Flore Peirlinckx BoKo1 16/12/2025
Samenvatting: theorie Lichamelijke Opvoeding Sem1
1. inleiding – belang van LO:
Belang van bewegen bij kleuters:
Het is NOODZAKELIJK om kleuters DAGELIJKS te laten bewegen. De
kleuterperiode is belangrijk in de ontwikkeling & motoriek van het kind. Op
deze leeftijd moeten ze zoveel mogenlijk kansen krijgen om zich te
ontwikkelen.
Waarom is motoriek een taak van het hele schoolteam?
kleuters hun motorische vaardigheden worden de hele schooldag
ontwikkelt en niet enkel tijdens de lessen LO.
Een goede motorische ontwikkeling is een basisvoorwaarde voor:
- sociale ontwikkeling
- emotionele ontwikkeling
- cognitieve ontwikkeling
Om de dagelijkse beweegnorm te halen is een schoolbrede aanpak nodig
waarin alle leerkrachten beweging stimuleren & integreren.
Verschil tussen gestructureerde beweging & ongestructureerde
beweging & bewegingsintegratie:
Gestructureerde beweging – LO les
= Beweging die gepland & doelgericht wordt aangeboden door de
leerkracht
Bv: LO-les in de sportzaal, zwemles, …
Doel : Gericht werken aan motorische vaardigheden en leerplandoelen.
Ongestructureerxe beweging – vrij spelen
= Vrije, spontane beweging die vertrekt vanuit het kind.
Bv: vrij buiten spelen, bewegen tijdens hoekenwerk, toiletbezoek, …
Doel: Bewegingsplezier, exploratie en natuurlijke bewegingsdrang.
Bewegingsintegratie – bewegend leren
= Beweging wordt geïntegreerd in andere leeractiviteiten, niet als
aparte bewegingsles.
Bv: letters vormen met lichaam, springen bij het tellen, bewegen bij een
verhaal
Doel: Cognitief leren ondersteunen én beweegnorm halen.
1
,Flore Peirlinckx BoKo1 16/12/2025
2. Wat is het belang van bewegen?
Beweegnormen voor kleuters (dagelijks, kwantiteit én kwaliteit):
Dagelijkse beweging:
- Kleuters moeten elke dag bewegen
- Beweging mag niet beperkt blijven tot de LO-les
- De kleuterperiode is cruciaal voor de motorische ontwikkeling
Kwantiteit van bewegen:
Minstens 120 minuten per dag fysiek actief
60 minuten gestructureerde beweging
bv. LO-les
60 minuten ongestructureerde beweging
bv. vrij buiten spelen
Kleuters mogen niet langer dan 60 minuten aaneensluitend sedentair zijn
(slapen niet meegerekend)
Vlaamse kleuters halen deze normen vaak niet, zowel thuis als op school
Kwaliteit van bewegen (hoe?)
Niet alleen hoeveel, maar ook hoe goed kleuters bewegen is belangrijk
- Kwalitatieve beweging:
Biedt succeservaringen
Is aangepast aan het niveau van het kind
Voorkomt negatieve beweegervaringen
- Slechte bewegingskwaliteit kan leiden tot:
Minder bewegingsplezier
Minder bewegen
Achterstand in motorische ontwikkeling
Gevolgen van te weinig beweging:
Achterstand in de motorische ontwikkeling
- Zwakkere basisvaardigheden (lopen, springen, evenwicht)
- Minder bewegingszekerheid
Negatief lichaams- en zelfbeeld
2
,Flore Peirlinckx BoKo1 16/12/2025
- Minder zelfvertrouwen
- Faalangst bij bewegingssituaties
Minder bewegingsplezier
- Negatieve beweegervaringen
- Vicieuze cirkel: minder bewegen → minder vaardig → nog minder
bewegen
Invloed op cognitieve ontwikkeling
- Minder concentratie
- Minder leerbereidheid
Sociaal-emotionele gevolgen
- Minder samenwerking
- Minder omgaan met regels & afspraken
Gezondheidsrisico’s
- Verhoogde kans op overgewicht
- Verminderde fysieke fitheid
Relatie tussen motorische ontwikkeling & Sociaal-emotionele
ontwikkeling/ Cognitieve ontwikkeling:
Motorische ontwikkeling & sociaal-emotionele ontwikkeling:
Bewegen gebeurt vaak samen met anderen
Kleuters leren:
Samenwerken Beurt nemen Regels volgen
Succeservaringen in bewegen
Versterken het zelfvertrouwen Dragen bij tot een positief zelfbeeld
Bewegingsactiviteiten laten toe:
Emoties uiten en reguleren Omgaan met winst en verlies
Motorische achterstand kan leiden tot:
Faalangst Minder deelname aan spel Sociale uitsluiting
Motorische ontwikkeling & cognitieve ontwikkeling
Kleuters leren door doen en ervaren
Beweging ondersteunt:
Waarneming Ruimtelijk inzicht Oriëntatie in tijd en ruimte
Motorische activiteiten stimuleren:
3
, Flore Peirlinckx BoKo1 16/12/2025
Concentratie Probleemoplossend denken
Bewegen helpt bij:
Het begrijpen van begrippen (voor/achter, hoog/laag, snel/traag) Het
onthouden van leerstof
Motorische ervaringen vormen een basis voor schoolse vaardigheden
Rol van de kleuterleerkracht hierin:
1) Creëert dagelijkse bewegingskansen
= zowel gestructureerde als ongestructureerde beweging
= beweging integreren in de klaswerking
2) Stimuleert bewegingsplezier
= positieve houding tegenover bewegen
= succeservaringen mogelijk maken
3) Observeert en volgt de motorische ontwikkeling
= signaleren van sterktes en moeilijkheden
= inspelen op de beginsituatie van kleuters
4) Differentieert
= activiteiten aanpassen aan niveau en noden
= iedereen laten deelnemen
5) Zorgt voor een veilige leeromgeving
= veilige organisatie en materiaalgebruik
= duidelijke afspraken en regels
6) Werkt doelgericht
= vertrekt vanuit leerplandoelen
= vertaalt deze naar concrete klasdoelen
7) Werkt samen binnen het schoolteam
= afstemming met collega’s en LO-leerkracht
= continuïteit in bewegingsaanbod
3. Ontwikkelingsdoelen Lichamelijke Opvoeding:
De kerngedachten uitleggen:
Totale ontwikkeling van het kind
- LO draagt bij aan motorische, cognitieve, sociaal-emotionele en
lichamelijke ontwikkeling
4
Samenvatting: theorie Lichamelijke Opvoeding Sem1
1. inleiding – belang van LO:
Belang van bewegen bij kleuters:
Het is NOODZAKELIJK om kleuters DAGELIJKS te laten bewegen. De
kleuterperiode is belangrijk in de ontwikkeling & motoriek van het kind. Op
deze leeftijd moeten ze zoveel mogenlijk kansen krijgen om zich te
ontwikkelen.
Waarom is motoriek een taak van het hele schoolteam?
kleuters hun motorische vaardigheden worden de hele schooldag
ontwikkelt en niet enkel tijdens de lessen LO.
Een goede motorische ontwikkeling is een basisvoorwaarde voor:
- sociale ontwikkeling
- emotionele ontwikkeling
- cognitieve ontwikkeling
Om de dagelijkse beweegnorm te halen is een schoolbrede aanpak nodig
waarin alle leerkrachten beweging stimuleren & integreren.
Verschil tussen gestructureerde beweging & ongestructureerde
beweging & bewegingsintegratie:
Gestructureerde beweging – LO les
= Beweging die gepland & doelgericht wordt aangeboden door de
leerkracht
Bv: LO-les in de sportzaal, zwemles, …
Doel : Gericht werken aan motorische vaardigheden en leerplandoelen.
Ongestructureerxe beweging – vrij spelen
= Vrije, spontane beweging die vertrekt vanuit het kind.
Bv: vrij buiten spelen, bewegen tijdens hoekenwerk, toiletbezoek, …
Doel: Bewegingsplezier, exploratie en natuurlijke bewegingsdrang.
Bewegingsintegratie – bewegend leren
= Beweging wordt geïntegreerd in andere leeractiviteiten, niet als
aparte bewegingsles.
Bv: letters vormen met lichaam, springen bij het tellen, bewegen bij een
verhaal
Doel: Cognitief leren ondersteunen én beweegnorm halen.
1
,Flore Peirlinckx BoKo1 16/12/2025
2. Wat is het belang van bewegen?
Beweegnormen voor kleuters (dagelijks, kwantiteit én kwaliteit):
Dagelijkse beweging:
- Kleuters moeten elke dag bewegen
- Beweging mag niet beperkt blijven tot de LO-les
- De kleuterperiode is cruciaal voor de motorische ontwikkeling
Kwantiteit van bewegen:
Minstens 120 minuten per dag fysiek actief
60 minuten gestructureerde beweging
bv. LO-les
60 minuten ongestructureerde beweging
bv. vrij buiten spelen
Kleuters mogen niet langer dan 60 minuten aaneensluitend sedentair zijn
(slapen niet meegerekend)
Vlaamse kleuters halen deze normen vaak niet, zowel thuis als op school
Kwaliteit van bewegen (hoe?)
Niet alleen hoeveel, maar ook hoe goed kleuters bewegen is belangrijk
- Kwalitatieve beweging:
Biedt succeservaringen
Is aangepast aan het niveau van het kind
Voorkomt negatieve beweegervaringen
- Slechte bewegingskwaliteit kan leiden tot:
Minder bewegingsplezier
Minder bewegen
Achterstand in motorische ontwikkeling
Gevolgen van te weinig beweging:
Achterstand in de motorische ontwikkeling
- Zwakkere basisvaardigheden (lopen, springen, evenwicht)
- Minder bewegingszekerheid
Negatief lichaams- en zelfbeeld
2
,Flore Peirlinckx BoKo1 16/12/2025
- Minder zelfvertrouwen
- Faalangst bij bewegingssituaties
Minder bewegingsplezier
- Negatieve beweegervaringen
- Vicieuze cirkel: minder bewegen → minder vaardig → nog minder
bewegen
Invloed op cognitieve ontwikkeling
- Minder concentratie
- Minder leerbereidheid
Sociaal-emotionele gevolgen
- Minder samenwerking
- Minder omgaan met regels & afspraken
Gezondheidsrisico’s
- Verhoogde kans op overgewicht
- Verminderde fysieke fitheid
Relatie tussen motorische ontwikkeling & Sociaal-emotionele
ontwikkeling/ Cognitieve ontwikkeling:
Motorische ontwikkeling & sociaal-emotionele ontwikkeling:
Bewegen gebeurt vaak samen met anderen
Kleuters leren:
Samenwerken Beurt nemen Regels volgen
Succeservaringen in bewegen
Versterken het zelfvertrouwen Dragen bij tot een positief zelfbeeld
Bewegingsactiviteiten laten toe:
Emoties uiten en reguleren Omgaan met winst en verlies
Motorische achterstand kan leiden tot:
Faalangst Minder deelname aan spel Sociale uitsluiting
Motorische ontwikkeling & cognitieve ontwikkeling
Kleuters leren door doen en ervaren
Beweging ondersteunt:
Waarneming Ruimtelijk inzicht Oriëntatie in tijd en ruimte
Motorische activiteiten stimuleren:
3
, Flore Peirlinckx BoKo1 16/12/2025
Concentratie Probleemoplossend denken
Bewegen helpt bij:
Het begrijpen van begrippen (voor/achter, hoog/laag, snel/traag) Het
onthouden van leerstof
Motorische ervaringen vormen een basis voor schoolse vaardigheden
Rol van de kleuterleerkracht hierin:
1) Creëert dagelijkse bewegingskansen
= zowel gestructureerde als ongestructureerde beweging
= beweging integreren in de klaswerking
2) Stimuleert bewegingsplezier
= positieve houding tegenover bewegen
= succeservaringen mogelijk maken
3) Observeert en volgt de motorische ontwikkeling
= signaleren van sterktes en moeilijkheden
= inspelen op de beginsituatie van kleuters
4) Differentieert
= activiteiten aanpassen aan niveau en noden
= iedereen laten deelnemen
5) Zorgt voor een veilige leeromgeving
= veilige organisatie en materiaalgebruik
= duidelijke afspraken en regels
6) Werkt doelgericht
= vertrekt vanuit leerplandoelen
= vertaalt deze naar concrete klasdoelen
7) Werkt samen binnen het schoolteam
= afstemming met collega’s en LO-leerkracht
= continuïteit in bewegingsaanbod
3. Ontwikkelingsdoelen Lichamelijke Opvoeding:
De kerngedachten uitleggen:
Totale ontwikkeling van het kind
- LO draagt bij aan motorische, cognitieve, sociaal-emotionele en
lichamelijke ontwikkeling
4
