WPO’s
WPO 1: Scientific communication
WPO 2: Deel 1: Basic concepts & methods in research
Deel 2: Construct validity & survey research
WPO 3: Relationships between variables
WPO 4: Research designs (1)
WPO 5: Research designs (2)
WPO 1: Scientific Communication
1. Forms of communication
2. Searching for scientific articles
3. Artificial intelligence
4. APA rules
5. Zotero
6. Exercises
7. Assignment
1. FORMS OF COMMUNICATION
Soorten wetenschappelijke communicatie:
1. Scientific articles
Voor onderzoekers/
wetenschappers
2. Book chapters
3. Conference presentations (presentaties op conferenties)
o Oral presentation (mondeling) bv. toelichting bij ppt
o Poster presentation
4. Books meant for laypeople
Voor het brede
publiek (leken)
5. Articles meant for laypeople
6. Media (kranten, tijdschriften, tv)
7. Social media
Belangrijk:
- Wetenschappers gebruiken meerdere kanalen om kennis te verspreiden
- Communicatie naar leken biedt veel bereik, maar kan ook leiden tot verkeerde of
misleidende informatie
2. SEARCHING FOR SCIENTIFIC ARTICLES (tips and tricks: zie WPO1)
- Pubmed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/ Medisch, biologische wetenschappen
- Web of Science: https://www.webofscience.com/
- Google Scholar: https://scholar.google.com/
o Mostly used
o Tip: settings - select VUB in library as ‘reference’ à om toegang te krijgen tot
universiteitsbibliotheek (gratis downloaden van artikelen), ook achter
betaalmuren.
- Auteurs van het artikel rechtstreeks mailen
- Sci-Hub (illegaal)
o Bevat veel wetenschappelijke artikelen (ongeveer tot 2021)
o De link of DOI kopiëren en daar invoeren: artikel wordt gratis beschikbaar
o Illegaal en daarom afgeraden
Google scholar: tips and tricks
- Gebruik “ ” om zoekwoorden te scheiden
- Filter artikelen op datum zodat ze niet te oud zijn
- Bekijk het aantal “cited by” (citaties) als indicator voor de impact van het artikel in het
vakgebied à hoe vaker geciteerd, hoe beter het artikel is
Samenvatting van Julie Heylen 155
, 3. ARTIFICIAL INTELLIGENCE
AI = de simulatie van menselijke intelligentie door machines, vooral computersystemen
Wordt momenteel gebruikt in verschillende sectoren:
- Winkelen: AI toont gepersonaliseerde advertenties op basis van surfgedrag
- Gezichtsherkenning en filters
- Gaming: het maken van mensachtige NPC’s (geprogrammeerd persoon)
- Wetenschap:
o Je tekst herschrijven (meer wetenschappelijk)
o Antwoorden geven op wetenschappelijke vragen
o Resultaten voorspellen op basis van data
o ChatGPT, Copilot
Let op:
AI geeft niet altijd wetenschappelijk correcte informatie.
Het gebruikt niet altijd de juiste referenties, dus wees kritisch wanneer je AI gebruikt om
artikelen of bronnen te zoeken.
ChatGPT
- Deel geen gevoelige informatie. Je chatgeschiedenis kan bekeken of gebruikt
worden.
- Controleer altijd je informatie! Wees kritisch. ChatGPT gebruikt informatie van het
internet om antwoorden te formuleren en kan zich baseren op onjuiste gegevens.
- Het gebruik van ChatGPT moet vermeld worden in de referentielijst (volgens APA).
4. APA (American Psychological Association)
American Psychological Association (APA)
- Doel: het standaardiseren van de schrijfstijl binnen de psychologische en
onderwijskundige wetenschappen en wetenschappelijke tijdschriften.
- APA-regels
- APA-schrijfstijl
- Deze regels zorgen voor duidelijkheid (spelling, interpunctie en lay-out). Zo is er
geen discussie en minder miscommunicatie.
- Maakt onderzoek makkelijker: artikels en referenties snel terug te vinden.
- Je kunt tools gebruiken die APA-verwijzingen automatisch maken
o Bv. Zotero
o Let erop dat je de nieuwste APA-regels gebruikt
Belangrijke aandachtspunten (voor tekst, opdracht, thesis..):
• Lay-out van de tekst
• Lay-out van tabellen
• Lay-out van figuren
• Lay-out van statistieken
• Verwijzingen in de tekst (in-text referenties)
• Referentielijst
• Algemene APA-regels
APA: Lay-out text
- Dubbele regelafstand
- Marges van 1-inch (=2,54cm) aan beide kanten
- Inspringen bij het begin van elke Alinea
- Geen lege regels tussen de alinea’s
Getallen en cijfers (Amounts and digits)
- Getallen <10: voluit schrijven
- Getallen ≥ 10: in cijfers schrijven
- Getal aan het begin van een zin: altijd voluit schrijven
Samenvatting van Julie Heylen 156
, APA: Lay-out tables
- Plaats de tabel op één pagina (niet splitsen), tenzij de tabel zeer groot is
- Dubbele regelafstand
- Geen (of zo weinig mogelijk) verticale lijnen à houdt het overzichtelijk
- Beperk het aantal horizontale lijnen à hoe eenvoudiger, hoe beter
- Eventueel een ander lettertype of grootte gebruiken in je tabel om de leesbaarheid te
verbeteren of belangrijke informatie meer te laten opvallen.
- Gebruik duidelijke koppen (=namen) voor rijen en kolommen.
Titel boven de tabel heeft een vaste vorm:
Table 1 = vetgedrukt
Title table = cursief
Notities onder de tabel (Note. xxx), significance levels (p <.05) using probablility notes
Goed voorbeeld van een tabel Slecht voorbeeld van een tabel
- Gebruik van verticale lijnen: onoverzichtelijk
- Te veel horizontale lijnen: te druk, geclusterd
- Tabelnummer (“Table 1”) staat niet in vet en niet boven de titel
- De tabeltitel staat niet in cursief
- Er ontbreekt “Note.” bij de toelichting onder tabel
- Geen dubbele regelafstand: minder overzichtelijk
- “Table 2” staat in vetgedrukt
- De titel van de tabel staat in cursief
- Er worden geen verticale lijnen gebruikt: overzichtelijk
- Beperkt aantal horizontale lijnen: enkel voor duidelijkheid
- De noot (“Note.”) staat in cursief, met uitleg erachter
- De tabel past volledig op één pagina
- Overal dubbele regelafstand (ook binnen tabel)
APA: Lay-out figures
- Plaats de figuur op één pagina (niet splitsen): goede zichtbaarheid
- Duidelijke namen voor X-as en Y-as
o Namen van X- en Y-as moeten makkelijk te begrijpen zijn
- Eventueel ander lettertype of grootte gebruiken om belangrijke delen te laten
opvallen
- Verwijs altijd naar figuren en tabellen met hun juiste naam en nummer, bijvoorbeeld
“Tabel 1” of “Figuur 1”
- Dubbele regelafstand
Titel boven de figuur heeft een vaste vorm:
Figuur 1 = vetgedrukt
Titel van figuur = cursief
Samenvatting van Julie Heylen 157
, Goed voorbeeld van een figuur Slecht voorbeeld van een figuur
- Figuurnummer in vet - Figuurnummer is niet in vet
- Figuurtitel in cursief - Figuurtitel is niet in cursief
- X- en Y-as hebben duidelijke namen - X-as en Y-as hebben geen goede namen,
- Dubbele regelafstand je weet niet wat je ziet
- Figuur past volledig op één pagina - Geen dubbele regelafstand
APA: Lay-out statistics
- Statistical symbols (r, SD, M, …) altijd in cursief (italics)
- Round decimals correctly (2, up from X.5 or X.X5)
- Use spaces (zodat alles heel duidelijk is)
Goed voorbeeld statistieken: Slecht voorbeeld statistieken:
- (F(2,43) = 3.70, p = .03) - (F(2,43)=3.7012; p=.03012)
- (F(2,44) = 0.22, p = .81) - (F(2,44)=0.22, p=.8098)
APA: References in text
Je kunt tools gebruiken zoals Zotero of Scribr om fouten in referenties te voorkomen.
- Artikel – 1 auteur
o Achternaam (publicatiedatum) stelt dat …
o Sackett (2002) states that …
o Previous research showed ... (Sackett, 2002).
- Artikel – 2 auteurs
o Achternaam en Achternaam (publicatiedatum) stellen dat …
o Lam and Dreher (2004) state that …
o Previous research showed … (Lam & Dreher, 2004).
- Artikel – 3 auteurs of meer
o Achternaam et al. (publicatiedatum) stelt dat …
o Zemba et al. (2006) states that …
o Previous research showed … (Zemba et al., 2006).
- Verwijzen naar ChatGPT
o Organisatie (publicatiedatum) stelt dat…
o OpenAI (2026) states that …
o Previous research showed … (OpenAI, 2026).
Samenvatting van Julie Heylen 158
WPO 1: Scientific communication
WPO 2: Deel 1: Basic concepts & methods in research
Deel 2: Construct validity & survey research
WPO 3: Relationships between variables
WPO 4: Research designs (1)
WPO 5: Research designs (2)
WPO 1: Scientific Communication
1. Forms of communication
2. Searching for scientific articles
3. Artificial intelligence
4. APA rules
5. Zotero
6. Exercises
7. Assignment
1. FORMS OF COMMUNICATION
Soorten wetenschappelijke communicatie:
1. Scientific articles
Voor onderzoekers/
wetenschappers
2. Book chapters
3. Conference presentations (presentaties op conferenties)
o Oral presentation (mondeling) bv. toelichting bij ppt
o Poster presentation
4. Books meant for laypeople
Voor het brede
publiek (leken)
5. Articles meant for laypeople
6. Media (kranten, tijdschriften, tv)
7. Social media
Belangrijk:
- Wetenschappers gebruiken meerdere kanalen om kennis te verspreiden
- Communicatie naar leken biedt veel bereik, maar kan ook leiden tot verkeerde of
misleidende informatie
2. SEARCHING FOR SCIENTIFIC ARTICLES (tips and tricks: zie WPO1)
- Pubmed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/ Medisch, biologische wetenschappen
- Web of Science: https://www.webofscience.com/
- Google Scholar: https://scholar.google.com/
o Mostly used
o Tip: settings - select VUB in library as ‘reference’ à om toegang te krijgen tot
universiteitsbibliotheek (gratis downloaden van artikelen), ook achter
betaalmuren.
- Auteurs van het artikel rechtstreeks mailen
- Sci-Hub (illegaal)
o Bevat veel wetenschappelijke artikelen (ongeveer tot 2021)
o De link of DOI kopiëren en daar invoeren: artikel wordt gratis beschikbaar
o Illegaal en daarom afgeraden
Google scholar: tips and tricks
- Gebruik “ ” om zoekwoorden te scheiden
- Filter artikelen op datum zodat ze niet te oud zijn
- Bekijk het aantal “cited by” (citaties) als indicator voor de impact van het artikel in het
vakgebied à hoe vaker geciteerd, hoe beter het artikel is
Samenvatting van Julie Heylen 155
, 3. ARTIFICIAL INTELLIGENCE
AI = de simulatie van menselijke intelligentie door machines, vooral computersystemen
Wordt momenteel gebruikt in verschillende sectoren:
- Winkelen: AI toont gepersonaliseerde advertenties op basis van surfgedrag
- Gezichtsherkenning en filters
- Gaming: het maken van mensachtige NPC’s (geprogrammeerd persoon)
- Wetenschap:
o Je tekst herschrijven (meer wetenschappelijk)
o Antwoorden geven op wetenschappelijke vragen
o Resultaten voorspellen op basis van data
o ChatGPT, Copilot
Let op:
AI geeft niet altijd wetenschappelijk correcte informatie.
Het gebruikt niet altijd de juiste referenties, dus wees kritisch wanneer je AI gebruikt om
artikelen of bronnen te zoeken.
ChatGPT
- Deel geen gevoelige informatie. Je chatgeschiedenis kan bekeken of gebruikt
worden.
- Controleer altijd je informatie! Wees kritisch. ChatGPT gebruikt informatie van het
internet om antwoorden te formuleren en kan zich baseren op onjuiste gegevens.
- Het gebruik van ChatGPT moet vermeld worden in de referentielijst (volgens APA).
4. APA (American Psychological Association)
American Psychological Association (APA)
- Doel: het standaardiseren van de schrijfstijl binnen de psychologische en
onderwijskundige wetenschappen en wetenschappelijke tijdschriften.
- APA-regels
- APA-schrijfstijl
- Deze regels zorgen voor duidelijkheid (spelling, interpunctie en lay-out). Zo is er
geen discussie en minder miscommunicatie.
- Maakt onderzoek makkelijker: artikels en referenties snel terug te vinden.
- Je kunt tools gebruiken die APA-verwijzingen automatisch maken
o Bv. Zotero
o Let erop dat je de nieuwste APA-regels gebruikt
Belangrijke aandachtspunten (voor tekst, opdracht, thesis..):
• Lay-out van de tekst
• Lay-out van tabellen
• Lay-out van figuren
• Lay-out van statistieken
• Verwijzingen in de tekst (in-text referenties)
• Referentielijst
• Algemene APA-regels
APA: Lay-out text
- Dubbele regelafstand
- Marges van 1-inch (=2,54cm) aan beide kanten
- Inspringen bij het begin van elke Alinea
- Geen lege regels tussen de alinea’s
Getallen en cijfers (Amounts and digits)
- Getallen <10: voluit schrijven
- Getallen ≥ 10: in cijfers schrijven
- Getal aan het begin van een zin: altijd voluit schrijven
Samenvatting van Julie Heylen 156
, APA: Lay-out tables
- Plaats de tabel op één pagina (niet splitsen), tenzij de tabel zeer groot is
- Dubbele regelafstand
- Geen (of zo weinig mogelijk) verticale lijnen à houdt het overzichtelijk
- Beperk het aantal horizontale lijnen à hoe eenvoudiger, hoe beter
- Eventueel een ander lettertype of grootte gebruiken in je tabel om de leesbaarheid te
verbeteren of belangrijke informatie meer te laten opvallen.
- Gebruik duidelijke koppen (=namen) voor rijen en kolommen.
Titel boven de tabel heeft een vaste vorm:
Table 1 = vetgedrukt
Title table = cursief
Notities onder de tabel (Note. xxx), significance levels (p <.05) using probablility notes
Goed voorbeeld van een tabel Slecht voorbeeld van een tabel
- Gebruik van verticale lijnen: onoverzichtelijk
- Te veel horizontale lijnen: te druk, geclusterd
- Tabelnummer (“Table 1”) staat niet in vet en niet boven de titel
- De tabeltitel staat niet in cursief
- Er ontbreekt “Note.” bij de toelichting onder tabel
- Geen dubbele regelafstand: minder overzichtelijk
- “Table 2” staat in vetgedrukt
- De titel van de tabel staat in cursief
- Er worden geen verticale lijnen gebruikt: overzichtelijk
- Beperkt aantal horizontale lijnen: enkel voor duidelijkheid
- De noot (“Note.”) staat in cursief, met uitleg erachter
- De tabel past volledig op één pagina
- Overal dubbele regelafstand (ook binnen tabel)
APA: Lay-out figures
- Plaats de figuur op één pagina (niet splitsen): goede zichtbaarheid
- Duidelijke namen voor X-as en Y-as
o Namen van X- en Y-as moeten makkelijk te begrijpen zijn
- Eventueel ander lettertype of grootte gebruiken om belangrijke delen te laten
opvallen
- Verwijs altijd naar figuren en tabellen met hun juiste naam en nummer, bijvoorbeeld
“Tabel 1” of “Figuur 1”
- Dubbele regelafstand
Titel boven de figuur heeft een vaste vorm:
Figuur 1 = vetgedrukt
Titel van figuur = cursief
Samenvatting van Julie Heylen 157
, Goed voorbeeld van een figuur Slecht voorbeeld van een figuur
- Figuurnummer in vet - Figuurnummer is niet in vet
- Figuurtitel in cursief - Figuurtitel is niet in cursief
- X- en Y-as hebben duidelijke namen - X-as en Y-as hebben geen goede namen,
- Dubbele regelafstand je weet niet wat je ziet
- Figuur past volledig op één pagina - Geen dubbele regelafstand
APA: Lay-out statistics
- Statistical symbols (r, SD, M, …) altijd in cursief (italics)
- Round decimals correctly (2, up from X.5 or X.X5)
- Use spaces (zodat alles heel duidelijk is)
Goed voorbeeld statistieken: Slecht voorbeeld statistieken:
- (F(2,43) = 3.70, p = .03) - (F(2,43)=3.7012; p=.03012)
- (F(2,44) = 0.22, p = .81) - (F(2,44)=0.22, p=.8098)
APA: References in text
Je kunt tools gebruiken zoals Zotero of Scribr om fouten in referenties te voorkomen.
- Artikel – 1 auteur
o Achternaam (publicatiedatum) stelt dat …
o Sackett (2002) states that …
o Previous research showed ... (Sackett, 2002).
- Artikel – 2 auteurs
o Achternaam en Achternaam (publicatiedatum) stellen dat …
o Lam and Dreher (2004) state that …
o Previous research showed … (Lam & Dreher, 2004).
- Artikel – 3 auteurs of meer
o Achternaam et al. (publicatiedatum) stelt dat …
o Zemba et al. (2006) states that …
o Previous research showed … (Zemba et al., 2006).
- Verwijzen naar ChatGPT
o Organisatie (publicatiedatum) stelt dat…
o OpenAI (2026) states that …
o Previous research showed … (OpenAI, 2026).
Samenvatting van Julie Heylen 158
