds doelgericht.
- Je organiseert als KO activiteiten om kleuters iets bij te leren.
- Wat moet je als KO aanbieden bij een 2,5jr, 3jr, 4jr?
à Doelen die je kan nastreven van de overheid
4
Samenvatting: Syllabus Wiskunde Sem1
1. Waarom wiskunde geven aan kleuters?
1.2 Is wiskunde belangrijk voor de wereld?
• Wie zich met wiskunde bezighoudt:
à Komt in contact met de grootste verwezenlijkingen van lang verloren gegane
generaties.
• Toen EUCLIDES +- 300 v.C zijn “Elementen” voltooide:
à Kon hij niet voorspellen dat hij de komende 2000 jaar hét standaardwerk voor vlakke
meetkunde zou worden.
• Wiskunde en de kennis ervan:
à Goed in de natuur & mensenwetenschap
• Aan wiskunde doen is:
à Aan ontwikkeling van jezelf werken
à Ook aan ontwikkeling van de maatschappij waartoe je behoort.
• Wiskunde als ontwikkeling:
à Brengt je steeds tot diepere inzichten
à Start van in de kleuterklas
• Wiskunde is een onmisbare bijdrage:
à Aan elke technologie & wetenschappelijke vooruitgang
Als KO is het daarom belangrijk om zelf positief te staan t.o.v. wiskunde. En om zelf te willen
deelnemen aan wiskundeonderwijs in onze maatschappij.
Je legt de basis voor de wiskunde van een later leven. Je draagt bij tot de toekomst van onze
maatschappij.
1
,Flore Peirlinckx BoKo1 18/12/2025
1.4 Wat vertellen de pedagogen ons?
1.4.1 Clement & Sandra: Wiskunde als maatschappelijk & individueel doel:
3 redenen volgens Clement & Sandra waarom wiskunde geven & uitwerken van degelijke
wiskundeprogramma’s in de kleuterklas belangrijk is:
Zij schreven deze redenen uit voor Amerika, maar er zijn paralellen voor Vlaanderen.
1) De kloof tussen lage-inkomstgezinnen & hoge-inkomstgezinnen:
- Vooral kinderen uit lage-inkomstgroepen, hebben in latere fase problemen met
wiskunde.
- De kloof kan verkleind worden, door gericht te werken tijdens “the years of
promise” (= kleuterjaren)
- Kleuterjaren:
à Cruciaalste jaren voor de ontwikkeling van wiskunde.
- Wiskunde = bouwsteen voor vele vormen van kennis:
à Baby’s hebben al capaciteiten voor wiskunde, hun wiskundekennis bij het
binnenkomen op de kleuterschool
= voorspelt hun wiskunderesultaten doorheen hun verdere schoolloopbaan.
= bepaalt hoe ze later op het vlak van lezen zullen presteren.
2) Noodzakelijk kennisniveau om goed wiskundig te kunnen denken:
- Kleuters bezitten voor de kleuterklas al vaardigheden op vlak van tellen,
geometrie, … Ze kunnen voorwerpen tellen, hun weg terugvinden, vormen
samenstellen, …
- Kleuters vinden het ook plezierig om wiskunde te gebruiken. Ze gebruiken
wiskundige ideeën de hele dag door en ontwikkelen zo hun informele kennis
van wiskunde. (= kennis die verassend complex & gesofisticeerd kan zijn)
- De vraag à “Als ze al zoveel wiskunde spontaan bezitten, waarom zijn er dan
zoveel kinderen die in hun latere leven niet slagen in het verwerven van een
grondige wiskunde basiskennis?”:
Oorzaak
= ze kunnen de informele kennis die ze al bezitten niet linken aan de wiskunde
die op school geleerd wordt.
- Kleuters zijn gemotiveerd om patronen te onderzoeken, vormen te bekijken, te
meten, te tellen, … Deze informele kennis moet op een hoger niveau van
formele kennis gebracht worden.
2
,Flore Peirlinckx BoKo1 18/12/2025
3) Breinonderzoek wijst uit dat het brein van kleuters een opmerkelijke verandering
ondergaat:
- Het experimenteren & leren tijdens kleuterleeftijd heeft invloed op de
structuur & organisatie van de hersenen.
- Het kleuterbrein groeit het meest onder invloed van complexe activiteiten (niet
gewoon bij aanleren van simpele vaardigheden).
à de logische reeks “+2” klappen, stampen, zingen
= efficiënter dan rijmpje “0-2-4-6-…” aanleren.
1.3.2 Imeldda Jansens: Wiskunde om kinderen te vormen:
Zie handboek p16 tot 18
- Door wiskunde te geven vorm je het wereldbeeld van kinderen.
1.5 Wiskunde voor kleuters binnen onze opleiding:
• Krachtig wiskundeonderwijs:
à Jij bent samen met kleuters op weg naar de 3 hoofddoelen.
1. Kwalificeren:
= kleuters verwerven wiskundekennis, wiskundige vaardigheden & inzichten,
waardoor ze later een beroep kunnen uitoefenen.
2. Socialiseren:
= zonder wiskundige geletterdheid is het moeilijk om deel uit te maken van de
samenleving, wiskunde is een onderdeel van onze cultuur & natuur.
3. Persoonlijkheid:
= wiskunde zorgt ervoor dar je je talenten & persoonlijkheid ontwikkeld.
3
, Flore Peirlinckx BoKo1 18/12/2025
1.6 Besluit: Een belangrijke opdracht als KO!
• Als KO heb je een belangrijke maatschappelijke opdracht:
à je bent sleutelfiguur om kleuters informele & formele wiskundekennis te laten
ervaren & verwerken & verwoorden
à je vormt niet alleen het brein, maar ook het verdere leven van je kleuters.
1.7 Wat kan je aan het einde van dit hoofdstuk?
- Met juiste vaktermen beschrijven waarom wiskunde geven aan kleuters
belangrijk is.
- Verwoorden waarom dit belangrijk is voor de wereld, onze maatschappij & de
kleuter op zich.
- Je kan dit duiden via bronnen, verwoordt wat belangrijke pedagogen hierover te
zeggen hebben.
- Je kan beantwoorden waarom jij als KO wiskunde zal geven aan kleuters.
1 Welke thema’s komen aan bod?:
2.1 De 5 hoofdthema’s in Vlaanderen:
- Kleuterwiskunde wordt in Vlaanderen verdeeld in 5 wiskundige thema’s:
1. Ordenen:
= leren sorteren & rangschikken, …
2. Getalbegrip:
= leren omgaan met hoeveelheden, leren tellen, …
3. Meten:
= leren meten van lengte, leren wegen, …
4. Ruimte:
= meetkunde, vormen leren kennen, ruimtelijke oriëntatie, …
5. Tijd:
= tijdsbesef bij kleuters, “tijd” in de kleuterklas, …
1 sem wiskà Ordenen & Meten, 2e sem wisk à Getallen, 2e jaar wisk à Ruimte
e
Oriëntatie à Tijd
2 Welke soort doelen zijn er voor wiskunde aan kleuters?:
3.1 Inleiding:
- Het wiskundig denken van kleuters gebeurt steeds doelgericht.
- Je organiseert als KO activiteiten om kleuters iets bij te leren.
- Wat moet je als KO aanbieden bij een 2,5jr, 3jr, 4jr?
à Doelen die je kan nastreven van de overheid
4
